Οσμή σκανδάλου και «μαύρο» χρήμα στη δημόσια υγεία

Με τη συνδρομή ομάδας πρακτόρων του FBI, που βρίσκονται από τον Δεκέμβριο στην Αθήνα, η ελληνική Δικαιοσύνη επιχειρεί να ξετυλίξει το κουβάρι των καταγγελιών για διακίνηση «μαύρου» χρήματος από τη Novartis.

Ρεπορτάζ: Κώστας Παπαδόπουλος

Η πολυεθνική φαρμακευτική εταιρεία βρίσκεται εδώ και δύο χρόνια στο μικροσκόπιο των αμερικανικών Αρχών, ενώ στη χώρα μας διετάχθη προκαταρκτική εξέταση από την Εισαγγελία Διαφθοράς μετά από δημοσιεύματα. Πρόκειται για μία υπόθεση που αποπνέει έντονη οσμή σκανδάλου, καθώς εάν ευσταθούν οι ισχυρισμοί δύο Ελλήνων πρώην υπαλλήλων στα τμήματα Πωλήσεων και Επικοινωνίας – Εταιρικής Ευθύνης της Novartis, εμπλέκονται ίσως και περισσότεροι από 4.000 γιατροί (ιδιώτες και του Εθνικού Συστήματος Υγείας). Κύκλοι, μάλιστα, του υπουργείου Υγείας αφήνουν υπόνοιες για εμπλοκή και πολιτικών προσώπων, «φωτογραφίζοντας» πρώην υπουργούς και υφυπουργούς της περιόδου 2006-2014. Κάτι το οποίο απορρίπτουν με δηλώσεις τους σε αμερικανικά ΜΜΕ άτομα που γνωρίζουν από πρώτο χέρι την υπόθεση, ξεκαθαρίζοντας ότι η έρευνα δεν αποτελεί ευκαιρία για «ξεκαθάρισμα πολιτικών λογαριασμών».

Οι δύο πρώην υπάλληλοι του πολυεθνικού φαρμακευτικού κολοσσού κατέθεσαν στην αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εκατοντάδες έγγραφα που –σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν– αποκαλύπτουν καταβολές χρηματικών ποσών, με στόχο τη λήψη ευνοϊκών αποφάσεων για την εταιρεία και τη συνταγογράφηση των φαρμάκων της. Φάρμακα τα οποία σε πολλές περιπτώσεις –σύμφωνα πάντα με τις καταγγελίες– είναι δεύτερης και όχι πρώτης γραμμής, κάτι που σημαίνει πως είναι ακριβότερα και δεν αποτελούν την πρώτη επιλογή ενός γιατρού για την αντιμετώπιση μιας ασθένειας.

Αξίζει να σημειώσουμε πως η εταιρική θέση των δύο Ελλήνων πρώην υπαλλήλων, επέτρεπε να γνωρίζουν και να έχουν πρόσβαση, σύμφωνα πάντα με την αναφορά των αμερικανικών Αρχών, σε στοιχεία για δωροδοκίες αξιωματούχων, δημόσιων λειτουργών και γιατρών από την Novartis, καθώς επίσης και σε ονόματα εταιρειών μέσω των οποίων ο φαρμακευτικός κολοσσός φέρεται να «ξέπλενε» χρήματα. Πρόκειται για μια πρακτική που η εταιρεία φέρεται να έχει ακολουθήσει σε πολλές χώρες του κόσμου (ΗΠΑ, Κίνα, Νότιος Κορέα και Τουρκία), αφού ελέγχεται και εκεί για διακίνηση «μαύρου» χρήματος.

«Ντου» από την Οικονομική Αστυνομία
Το απόγευμα της Τρίτης και κατόπιν σχετικής εισαγγελικής παραγγελίας, κλιμάκιο της Οικονομικής Αστυνομίας πραγματοποίησε έρευνα στα γραφεία της Novartis στη Μεταμόρφωση. Οι αστυνομικοί συνέλεξαν με ειδικό εξοπλισμό στοιχεία από ηλεκτρονικούς υπολογιστές (τα στοιχεία αποκτήθηκαν χωρίς να κατασχεθούν υπολογιστές), ενώ έρευνα έγινε και σε έντυπα έγγραφα. Πληροφορίες της «Α» αναφέρουν ότι οι αστυνομικοί πήραν από τα γραφεία αντίγραφα που αφορούν σε φορολογικά στοιχεία, υπογεγραμμένες συμβάσεις, δικαιολογητικά που είχαν κατατεθεί για σύσταση εγχώριων και παράκτιων εταιρειών. Το σύνολο των ευρημάτων παραδόθηκε στον αρμόδιο εισαγγελέα, ο οποίος θα τα αξιολογήσει και θα κρίνει αν είναι αξιοποιήσιμα στο πλαίσιο της έρευνας των αμερικανικών και των ελληνικών Αρχών.

Λίγες ημέρες μετά από την αλλαγή του χρόνου και ενώ η υπόθεση της Novartis είχε βγει στον αφρό της επικαιρότητας, ένας 44χρονος άνδρας –έχοντας καταναλώσει μεγάλη ποσότητα αλκοόλ– απειλούσε να αυτοκτονήσει πηδώντας από τον 13ο όροφο του ξενοδοχείου Hilton, εκεί όπου στεγάζεται το «Galaxy bar». Αμέσως στα δημοσιογραφικά γραφεία κυκλοφόρησε η πληροφορία πως πρόκειται για τον Ν.Τ. με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη, στέλεχος της πολυεθνικής φαρμακοβιομηχανίας από το 2010, ο οποίος τους τελευταίους μήνες είχε μετακομίσει και έμενε στην Ελβετία. Σύμφωνα με μαρτυρίες έλεγε στους άλλους θαμώνες ότι «δεν θα τα φορτώσουν όλα σε εμένα». Τελικά δεν χρειάστηκε η παρέμβαση της Αστυνομίας ή της Πυροσβεστικής, καθώς ο 44χρονος άνδρας μεταπείστηκε από τις νουθεσίες της συζύγου του και τα πνεύματα ηρέμησαν. Ωστόσο, πέρασε από το Τ.Α. Συντάγματος για μία… φιλική συζήτηση με τους αξιωματικούς της ΕΛ.ΑΣ.. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα περιστατικό που έριξε νερό στον μύλο της φημολογίας πως κάτι… τρέχει με την εταιρεία.

Πηγές του υπουργείου Δικαιοσύνης, πάντως, κάνουν λόγο για «καταιγιστικές εξελίξεις» στην υπόθεση της Novartis, ενώ επισημαίνουν πως «σε κάθε περίπτωση, η δικαστική έρευνα θα είναι γρήγορη και σε βάθος».

Η απάντηση της Novartis
Με αφορμή τη δικαστική έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη, η φαρμακοβιομηχανία Novartis εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση: «Έχουμε λάβει γνώση των δημοσιευμάτων για τις επιχειρηματικές πρακτικές στην Ελλάδα και βρισκόμαστε σε αναζήτηση περαιτέρω στοιχείων. Συνεργαζόμαστε με τις αρμόδιες αρχές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η Novartis δεσμεύεται με τα υψηλότερα πρότυπα ηθικής επιχειρηματικής συμπεριφοράς και κανονιστικής συμμόρφωσης σε όλες τις πτυχές της εργασίας και λαμβάνει κάθε ισχυρισμό για πιθανό παράπτωμα εξαιρετικά σοβαρά».