Αν η Λεωφόρος άνοιγε το στόμα της…

Ο Σταύρος Θεοδωράκης που ήταν αρχηγός κόμματος, το Ποτάμι και μ’ ένα σακίδιο στην πλάτη κατάφερε να μπει στην Βουλή, αφού έσωσε την Ελλάδα κι αυτός κι ανέδειξε τεράστια πολιτικά ταλέντα –  όπως τον Χάρη Θεοχάρη που κάρφωνε  στην Τρόικα των μνημονίων ό,τι γινότανε στην κυβέρνηση και τον ξαπόστειλε ο Αντώνης Σαμαράς –  ξαναγύρισε στην δημοσιογραφία και με την εκπομπή του «Πρωταγωνιστές» έκανε αφιέρωμα στην Λεωφόρο. Το ιστορικό γήπεδο του Παναθηναϊκό στην Αλεξάνδρας. Κι εγώ, ένα έχω να πω. Άπαξ και δεν το ξέρεις το έργο, μην το ξεκινάς. Δεν μπορεί να λες αι να γράφεις ό,τι σου κατέβει. Να ρωτήσει, να μάθεις, να είσαι ενημερωμένος,. Τον ύμνο του Παναθηναϊκού δεν τον μελοποίησε ο Γιώργος Κατσαρός, Σταυράκη. Σιγά, μην το έκανε κι ο Καρβέλας με την Άννα Βίσση. Άκου, να μαθαίνεις κι εσυ, αλλά και όσοι άκουσαν την εκπομπή, πώς έγινε και γράφτηκε ο ύμνος.

Τον ύμνο τον έγραψε ο αείμνηστος Γιώργος Μουζάκης, που έφυγε από την ζωή τον Αύγουστο του 2005. Κι άκου, πως έγινε το σκηνικό για να βγει ο στίχος «Σύλλογος Μεγάλος, δεν υπάρχει άλλος». Ήταν το 1958, όταν ο Μουζάκης μαζί με τον Γιώργο Οικονομίδη κατέβαιναν την Ιπποκράτους από την Λεωφόρο, μετά από μία νίκη 4-1 του Παναθηναϊκού επί του Απόλλωνα. Τους είχε εντυπωσιάσει ο Γιάννης Νεμπίδης, που μόλις είχε πάει στον Παναθηναϊκό.

 

Ο Οικονομίδης μουρμούρισε στην αρχή, «σύλλογος μεγάλος» και ο Μουζάκης στο καπάκι «δεν υπάρχει άλλος». Αυτό ήταν Σταυράκη, το ξεκίνημα από δυο ρομαντικούς Παναθηναϊκάρες. Κι επειδή ήταν καθ’ οδόν κι οι δυο, τη λύση έδωσε ένα πακέτο τσιγάρα, ως συνήθως. Κι η αείμνηστη Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, σε πακέτα από τσιγάρα έχει γράψει τα καλύτερα τραγούδια της. Ο Μουζάκης χωρίς πεντάγραμμο και παρτιτούρες αποτύπωσε την πράσινη μουσική. Στο πόδι, κυριολεκτικά. Το πακέτο τσιγάρα ήταν Κεράνης.

Ο Μουζάκης, Σταυράκη, έδωσε ζωή στους στίχους του που εμπνεύστηκαν μαζί με τον Οικονομίδη. Πώς, όμως, προέκυψε το σφύριγμα που ακούγεται στον ύμνο του Παναθηναϊκού στην αρχή και το τέλος; Το εμπνεύστηκε ο Μουζάκης απ’ τη μουσική της ταινίας «Η Γέφυρα του ποταμού Κβάι». Την γνωστή αντιπολεμική ταινία που εξαίρει το ομαδικό πνεύμα των Βρετανών στρατιωτών κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο ύμνος ηχογραφήθηκε πρώτη φορά σε στούντιο το 1962 κι ο Γιάννης Βογιατζής έβαλε τη φωνή του. Πρώτος ερμηνευτής ενός άλλου ύμνου, προγενέστερου, ήταν ο Λέανδρος Παπαθανασίου , πατέρας της Βίκυ Λέανδρος, κι είχε τραγουδηθεί τη δεκαετία του 1950. Ξέφυγα, όμως, αλλά καλό είναι να μαθαίνει ο κόσμος του Παναθηναϊκού και όχι μόνο, την ιστορία της ομάδας με το τριφύλλι.

Πάμε παρακάτω. Θέλεις να κάνεις ένα αφιέρωμα στη Λεωφόρο. Λέγεσαι Παύλος Τσίμας η Σταύρος Θοδωράκης. Η Λεωφόρος δεν είναι μόνο ένα ποδοσφαιρικό γήπεδο, που διέπρεψαν ο Δομάζος, ο Αντωνιάδης, ο Καμάρας και τα άλλα παιδιά. Υπήρξε και μία εστία αντίστασης στην κατοχή κι αυτό πρέπει να βγαίνουν στην επιφάνεια, όχι μόνο να παίζει πάσες ο Φυλακούρης με τον Κωνσταντίνου για να τηλεθέαση.

Η «A» και η iapopsi.gr θα στο πούνε και αυτό. Άκου τι έγινε:

Όταν το φασιστικό καθεστώς του κορόιδου των Ελλήνων Μπενίτο Μουσολίνι κήρυξε τον πόλεμο εναντίον της Ελλάδας, 28η Οκτωβρίου 1940, το ποδόσφαιρο έπαιξε μπάλα στην αντίσταση, έδωσε αίμα. Ο Μίμης Πιερράκος, μεγάλος γκολτζής της εποχής με το τριφύλλι στο στήθος, πολεμούσε δίπλα – δίπλα με τον Αχιλλέα Γραμματικόπουλο του Ολυμπιακού στο μάχη του Πόγραδετς. Ο Μίμης χάθηκε, χτυπημένος από ιταλική οβίδα, την ώρα που έγραφε γράμμα στον αδερφό του. Ο Αχιλλέας επέζησε και τα αφηγήθηκε.

Στην γερμανική Κατοχή, η Λεωφόρος έγινε πόλος αντίστασης, λένε τα κιτάπια. Εκεί διοργανώθηκαν φιλικά παιχνίδια με τα έσοδα να διατίθενται στους φυματικούς του νοσοκομείου Σωτηρία. Εκεί ένα ματς ΑΕΚ – Παναθηναϊκού δεν έγινε ποτέ, γιατί οι ναζί ήθελαν  αυτοί τα… έσοδα και ο κόσμος έκανε την πρώτη του αντι-Κατοχική διαδήλωση από τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας μέχρι την Ομόνοια και διαλύθηκε όταν εμφανίστηκαν τα ΕΣ-ΕΣ και άρχισαν να σημαδεύουν το πλήθος με τις κάνες των όπλων τους. Εκεί στα ίδια χώματα έχουν συγκρουστεί μέχρι τελικής πτώσης οπαδοί του Παναθηναϊκού και του Ολυμπιακού, εκεί διακόπηκαν παιχνίδια από εισβολή οπαδών από κατευθυνόμενες αυλητρίδες και ψυχογιούς διαφόρων προέδρων, αλλά ας μην το ανοίξουμε τώρα. Άλλη φορά θα στα πω, γιατί στο γυμνάσιο κι το λύκειο την ξεπετάνε την ιστορία σε δέκα αράδες, για να νομίζουν οι νεολαίου ότι η ιστορία του ελληνικού έθνους ξεκινάει από τον Ακύλα.

 

Το δε 1944 ο τότε διευθυντής της Λεωφόρου Αντώνης Βρεττός προκάλεσε τον ίδιο το θάνατο, όταν σήκωσε την ελληνική σημαία και κατέβασε τη ναζιστική. Κι αυτό, όταν απέναντι στα προσφυγικά ήταν γερμανικό στρατόπεδο. Βρες εσύ σήμερα έναν Βρεττό, ρε, μάστορα. Εδώ, αυτός ο Χάρης Θεοχάρης που είχε ένα πόστο στην κυβέρνηση Σαμαρά, συμμετείχε-όπως λένε οι γνωρίζοντες- στις συνεδριάσεις της κυβέρνησης και μετά πήγαινε βολίδα στο ξενοδοχείο που έμεναν Τόμσεν και σία και τα μετέφερε όλα χαρτί και καλαμάρι. Μην ξεφύγω, όμως.

Κι αυτά έπρεπε να είναι μέσα στο ντοκιμαντέρ για την Λεωφόρο, όχι μόνο μπάλα.

Στο μεταξύ, υπάρχει κι άλλη ανακρίβεια, Σταυράκη. Ο Τάφος του Ινδού, όπως γράφει ο πράσινος ιστοριοδίφης Μπενόγλου, δεν εγκαινιάστηκε στις αρχές του 1961, αλλά τον Μάρτιο του 1960. Κι ο Ζάετς δεν έπαιξε ποτέ επίσημα στην Λεωφόρο.

Να σε πάω και στα ωραία, που δεν τα παρουσίασε κανένα ντοκιμαντέρ για την Λεωφόρο. Ούτε του Σταυράκη, ούτε του Παυλάκη. Η Λεωφόρος, με την Διπλή Ανάπλαση, έπρεπε να δοθεί αντιπαροχή και να γκρεμιστεί για να γίνουν διάφορα πάρκα, όπως έλεγε ο Κωστάκης ο Μπακογιάννης. Και ξαφνικά, αλλάζει το έργο. Γιατί να μην γίνει μια χοντρή μπίζνα, σου λένε. Να γίνουν γήπεδα, να μην γκρεμιστούν τα πέταλα κλπ. Και να γίνει μουσείο, σου λέει ο Αλαφούζος. Και ποιος θα το πάρει το έργο αυτό, να παραμείνει η Λεωφόρος σχεδόν όπως έχει και να γίνουν τα μουσεία, που βέβαια, θα πληρώνεις για να τα δεις, όπως γίνεται παντού; Περίμενε, στα πούνε ο Παυλάκης και ο Σταυράκης.

Να στο κλείσω με την Λεωφόρο. Καλά είναι όλα αυτά, να μιλάνε ο καπετάνιος, ο Αλαφούζος, ο Τζίγκερ και όσοι παίκτες είναι ακόμα, εν ζωή. Αυτοί, όμως, είναι η ιστορία της Λεωφόρου; Για την ακρίβεια, μόνο αυτοί είναι η ιστορία της Λεωφόρου; Ο κόσμος δεν είναι; Ο Σταυράκης έπρεπε να βρει ηλικίες πάνω από 80 για να του πούνε δυο κουβέντες για την Λεωφόρο. Κι αυτοί έχουν να θυμηθούν πράγματα. Καθώς επίσης έπρεπε να βρούνε και τους αρχηγούς της Θ13 το 1966. Να πάει η κάμερα στο Μεταξουργείο που ήταν τα πρώτα γραφεία. Από το 1958 το πάλευαν να ιδρύσουν την 13. Ήθελε τρέξιμο τέτοιο πράγμα, όμως. Οπότε, δυο δηλώσεις Αλαφούζου και Τζίγκερ και καθαρίσαμε.