Game changer του πολέμου στο Ιράν η αμερικανική οικονομία

Η περίφημη φράση «It’s the economy, stupid» («Είναι η οικονομία, ηλίθιε») που σημάδεψε την προεκλογική εκστρατεία του Μπιλ Κλίντον το 1992, έχοντας απέναντί του τον Τζορτζ Μπους τον πρεσβύτερο και βάζοντας στο κάδρο της πολιτικής αντιπαράθεσής τους την οικονομική ύφεση που επικρατούσε τότε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, παραμένει ίσως η πιο κυνική αλλά συνάμα ρεαλιστική περιγραφή της πολιτικής.

Όσο περίπλοκα κι αν είναι τα διεθνή ζητήματα, όσο δραματικές κι αν είναι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, στο τέλος η οικονομία είναι εκείνη που καθορίζει τις αντοχές των κοινωνιών ανά τον κόσμο και κατά συνέπεια και των κυβερνήσεών τους. Αυτό ακριβώς το αξίωμα φαίνεται να επιβεβαιώνεται σήμερα με φόντο την κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή.

Η αμερικανο-ισραηλινή στρατιωτική σύγκρουση με Ιράν μπορεί να εκτυλίσσεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τις ΗΠΑ, όμως οι οικονομικές συνέπειές της έχουν ήδη αρχίσει να αγγίζουν την αμερικανική καθημερινότητα. Κι αυτός είναι ο λόγος που αρκετοί πιστεύουν ότι η οικονομία του πολέμου μπορεί να γίνει ο game changer, δηλαδή ο παράγοντας που ουσιαστικά θα καθορίσει την έκβαση της σύγκρουσης.

Ψηλαφίζοντας τη μεγάλη εικόνα στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η κοινή διαπίστωση είναι ότι με τη συμπλήρωση ενός χρόνου διακυβέρνησης από τον… maga (Make America Great Again) Τραμπ η εικόνα της αμερικανικής οικονομίας έδινε πόντους στις απρόβλεπτες και εν πολλοίς καουμπόικες επιλογές του προέδρου των ΗΠΑ.

Ο πληθωρισμός είχε αρχίσει να αποκλιμακώνεται, τα επιτόκια εμφάνιζαν πτωτική τάση και η αγορά ενέργειας παρέμενε σχετικά σταθερή. Η αποκλιμάκωση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου λειτουργούσε ως ανάσα για τα νοικοκυριά που όμως εξακολουθούσαν να πιέζονται από το αυξημένο κόστος ζωής των προηγούμενων ετών.

Ήρθε, ωστόσο, το ξέσπασμα του πολέμου της 28^ης Φεβρουαρίου να κλυδωνίσει την παραπάνω εύθραυστη ισορροπία. Η κυριολεκτικά εκρηκτική κατάσταση που επικρατεί στο παγκόσμιο εμπορικό πέρασμα του Ορμούζ στραγγαλίζουν τις ενεργειακές και όχι μόνο μεταφορές (πετρέλαιο, αέριο, πρώτες ύλες, εμπορεύματα) με αποτέλεσμα οι τιμές αρχίζουν να κινούνται ανοδικά. Για τους Αμερικανούς πολίτες, το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Μετά από χρόνια οικονομικών πιέσεων, το ζήτημα του κόστους ζωής έχει εξαντλήσει την κοινωνία.

Η τιμή της βενζίνης, το ενοίκιο, τα στεγαστικά δάνεια, τα τρόφιμα καθορίζουν την καθημερινότητα εκατομμυρίων νοικοκυριών. Υπάρχει ένα εξαιρετικά περιγραφικό ρεπορτάζ που υπογράφει η Γκαρίν Πίρνια για λογαριασμό της HUFFPOST όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται πως τα αμερικανικά νοικοκυριά έχουν φτάσει σε σημείο να πληρώνουν το εξωφρενικό ποσό των 35 έως 40 δολαρίων προκειμένου να φτιάξουν ένα οικογενειακό δείπνο με σπαγγέτι.

Αυτή η σκληρή κοινωνική πραγματικότητα σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Επική Οργή» κατά του Ιράν κοστίζει στην οικονομία των ΗΠΑ σχεδόν 900 εκατ. δολάρια την ημέρα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα παίξει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο τον ρόλο του σχετικά με το πόσο μακριά θα πάει η πολεμική βαλίτσα του Ντόναλντ Τραμπ στη Μέση Ανατολή.

Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε ότι σε περίπου 9 μήνες από τώρα οι Αμερικανοί θα βρεθούν στα εκλογικά κέντρα για ψηφίσουν στις  ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου και ο ψηφοφόρος θα ψηφίσει με βάση το τι συμβαίνει στο πορτοφόλι του. Όταν επομένως κάθε αύξηση κατά 10 δολάριο στο βαρέλι πετρελαίου, επιβαρύνει ετησίως κάθε αμερικανικό νοικοκυριό κατά 450 δολάρια, η συνέχιση του «βομβαρδισμού» της αμερικανικής οικονομίας θα αποδειχτεί καταστροφική για όλους και για τον ίδιο τον Τραμπ που όπως πολλοί διεθνείς αναλυτές ισχυρίζονται ότι πλέον αναζητεί ένα εύσχημο τρόπο να δραπετεύσει γρήγορα ως νικητής –πραγματικά ή έστω επικοινωνιακά– από το ναρκοπέδιο της Μέσης Ανατολής.