Η Κομισιόν αγνοεί το «μπλόκο» του Ευρωκοινοβουλίου και ενεργοποιεί τη Mercosur

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει σε εφαρμογή την προσωρινή συμφωνία με τη Mercosur, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να ανακοινώνει την Παρασκευή (27/2) την απόφαση που ήδη προκαλεί πολιτικές αναταράξεις.

Η κίνηση θεωρείται ιδιαίτερα προκλητική, καθώς έρχεται ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει «παγώσει» τη διαδικασία, ζητώντας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εξετάσει αν η συμφωνία συνάδει με τις Συνθήκες της ΕΕ – μια διαδικασία που μπορεί να κρατήσει έως και δύο χρόνια.

«Τις τελευταίες εβδομάδες, έχω συζητήσει εντατικά για αυτό με τα κράτη-μέλη και με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Βάσει αυτών, η Επιτροπή θα προχωρήσει τώρα στην προσωρινή εφαρμογή» είπε η φον ντερ Λάιεν, ξεκαθαρίζοντας ότι θεωρεί πως υπάρχει πολιτική βάση για να προχωρήσει.

Η απόφαση δεν αναμένεται να περάσει χωρίς αντιδράσεις. Χώρες όπως η Γαλλία και η Πολωνία έχουν εκφράσει έντονο σκεπτικισμό, ενώ δεν αποκλείεται η συμφωνία να «κολλήσει» στην τελική ψηφοφορία.

Υπενθυμίζεται ότι τον Ιανουάριο τα κράτη-μέλη έδωσαν το πράσινο φως στην Κομισιόν να προχωρήσει μόλις ολοκληρωθούν οι εγκρίσεις από τις χώρες της Mercosur. Ήδη, η Αργεντινή και η Ουρουγουάη επικύρωσαν τη συμφωνία την Πέμπτη.

Η Επιτροπή είχε να εφαρμόσει προσωρινά εμπορική συμφωνία χωρίς προηγούμενη ουσιαστική εξέταση από το Ευρωκοινοβούλιο πάνω από δέκα χρόνια. Ωστόσο, οι υποστηρικτές του deal επιμένουν ότι η ΕΕ δεν έχει περιθώριο καθυστερήσεων, σε μια περίοδο που οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα εντείνουν την εμπορική τους πίεση διεθνώς.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο επικεφαλής εμπορίου της ΕΕ, Μαρός Σέφκοβιτς, απαντώντας στις επικρίσεις: «Κάποιοι από εσάς που λέτε ότι στερούμε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ψήφο. Όχι, δεν ήμασταν εμείς που το στείλαμε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα μπορούσατε να είχατε ψηφίσει για αυτήν τη συμφωνία. Εσείς αποφασίσατε να την στείλετε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο σέβομαι πλήρως».

Τι προβλέπει η συμφωνία

Η Mercosur (Mercado Común del Sur) είναι η κοινή αγορά της Νότιας Αμερικής και περιλαμβάνει τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη. Οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ ξεκίνησαν ήδη από το 1999 και ολοκληρώθηκαν πολιτικά τον Δεκέμβριο του 2024.

Η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για εξαγωγές ευρωπαϊκών οχημάτων, μηχανημάτων, κρασιών και αλκοολούχων ποτών προς τη Λατινική Αμερική, ενώ παράλληλα διευκολύνει την είσοδο στη ευρωπαϊκή αγορά προϊόντων όπως βοδινό κρέας, ζάχαρη, ρύζι, μέλι και σόγια.

Γιατί αντιδρούν οι αγρότες

Οι Ευρωπαίοι αγρότες κάνουν λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό. Έχουν ήδη διαδηλώσει έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προειδοποιώντας ότι η συμφωνία αποτελεί «ιστορικό λάθος» και είναι «επιζήμια για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα και την επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ».

Το βασικό τους επιχείρημα είναι ότι στις χώρες της Mercosur το κόστος παραγωγής είναι πολύ χαμηλότερο και τα πρότυπα λιγότερο αυστηρά. Στην ΕΕ ισχύουν σκληροί κανόνες για φυτοφάρμακα, αντιβιοτικά και καλή διαβίωση των ζώων, ενώ στη Νότια Αμερική επιτρέπονται ουσίες που στην Ευρώπη έχουν απαγορευτεί. Αν και η ΕΕ διενεργεί ελέγχους στα εισαγόμενα προϊόντα, αγρότες και περιβαλλοντικές οργανώσεις αμφισβητούν την αποτελεσματικότητά τους.

Τα στοιχεία δείχνουν ήδη την ένταση της εμπορικής σχέσης: το 2024 οι χώρες της Mercosur εξήγαγαν αγροδιατροφικά προϊόντα αξίας 23,3 δισ. δολαρίων στην ΕΕ, με το εμπορικό έλλειμμα για την Ένωση να φτάνει τα 20,1 δισ. ευρώ.