Καταρρέει η «στρακαστρούκα» του Κυριάκου για το ασυμβίβαστο

Δεν πέρασαν παρά λίγες ώρες από τη στιγμή που το iapopsi.gr επεσήμανε στα ρεπορτάζ του ότι η πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη για ασυμβίβαστο μεταξύ υπουργού και βουλευτή συνιστά ένα πρόχειρο επικοινωνιακό πυροτέχνημα και ήδη οι εξελίξεις μάς επιβεβαιώνουν με τον πλέον εκκωφαντικό τρόπο.

Όπως γράψαμε χαρακτηριστικά, ο πρωθυπουργός και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας δεν εμφανίστηκε στο τηλεοπτικό διάγγελμα της Μεγάλης Δευτέρας για να ρίξει φως στην ουσία των καταιγιστικών εξελίξεων γύρω από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά για να μετατοπίσει τη συζήτηση. Αντί συγκεκριμένων απαντήσεων, επέλεξε να επαναλάβει το γνωστό αφήγημα περί «παθογενειών δεκαετιών» και να παρουσιάσει ως δήθεν τομή μια πρόταση που πέρα του εκβιαστικού ύφους της –ότι θα γίνει πράξη μόνο αν ξαναεκλεγεί ο ίδιος πρωθυπουργός– είναι ουσιαστικά ανεφάρμοστη.

Οι πρώτες αντιδράσεις από τον νομικό κόσμο αλλά και από το εσωτερικό της ίδιας της κυβερνητικής πλειοψηφίας καταδεικνύουν ότι η εξαγγελία του πρωθυπουργού όχι μόνο δεν λύνει προβλήματα, αλλά δημιουργεί νέα, σοβαρά θεσμικά ζητήματα.

Χαρακτηριστική είναι η παρέμβαση νομικών, οι οποίοι επισημαίνουν ότι η πρόταση είναι πρόχειρα διατυπωμένη και εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τη λειτουργία του ίδιου του κοινοβουλευτικού συστήματος. Σύμφωνα με αυτές τις εκτιμήσεις, αν εφαρμοζόταν το μοντέλο που περιγράφεται, έως και το ένα τέταρτο των βουλευτών δεν θα ήταν εκείνοι που εξέλεξε ο λαός, αλλά επιλαχόντες, δηλαδή πρόσωπα που δεν έλαβαν άμεση λαϊκή εντολή.

Με άλλα λόγια, όπως ήδη επεσήμανε από χθες το iapopsi.gr, η «μεταρρύθμιση» Μητσοτάκη όχι μόνο δεν περιορίζει το πελατειακό σύστημα, αλλά ενδέχεται να το αναδιαμορφώνει με ακόμη πιο αδιαφανείς όρους.

Ακόμη πιο αιχμηρή είναι η κριτική που ασκείται στο γεγονός ότι η σύνθεση της Βουλής θα εξαρτάται άμεσα από τις επιλογές του εκάστοτε πρωθυπουργού. Κάθε υπουργοποίηση θα συνεπάγεται και αλλαγή κοινοβουλευτικού συσχετισμού, ενώ ένας ανασχηματισμός δεν θα επηρεάζει μόνο την κυβέρνηση, αλλά και την ίδια τη Βουλή.

Το παζλ συμπληρώνεται από τις εύλογες απορίες για το πώς θα λειτουργεί στην πράξη το προτεινόμενο σύστημα: τι συμβαίνει σε έναν ανασχηματισμό; Πώς επιστρέφει ένας υπουργός στη Βουλή; Τι γίνεται σε περιπτώσεις χωρίς επιλαχόντες; Τα δίχως επαρκείς απαντήσεις ερωτήματα που τέθηκαν με το τέλος του μητσοτακικού διαγγέλματος της Μ. Δευτέρας αποδεικνύουν την απόπειρα θεσμικών ακροβατισμών του Κυριάκου Μητσοτάκη που για χάρη της επικοινωνιακής διαχείρισης της πολιτικής ζημίας που προκαλούν οι σοβαρές εξελίξεις στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ εκείνος δεν διστάζει να προτείνει ένα σύστημα όπου η κοινοβουλευτική ιδιότητα πρακτικά θα γίνεται παράγωγο της εκτελεστικής εξουσίας.

Σημειώνεται ότι ακόμη και η κυβέρνηση παραδέχεται εμμέσως την αδυναμία υλοποίησης της πρότασης. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναγκάστηκε να διευκρινίσει ότι δεν πρόκειται για άμεσα εφαρμόσιμο μέτρο, αλλά για ιδέα που ενδέχεται να ενταχθεί σε μελλοντική συνταγματική αναθεώρηση και μάλιστα μετά τις εκλογές του 2027. Ακριβώς, δηλαδή, αυτό που επισημάναμε υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μία εξαγγελία χωρίς χρονικό ορίζοντα, χωρίς σαφή νομική βάση και κυρίως χωρίς καμία πρόθεση άμεσης εφαρμογής, όταν μάλιστα οι Μαξιμιλιανοί της Ηρώδου Αττικού διατείνονται ότι η κυβέρνηση έχει μπροστά της ακόμη 12 μήνες θητείας.