Κούφιες οι θριαμβολογίες Κυριάκου για την «επιτελική» διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης

Ένα αποκαλυπτικό ρεπορτάζ για το Ταμείο Ανάκαμψης και το ωραιοποιημένο αφήγημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη ότι «όλα βαίνουν καλώς» με την απορροφητικότητα των χρηματοδοτικών πόρων κυκλοφορεί σήμερα Σάββατο η έντυπη έκδοση της «Α», αλλά όπως φαίνεται το ζήτημα εξελίσσεται σε οικονομικό-πολιτικό θρίλερ με πολλά επεισόδια.

Όπου θρίλερ βάλτε την ημερομηνία της 31ης Αυγούστου 2026 όπου το Ταμείο Ανάκαμψης κλείνει την «κάνουλα» των χρηματοδοτήσεων. Βεβαίως ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει πολλές φορές θριαμβολογήσει ότι η κυβέρνησή του πήρε 36 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και πως «τα χρήματα αυτά δεν θα είχαν επενδυθεί χωρίς επιτελικό κράτος και σφιχτό συντονισμό». Μόνο που ο εν λόγω αυτοθαυμασμός αποδεικνύεται κούφιος καθώς μέχρι το τέλος του καλοκαιριού η κυβέρνηση καλείται να κάνει τον… Κεντέρη για να προλάβει προαπαιτούμενα και προθεσμίες.

Το λιγότερο γνωστό για πολλούς είναι, ωστόσο, ότι υπάρχει ακόμη ένα πιο ασφυκτικό dead line, αυτό της 29ης Μαΐου, που έχει φέρει της διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών στα πρόθυρα του εμφράγματος. Κι αυτό διότι στις επόμενες 10 εργάσιμες ημέρες του μήνα οι τράπεζες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα χαμηλότοκων επιχειρηματικών δανείων θα πρέπει να έχουν διεκπεραιώσει κάθε διαδικασία σύναψης δανειακών συμβάσεων μέσω του ΤΑΑ., όπως τουλάχιστον «διατάσσει» η σχετική συνεννόηση που έχει κάνει ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Κομισιόν.

Ο καθορισμός ενός τόσο σφιχτού χρονικού πλαισίου περιγράφεται από τους γνωρίζοντες ως αμυντική κίνηση που υπαγορεύτηκε από τον φόβο του ΥΠ.ΟΙΚ. να «εξαερωθούν» ανεκμετάλλευτα κονδύλια και με τη σειρά του οδήγησε στη μεταφορά σχεδόν 3 δισ. ευρώ από τους προϋπολογισμένους πόρους του Ταμείου προς την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ), με σκοπό τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων και του προγράμματος «Σπίτι μου».

Το αποτέλεσμα ήταν να ανοίξει ένα χάσμα που κανείς δεν είχε υπολογίσει. Τον Δεκέμβριο του 2025, τα διαθέσιμα κεφάλαια ανέρχονταν σε 5 δισ. ευρώ και το pipeline των τραπεζών στα 3 δισ. Μετά τη μεταφορά, η αγορά βρέθηκε με ουσιαστικό κενό 4 έως 4,5 δισ. ευρώ, αφήνοντας εκτός ορατού χρηματοδοτικού ορίζοντα σειρά επενδυτικών σχεδίων που έχουν ήδη λάβει τραπεζική έγκριση.

Διοικητικό και οργανωτικό χάος…

Επαγγελματίες της αγοράς και εξειδικευμένα με τις διαδικασίες αξιολόγησης στελέχη περιγράφουν ότι στην παρούσα φάση στα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ επικρατεί ένα διοικητικό και οργανωτικό χάος αναδεικνύοντας ταυτόχρονα σοβαρές δομικές στρεβλώσεις.

Το πρώτο βασικό στοιχείο που διαπιστώνεται είναι η πλήρης μονομέρεια των επενδυτικών σχεδίων, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία των αιτημάτων που εξετάζονται αφορούν αποκλειστικά είτε την εγκατάσταση και λειτουργία φωτοβολταϊκών πάρκων είτε την ίδρυση και τον εκσυγχρονισμό ξενοδοχειακών μονάδων.

Αυτή η υπερσυγκέντρωση σε μόλις δύο κλάδους στερεί από την οικονομία την αναγκαία παραγωγική πολυφωνία, ένα πρόβλημα που γίνεται ακόμη εντονότερο αν αναλογιστούμε ποιοι κρύβονται πίσω από αυτές τις αιτήσεις.

Οι φορείς των αιτημάτων είναι στην πραγματικότητα μεγάλες επιχειρήσεις ή, ακόμα και όταν εμφανίζονται ως μικρομεσαίες, αποτελούν στην ουσία εταιρείες-οχήματα και παρακλάδια μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, γεγονός που αποκλείει την υγιή, αυτόνομη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα από τους πολύτιμους αυτούς πόρους.

Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, είναι ότι η διογκωμένη ζήτηση που παρουσιάζεται σήμερα είναι σε μεγάλο βαθμό εικονική, αφού αυτό που κατατίθεται είναι απλώς ένα προσωρινό αίτημα. Στο τέλος της ημέρας, κανείς δεν είναι σε θέση να γνωρίζει πόσα από τα αιτήματα που θα εγκριθούν τελικά θα προχωρήσουν σε πραγματική υλοποίηση, δημιουργώντας έναν σοβαρό κίνδυνο «φούσκας» και εγκλωβισμού κεφαλαίων που μπορεί να μην απορροφηθούν ποτέ.

Για να μην ξεχνιόμαστε το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) σχεδιάστηκε ως η μεγάλη ευρωπαϊκή απάντηση στην κρίση, ένα εργαλείο που θα μετέτρεπε τη συγκυριακή δημοσιονομική στήριξη σε μόνιμο αναπτυξιακό αποτύπωμα. Στην ελληνική περίπτωση, παρουσιάστηκε εξαρχής ως ο βασικός μοχλός ανασυγκρότησης της παραγωγικής βάσης της οικονομίας, ένα χρηματοδοτικό «υπερόπλο» που θα κινητοποιούσε ιδιωτικά κεφάλαια και θα έδινε ώθηση σε επενδύσεις με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα.

Μόνο που η κυβέρνηση Μητσοτάκη αντί κινητοποιήσει κεφάλαια και να μπουστάρει τις επενδύσεις… πολλαπλασίασε την επικοινωνία για χάρη των μικροκομματικών αναγκών της.