Κρύφτηκε από τον τυφώνα Τραμπ ο Κυριάκος

Το προηγούμενο διάστημα στο Μαξίμου αγωνιούσαν για το πώς θα καταφέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης να δεχθεί μία πρόσκληση από τον Ντόναλντ Τράμπ, είτε για επίσημη επίσκεψη στον Λευκό Οίκο, είτε για ένα ημίωρο τετ-α-τετ στο Νταβός.

Του Μιχάλη Κωτσάκου

Όμως ο απρόβλεπτος Ντόναλντ Τραμπ και ειδικά μετά την απόφαση του να εντάξει την Γροιλανδία με το έτσι θέλω υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ, προκάλεσε τρόμο και δέος στο Μαξίμου. Έτσι μετά την πολυήμερη σιωπή και αμηχανία του Κυριάκου Μητσοτάκη επέλεξε την αποχή. Με την δικαιολογία της κακοκαιρίας που πέρασε από τη χώρα την Τετάρτη ο Έλληνας πρωθυπουργός «κρύφτηκε» και δεν επισκέφθηκε το Νταβός. Πρώτον για να αποφύγει μία συνάντηση με τον απρόβλεπτο Τραμπ και δεύτερον να μην αναγκαστεί να σταθεί στο πλευρό των Ευρωπαίων στην υπόθεση του Συμβουλίου Ειρήνης και να δυσαρεστήσει τον Αμερικανό πρόεδρο. Επί της ουσίας, ωστόσο, η ακύρωση του ταξιδιού συνδέεται και με το χαμηλό βαρομετρικό που επικρατούσε μέσα στο Οικονομικό Φόρουμ από την ώρα, που πάτησε το πόδι του στο Νταβός, ο Αμερικανός Πρόεδρος.

Η Αθήνα ήταν από την αρχή πολύ προβληματισμένη για το αν πρέπει να ανταποκριθεί, ή όχι στην πρόσκληση Τραμπ, να λάβει μέρος στην συνάντηση στην οποία επικυρώθηκε η Συνθήκη Ειρήνης και η οποία – με πρόσχημα την Γάζα – επιδιώκεται να μετατραπεί σε έναν νέο ΟΗΕ, ιδιοκτησίας Τραμπ, παρακάμπτοντας τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και διαλύοντας επί της ουσίας το ΝΑΤΟ και το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα.

Επί δύο 24ωρα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επικοινωνούσαν μεταξύ τους προκειμένου να συντονίσουν τις κινήσεις τους. Τόσο ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επιδόθηκαν σε έναν παρασκηνιακό διπλωματικό μαραθώνιο. Πλην Ουγγαρίας, όλοι συμφώνησαν να μην ενδώσουν στις πιέσεις Τραμπ και να μην υπογράψουν την Συνθήκη Ειρήνης. Εκεί που είχαν διαφωνία ήταν στο αν θα πρέπει να δώσουν το «παρών» στη συνάντηση και να αρνηθούν να υπογράψουν, ή αν θα ήταν προτιμότερο να απουσιάζουν μη νομιμοποιώντας την διαδικασία.

Στην πραγματικότητα, οι Ευρωπαίοι θέλουν να κερδίσουν χρόνο προκειμένου να προλάβουν να ανασυνταχθούν στην διήμερη Σύνοδο Κορυφής και να συναποφασίσουν πως θα αντιμετωπίσουν από εδώ και πέρα τον Αμερικανό Πρόεδρο. Οι περισσότεροι δε, κρατούσαν στάση αναμονής, περιμένοντας να ακούσουν πρώτα τι θα έλεγε ο Ντόναλντ Τραμπ από το βήμα του Νταβός και αναλόγως να πράξουν.

Η ομιλία Τραμπ στο Νταβός κρίθηκε τελικά ότι ήταν ηπιότερη σε σχέση με την άκαμπτη στάση τα προηγούμενα 24ωρα. Ο Αμερικανός Πρόεδρος απέκλεισε την στρατιωτική επέμβαση στην Γροιλανδία (την οποία αποκαλούσε διαρκώς Ισλανδία) και κινήθηκε σε πιο χαμηλούς τόνους. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να έχει εμπιστοσύνη στο θυμικό του Αμερικανού Προέδρου καθώς αλλάζει από ώρα σε ώρα.

Οι πρόθυμοι για τον… ΟΗΕ του Τραμπ

Ποιοι είναι οι πρόθυμοι να ακολουθήσουν τυφλά τον Ντόναλντ Τραμπ στην αλλαγή του status quo του κόσμου και ποιοι απρόθυμοι; Ή όπως είπε και ο ίδιος «ποιοι είναι μαζί μου και ποιοι όχι;» σημειώνοντας με νόημα ότι θα θυμάται τους αρνητές του.

Σύμφωνα με όσα ισχυρίζονται στις Βρυξέλλες στις πρόθυμες χώρες να διαλύσουν την Δύση, όπως την ξέρουμε, συγκαταλέγονται από την Ευρώπη, η Ουγγαρία και η Αλβανία (λόγω γεωγραφικής θέσης) και από τους μεγάλους παίκτες στην νοτιοανατολική Μεσόγειο το Ισραήλ. Στους πρόθυμους, προστίθενται χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αργεντινή, το Βιετνάμ, το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν, η Λευκορωσία κ.α.  Η Τουρκία θα είναι επίσης στις χώρες που θα συμμετάσχουν, δίνοντας νέες διαστάσεις στο σχήμα, που οραματίζεται η Αμερική για την ευρύτερη περιοχή.

Στο σκληρό Ευρωπαϊκό μέτωπο που εναντιώνεται στον Τραμπ συγκαταλέγονται χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ρουμανία η Ισπανία η Νορβηγία και η Δανία. Το επίσημο επιχείρημα των Ευρωπαίων είναι ότι η πρόταση Τραμπ παραβιάζει τις αρχές του Συμβουλίου Ασφαλείας – στο οποίο μετέχει και η Ελλάδα – αφού η Συνθήκη Ειρήνης πρέπει να αφορά συγκεκριμένο ζήτημα ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να την μετατρέψει σε βατήρα επίλυσης όλων των διαφορών, που μπορεί να προκύψουν στο μέλλον.

Στην Αθήνα προσπαθούν να αποφύγουν να πάρουν ξεκάθαρη θέση. Κυβερνητικές πηγές ισχυρίζονται ότι η συμμετοχή της χώρας μας στο Συμβούλιο Ειρήνης συνιστά ένα σύνθετο νομικά ζήτημα, το οποίο η κυβέρνηση εξετάζει, σε συνεννόηση και με τους Ευρωπαίους εταίρους μας. «Το γενικότερο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας στη βάση του σχεδίου 20 σημείων του Προέδρου Τραμπ προβλέπεται, εξάλλου, στο ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη Γάζα, το οποίο υπερψήφισε η Ελλάδα. Η Ελλάδα, εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κινείται πάντα εντός πλαισίου Ηνωμένων Εθνών» πρόσθεταν οι ίδιες πηγές.

Προβληματισμός

Σε κάθε περίπτωση, στην Αθήνα επικρατεί προβληματισμός αλλά και αγωνία για τις ραγδαίες εξελίξεις των τελευταίων ημερών. Στο παρασκήνιο, μάλιστα, βρίσκονται σε εξέλιξη αλλεπάλληλες επικοινωνίες, με φόντο τη βούληση του Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχει και η Τουρκία στο αμερικανικό εγχείρημα. «Η συμπόρευση με την κοινή ευρωπαϊκή θέση είναι σαφώς προτιμότερη από μία μεμονωμένη άρνηση σε μία πρωτοβουλία που ο Λευκός Οίκος θεωρεί πολύ σημαντική», έλεγαν κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών.

Η Αθήνα είναι σταθερά προσηλωμένη στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν θα μπορούσε για κανέναν λόγο να μετακινηθεί από τις θέσεις της αυτές, στις οποίες, άλλωστε, στηρίζεται ουσιαστικά και η προσέγγιση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Και αυτό, παρ ότι είναι προφανές ότι όσες χώρες δεν διευκολύνουν τα σχέδια Τραμπ, αργά ή γρήγορα θα βρεθούν στο στόχαστρο του Λευκού Οίκου.

Συνεργάτες του πρωθυπουργού σημειώνουν ότι απαιτείται προσοχή και ψυχραιμία, ενώ κυβερνητικά στελέχη που έχουν γνώστη των διεργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη, εκτιμούν ότι εν τέλει η Αθήνα θα συνταχθεί με μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, που δεν προτίθενται να αποδεχθούν την πρόσκληση του Αμερικανού προέδρου.