Με σημαντικά κενά ξεκινάει η νέα σχολική χρονιά

Την ερχόμενη Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου τα σχολεία ανοίγουν τις πόρτες τους για να υποδεχθούν τους μαθητές κι έτσι ξεκινάει επισήμως η νέα σχολική χρονιά. Οι εκπαιδευτικοί (δάσκαλοι και καθηγητές) ήδη από την Τρίτη ανέλαβαν τα καθήκοντα τους και σε καθημερινή βάση βρίσκονται στις σχολικές μονάδες. Όμως οι προβλέψεις για την εκκίνηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας κάθε άλλο παρά αισιόδοξες είναι, καθώς όπως δείχνουν οι εκτιμήσεις των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών τα κενά που έχουν καταγραφεί και υπολογιστεί αποτυπώνουν μια ιδιαίτερη ζοφερή πραγματικότητα για τις σχολικές μονάδες.

Τα λειτουργικά κενά εκπαιδευτικών και μελών ΕΕΠ-ΕΒΠ που έχουν καταγραφεί ενόψει της Α΄ Φάσης προσλήψεων προσεγγίζουν, σύμφωνα με τις αναλύσεις, τις 50.000. Πρόκειται για έναν αριθμό που από μόνος του αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος και δείχνει ότι η συζήτηση για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς δεν μπορεί να περιοριστεί στο πόσοι αναπληρωτές θα ανακοινωθούν, αλλά αξίζει να εστιαστεί στο πόσα αυτά τα κενά εντέλει θα καλυφθούν με την Α φάση προσλήψεων αναπληρωτών που ανακοινώθηκε τις προηγούμενες ημέρες.

Σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, η α΄ Φάση δεν αναμένεται να καλύψει το σύνολο των αναγκών. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά «με το καλημέρα (και χωρίς τα κενά των Μουσικών Σχολείων) τα συνολικά κενά προσεγγίζουν τις 50.000, χωρίς να υπολογίζουμε τις ειδικές κατηγορίες, που πάνε για επόμενη φάση και προφανώς χωρίς την Ενισχυτική Διδασκαλία».

Όλοι οι ειδικοί για την εκπαίδευση κάνουν λόγο για μια ιδιαίτερα προβληματική έναρξη των σχολείων, με χιλιάδες διδακτικές ώρες να αναζητούν εκπαιδευτικό και σχολικές μονάδες να καλούνται να λειτουργήσουν από την πρώτη ημέρα με σημαντικότατες ελλείψεις σε βασικές ειδικότητες.

Σχεδόν 7.000 κενά στη Πρωτοβάθμια

Η εικόνα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση είναι ενδεικτική της πίεσης που δέχεται το σύστημα. Στη Γενική καταγράφονται συνολικά περίπου 6.946 κενά, με τους κλάδους των Νηπιαγωγών και Δασκάλων να συγκεντρώνουν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό αναγκών. Στους νηπιαγωγούς καταγράφονται 2.088 κενά, ενώ στους δασκάλους 1.586 κενά. Παράλληλα, σημαντικές είναι οι ανάγκες και στις ειδικότητες Φυσικής Αγωγής (1.004), Αγγλικής (676), Καλλιτεχνικών (414) και Μουσικής (389).

 «Στο κόκκινο» και η Ειδική Αγωγή

Το πρόβλημα, ωστόσο, γίνεται ακόμη πιο έντονο όταν η συζήτηση μεταφέρεται στην Ειδική Αγωγή. Στην Πρωτοβάθμια Ειδική Αγωγή καταγράφονται περίπου 19.247 κενά, με την Παράλληλη Στήριξη να αποτελεί μακράν τη μεγαλύτερη κατηγορία. Τα περισσότερα κενά εντοπίζονται στην Παράλληλη Στήριξη, όπου καταγράφονται συνολικά 16.445 θέσεις, ενώ ακολουθούν τα Τμήματα Ένταξης με 1.415 κενά και οι ΣΜΕΑΕ με 1.387 κενά.

5.163 τα κενά στη Δευτεροβάθμια Ειδική Αγωγή

Σε 5.163 ανέρχονται συνολικά τα εκτιμώμενα κενά στη Δευτεροβάθμια Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση για την Α’ Φάση προσλήψεων αναπληρωτών για το σχολικό έτος 2026-2027. Τα στοιχεία αποτυπώνουν τις ανάγκες σε ΣΜΕΑΕ, Τμήματα Ένταξης και Παράλληλη Στήριξη, με τις μεγαλύτερες ελλείψεις να εντοπίζονται στην Παράλληλη.

Σε 6.832 ανέρχονται συνολικά τα εκτιμώμενα κενά στη Δευτεροβάθμια Γενική Παιδεία για την Α’ Φάση προσλήψεων. Η εικόνα αφορά τόσο τα σχολεία Γενικής Παιδείας όσο και τις ανάγκες που καταγράφονται πανελλαδικώς και στα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία. Από το σύνολο των κενών, 4.693 αφορούν τη Γενική Παιδεία, 1.939 τις ανάγκες που χαρακτηρίζονται «Πανελλαδικώς», ενώ ακόμη 200 κενά καταγράφονται στα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία.

Οι σημαντικότερες ελλείψεις αφορούν Φιλολόγους (1.483), Πληροφορικής (672), Μαθηματικούς (664), Φυσικής Αγωγής (453), Αγγλικής (430), Θεολόγους (347), Φυσικούς (338), Οικονομίας (320) και Μηχανολόγους (273).

Αν οι εκτιμήσεις των ειδικών επιβεβαιωθούν στην πράξη, τότε η σχολική χρονιά κάθε άλλο παρά ιδανικά θα ξεκινήσει, καθώς τα 20.000 κενά και με την κάλυψη των αναπληρωτών της Α’ φάσης θα παραμείνουν. Το δημόσιο σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί με δύο ταχύτητες. Δεν μπορεί η μία κατηγορία αναγκών να αντιμετωπίζεται με πλήρη εκπαιδευτική κάλυψη και η άλλη να περιμένει τις επόμενες φάσεις, ενώ από πίσω υπάρχουν χιλιάδες μαθητές και εκπαιδευτικοί που πρέπει να ανταποκριθούν καθημερινά στις ανάγκες της σχολικής ζωής. Και φυσικά, η δικαιολογία ότι «θα καλυφθούν αργότερα» δεν λύνει το πρόβλημα της 11ης Σεπτεμβρίου.

Και εδώ έρχεται η πραγματικότητα που βιώνουν κάθε χρόνο οι εκπαιδευτικοί. Όταν δεν υπάρχει επαρκές προσωπικό, το κενό δεν εξαφανίζεται. Μεταφέρεται στους ήδη υπηρετούντες εκπαιδευτικούς. Κάποιος θα κληθεί να καλύψει ώρες. Κάποιος θα αναλάβει περισσότερα τμήματα. Κάποιο πρόγραμμα θα συμπτυχθεί. Κάποια διδακτική ώρα θα χαθεί. Κάποιο σχολείο θα λειτουργήσει προσωρινά με «μπαλώματα». Και στο τέλος, αυτό παρουσιάζεται ως «ομαλή έναρξη». Δεν είναι ομαλή έναρξη όταν χιλιάδες οργανικές και λειτουργικές ανάγκες παραμένουν ακάλυπτες. Είναι διαχείριση μιας έλλειψης. Το πιο ανησυχητικό, μάλιστα, είναι ότι η εκτίμηση κάνει λόγο για ανομοιογενή κάλυψη. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένες ειδικότητες μπορεί να βρεθούν σε σαφώς δυσμενέστερη θέση από άλλες.