Μικρό, τρύπιο και εκ προοιμίου άδικο το «καλάθι» του Κυπριακού

«Βρισκόμαστε σε μια περιοχή όπου γινόμαστε μάρτυρες σημαντικών γεωπολιτικών κινήσεων και βλέπουμε πώς οι συγκρούσεις μπορούν να διευρυνθούν. Εάν η Κύπρος δεν έχει λύση, γίνεται πολύ πιο ευάλωτη στους κινδύνους που βλέπουμε τώρα σε μια περιοχή που φλέγεται σε μεγάλο βαθμό».

Με τις παραπάνω δύο φράσεις προσπάθησε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες το μεσημέρι της περασμένης Τετάρτης να κινητοποιήσει όλες τις πλευρές που εμπλέκονται στο Κυπριακό ζήτημα, λέγοντας ξεκάθαρα ότι η μη λύση έχει πάψει να αποτελεί… λύση. Εξ ου και προχώρησε στην προαναγγελία της σύγκλησης, στο επόμενο διάστημα –άγνωστο όμως πότε ακριβώς–, μίας νέας διευρυμένης διάσκεψης ανάμεσα στα 5+1 εμπλεκόμενα μέρη (βλ. Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους, Ελλάδα, Τουρκία, Μ. Βρετανία και ΟΗΕ). Σκοπός; Να επανεκκινηθούν οι διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό, αφού πρώτα θα έχει προηγηθεί προετοιμασία πάνω στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, στη μεθοδολογία και κυρίως στην ουσία των συνομιλιών.

Η πρώτη ανάγνωση λέει ότι έχουμε να κάνουμε με μία ελπιδοφόρα εξέλιξη, καθώς έχουμε εν εξελίξει την πρώτη απόπειρα να ξαναπιαστεί το νήμα της επίλυσης του Κυπριακού από εκεί που είχε μείνει το 2017 στη διάσκεψη στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας. Μάλιστα αυτή η απόπειρα γίνεται παρουσία του Αντόνιο Γκουτέρες σηματοδοτώντας την πρώτη επίσκεψη γενικού γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο έπειτα από 16 χρόνια.

Κάπου εδώ, όμως, σταματούν τα χαμόγελα και αρχίζουν οι… γκριμάτσες του προβληματισμού και της δικαιολογημένης δυσπιστίας, καθώς τα παχιά λόγια της διπλωματίας αφήνουν «στην απ’ έξω» μια θεμελιώδη αλήθεια που λέει ότι το Κυπριακό δεν είναι μια παρεξήγηση ανάμεσα σε δύο κοινότητες. Είναι πρωτίστως ζήτημα εισβολής, συνεχιζόμενης κατοχής, εκτοπισμού και παραβίασης της κυριαρχίας ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης από έναν κατ΄ ευφημισμό γείτονα με DNA πειρατή.

Αυτό και μόνο αρκεί για να χαρακτηριστεί το κυπριακό «καλάθι Γκουτέρες» όχι μόνο μικρό, αλλά τρύπιο και άδικο, όσο τουλάχιστον συνεχίζεται η γενική επίκληση πε΄ρι «αμοιβαίων συμβιβασμών». Για ποιους συμβιβασμούς μιλάμε όταν η Τουρκία διατηρεί στρατεύματα κατοχής και εξακολουθεί να θεωρεί τη λύση δύο κρατών τη «ρεαλιστικότερη επιλογή»; Πώς μπορούν, άραγε, να οικοδομηθούν Μέτρα Εμπιστοσύνης όταν την επαύριο της πρωτοβουλίας Γκουτέρες ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ξανάβγαλε το γιαταγάνι από το θηκάρι και διαμήνυσε ότι λύση του Κυπριακού θα επέλθει ΜΟΝΟ «με αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας και του ισότιμου διεθνούς καθεστώτος του τουρκοκυπριακού λαού».

Αν, λοιπόν, η επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων σημαίνει ότι η κατεχόμενη Κύπρος θα εγκαταλείψει δικαιώματα, ενώ η εισβολέας-κατακτητής Τουρκία θα διατηρήσει εγγυήσεις, στρατό και γεωπολιτικό έλεγχο, τότε δεν θα πρόκειται για λύση, αλλά για νομιμοποίηση και με τη βούλα της διχοτόμησης. Κι αν αυτό συμβεί, η ελληνική κυβέρνηση δεν θα μπορεί να θεωρεί τον εαυτό της αθώα του αίματος, αφού με την επί μακρόν άσκηση της διπλωματίας των υποκλίσεων, των «ήρεμων νερών» και του «ό,τι πείτε» η Ελλάδα του διδύμου Μητσοτάκη-Γεραπετρίτη ταΐζει αντί να κατευνάζει –όπως εμμονικά νομίζει– τον τουρκικό αναθεωρητισμό.

Ας μη γελιόμαστε. Η κυβερνώσα μητσοτακική Ν.Δ. με τη Διακήρυξη των Αθηνών και τη λεγόμενη «θετική ατζέντα» ξέπλυνε τις τουρκικές προκλήσεις, ενώ με την παρατεταμένη ακινησία της υποβρύχιας ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης με την Κύπρο έστειλε στο πολιτικο-στρατιωτικό κατεστημένο της Άγκυρας το σήμα «βαράτε με κι ας κλαίω».

Ναι, λοιπόν, στον διάλογο αλλά με όρους και όρια, που δεν θα εξημερώνουν την αναθεωρητική πολιτική και θα έχουν ως βάση τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και την αποχώρηση των στρατευμάτων του «Αττίλα». Σε κάθε άλλη περίπτωση, η «επιταγή» της ειρήνης θα εκδοθεί με… χρέωση στο θύμα και κομιστή τον θύτη.