Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα με τον Καραμανλή

Πριν καλά-καλά αναφωνήσουν στην κυβέρνηση το «δόξα τω Θεώ», βλέποντας τις πρώτες μεταπασχαλινές δημοσκοπήσεις που φέρνουν τη Νέα Δημοκρατία ελαφρά ανεβασμένη, λόγω και των μέτρων που ανακοινώθηκαν την Τρίτη του Πάσχα, πλέον επιστρέφουν στο «βοήθα Παναγιά». Οι εξελίξεις με την δικογραφία που έφτασε στην Βουλή κι αναφέρονται τα ονόματα των πρώην υπουργών Κώστα Καραμανλή και Χρήστου Σπίρτζη δημιουργεί νέα δεδομένα.

Του Μιχάλη Κωτσάκου

Αυτό που θέλει να αποφύγει η κυβέρνηση είναι η σύσταση της Προανακριτικής Επιτροπής να διαρκέσει για λίγα 24ωρα, ώστε να αποφευχθεί ο ντόρος που θα ακολουθήσει. Διότι, όπως αναφέρουν όλες οι πληροφορίες από την αντιπολίτευση και συγκεκριμένα από το ΠΑΣΟΚ η πρόταση για την σύσταση που θα κατατεθεί από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα είναι για να διερευνηθούν πιθανά κακουργήματα από τον πρώην υπουργό. Αυτό εξάλλου τόνισε και την Τετάρτη το βράδυ ο Νίκος Ανδρουλάκης σε συνέντευξη που παραχώρησε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Star Chanel. «Αν επιβεβαιωθεί ότι υπάρχουν κακουργηματικές πράξεις υφιστάμενων του Καραμανλή, τότε πρέπει να πάμε με κακουργηματικές πράξεις και για τον υπουργό», δήλωσε χαρακτηριστικά ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Οι πρώτες πληροφορίες σε ό,τι αφορά την δικογραφία που απέστειλε ο εφέτης ανακριτής Σωτήρης Μπακαΐμης είναι πραγματικός κόλαφος για τον πρώην υπουργό Υποδομών και Μεταφορών. Στην ογκώδη δικογραφία υπάρχουν δύο σημειώματα από τη Διεύθυνση Σιδηροδρομικών Μεταφορών τον Σεπτέμβριο του 2021 προς τον υπουργό Κώστα Καραμανλή, τον υφυπουργό Υποδομών και Μεταφορών Μιχάλη Παπαδόπουλο και το γραφείο του γενικού γραμματέα Μεταφορών. Στο πρώτο έγγραφο με ημερομηνία 10 Σεπτεμβρίου 2021 αναφερόταν μεταξύ άλλων πως «η ελλιπής συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου υποβαθμίζει την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών, αυξάνοντας τις πιθανότητες ατυχημάτων και συμβάντων, οδηγεί σε επιβολή βραδυποριών που αυξάνουν ιδιαίτερα τους χρόνους εκτέλεσης των δρομολογίων, δημιουργεί έκτακτες καθυστερήσεις ταλαιπωρώντας το επιβατικό κοινό και αυξάνει το τελικό κόστος συντήρησης».

Σε δεύτερο έγγραφο που εστάλη δέκα ημέρες αργότερα (20 Σεπτεμβρίου του 2021)με την ένδειξη «επείγον» και τους ίδιους παραλήπτες, γινόταν λόγος για την πολύ κακή οικονομική κατάσταση του ΟΣΕ που οφειλόταν στην άρνηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ να πληρώσει τέλη υποδομής, επειδή δεν συμφωνούσε με την αύξηση που επέβαλε ο ΟΣΕ το 2020. Επιπλέον, υπογραμμιζόταν ότι «η έλλειψη προσωπικού έχει ως αποτέλεσμα τη μη ασφαλή και εύρυθμη λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου».

Με απλά λόγια, ο Κώστας Αχ. Καραμανλής (και κατά συνέπεια η κυβέρνηση) γνώριζε πολύ καλά όχι μόνο το χάλι των σιδηροδρόμων, αλλά ότι υπήρχε σοβαρός κίνδυνος σιδηροδρομικού δυστυχήματος. Και μάλιστα το γνώριζε από επίσημα έγγραφα των υπηρεσιών του υπουργείου του. Όπως επίσης γνώριζε ότι δεν είχε ολοκληρωθεί το έργο της τηλεδιοίκησης (σύμβαση 717), που θα λειτουργούσε ως ασπίδα προστασίας.

Έτσι και ο κ. Καραμανλής και η κυβέρνηση-σύμφωνα με την αντιπολίτευση- γνώριζαν τα τεράστια προβλήματα στα τρένα και δεν έκαναν τίποτα για να διορθωθεί η κατάσταση. Ο ίδιος ο κ. Καραμανλής γνώριζε τα πάντα δύο χρόνια πριν κουνήσει το δάχτυλο στον Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο (βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ), τον Φεβρουάριο του 2023 (λίγες ημέρες πριν από την τραγωδία στα Τέμπη) σχετικά με την ασφάλεια στα τρένα. Τότε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ είχε κάνει ερώτηση σχετικά με την ασφάλεια των δρομολογίων του «Μουτζούρη του Πηλίου». Είναι το γραφικό τραινάκι που κάνει μόνο καλοκαιρινά δρομολόγια από τον Βόλο στο Πήλιο και πίσω. Τότε ο Κώστας Αχ. Καραμανλής ύψωσε τόνο και μιλούσε για αναίσχυντη αντιπολίτευση. Και λίγες ημέρες μετά συνέβη η τραγωδία στα Τέμπη. Το χειρότερο για τον πρώην υπουργό ήταν ότι ενώ είχε ενημερωθεί από την εσωτερική αλληλογραφία του υπουργείου που διοικούσε εμφανίστηκε ως έκπληκτος στον τόπο της τραγωδίας για το πώς συνέβη αυτό το δυστύχημα. Η δικογραφία, λοιπόν, με βάση τις πρώτες διαρροές αποτελεί κόλαφο για τον πρώην υπουργό Μεταφορών.

Τεράστιος πονοκέφαλος

Αυτή τη στιγμή η κυβέρνηση βρίσκεται σε ένα σοβαρό δίλλημα. Το εάν θα επιτρέψει την διεξαγωγή Προανακριτικής Επιτροπής, ή θα ψάξει μία λύση για να αποφύγει αυτή τη βάσανο. Η παραπομπή του Κώστα Καραμανλή θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη, καθώς δεν μπορεί να κάνει διαφορετικά η κυβέρνηση. Εάν δεν τον παραπέμψει, ελλοχεύει ο κίνδυνος να ξεσηκωθεί ο κόσμος. Εξάλλου τα τεράστια συλλαλητήρια, της 26ης Ιανουαρίου και της 28ης Φεβρουαρίου σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας και πάρα πολλές του εξωτερικού, ανέδειξαν ότι η κοινωνία βρίσκεται λίγο πριν την έκρηξη και ζητά την παραδειγματική τιμωρία των ενόχων.

Όμως τώρα με τον Καραμανλή τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Ακόμη και εάν ο ίδιος ο πρώην υπουργός ενδώσει στις πιέσεις του Μαξίμου και του κόμματος και ζητήσει να πάει στον φυσικό του δικαστή, όπως ο Χρήστος Τριαντόπουλος, η κυβέρνηση θα είναι και πάλι στην γωνία του ρινγκ. Στην δικογραφία για τον Χρήστο Τριαντόπουλο για το μπάζωμα στον τόπο του δυστυχήματος η εισαγγελία στο διαβιβαστικό της εξηγούσε τις κατηγορίες (πλημελληματικού χαρακτήρα)και πάνω εκεί πάτησε η κυβερνητική πλειοψηφία για να κλείσει άρον-άρον τις εργασίες της εξεταστικής και να αποφύγει την διαδικασία με τους μάρτυρες, τις διαρροές και τις όποιες αποκαλύψεις.

Τώρα στην περίπτωση του Κώστα Καραμανλή ο εφέτης ανακριτής, Σωτήρης Μπακαΐμης, δεν περιγράφει καμία κατηγορία. Τουναντίον λέει ότι «βρήκα τα ονόματα των κ.κ. Καραμανλή και Σπίρτζη, οπότε η Βουλή πρέπει να διερευνήσει» με βάση τις επιταγές του Συντάγματος.

Όπως είπαμε και πιο πάνω η αντιπολίτευση και συγκεκριμένα το ΠΑΣΟΚ, που έχει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική δύναμη των 30 βουλευτών για να καταθέσει αίτημα για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, προσανατολίζεται το κατηγορητήριο που θα συμπεριλάβει στην πρόταση να αφορούν το κακούργημα  της «Διατάραξης Ασφάλειας Συγκοινωνιών», στηριζόμενο και στα έγγραφα της δικογραφίας, αλλά και στις καταθέσεις κατηγορουμένων που επίσης συμπεριλαμβάνονται στην δικογραφία που έφτασε στην Βουλή. Σύμφωνα με δικαστικές πηγές οι κατηγορούμενοι στην υπόθεση-μη πολιτικά πρόσωπα- αναφέρουν ότι δεν είχαν αυτοί την ευθύνη και ακολουθούσαν τις εντολές των πολιτικών προϊσταμένων τους, δηλαδή του υπουργού. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί πως σύμφωνα με τον ιδρυτικό νόμο του Επιτελικού Κράτους, υποχρεωτικά πριν καν προχωρήσει σε κάποια ενέργεια ένας υπουργός πρέπει να έχει εντολή του πρωθυπουργού.

Το κόλπο με τον Σπίρτζη

Παρεμφερής αναμένεται να είναι και η πρόταση που πιθανότατα θα καταθέσει και ο ΣΥΡΙΖΑ μαζί με τη Νέα Αριστερά, επίσης για κακούργημα, απλά εδώ μπερδεύεται το ζήτημα, καθώς στην δικογραφία ο κ. Μπακαΐμης ζητά διερεύνηση και για τον Χρήστο Σπίρτζη, προκάτοχο του κ. Καραμανλή. Εδώ θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι το ΠΑΣΟΚ είχε ζητήσει προανακριτική για Καραμανλή και Σπίρτζη με βάση το κατηγορητήριο της Ευρωπαίας Εισαγγελέως για την «717». Οπότε οι περισσότεροι εκτιμούν ότι τελικά και ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά, πιθανότατα και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης, θα υπερψηφίσουν την πρόταση που θα καταθέσει το ΠΑΣΟΚ και θα αφορά έρευνα για κακουργήματα. Τώρα πως θα καταφέρουν στο ΠΑΣΟΚ να βρουν κακουργηματικά αδικήματα για τον κ. Σπίρτζη είναι κάτι που το αναμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς για τον πρώην υπουργό έχει περάσει και 2η κοινοβουλευτική περίοδος και τα αδικήματα έχουν παραγραφεί.

Με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένεται η πρόταση του ΠΑΣΟΚ και για τον Χρήστο Σπίρτζη. Εάν, δηλαδή, ζητηθεί να διερευνηθεί και αυτός για κακουργήματα, τότε δεν ισχύει η παραγραφή των αδικημάτων. Εάν όμως η έρευνα είναι για πλημμελήματα, τότε δεν κινδυνεύει ο κ. Σπίρτζης με δίωξη. Από την Χαριλάου Τρικούπη δεν έχει γίνει γνωστό τι θα πράξει σχετικά με τον Χρήστο Σπίρτζη, αλλά όπως τονίζουν κύκλοι του κόμματος «ίσως είναι μία χρυσή ευκαιρία να φέρουμε σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση». Εξάλλου ας μην λησμονούμε, ότι προ ημερών ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλης Κόκκαλης (νομικός στο επάγγελμα), ο οποίος έχει ασχοληθεί πάρα πολύ με την υπόθεση των Τεμπών, ζήτησε να ανασταλεί η κομματική ιδιότητα του κ. Σπίρτζη μέχρι να ξεκαθαρίσει η υπόθεση και να ολοκληρωθεί η πιθανή εκδίκαση στο Ειδικό Δικαστήριο.

Για πλημμέλημα

Για την κυβέρνηση το ιδανικό σενάριο σε αυτή την υπόθεση είναι να εξελιχθούν τα πράγματα, όπως και με την υπόθεση Τριαντόπουλου. Δηλαδή να υπάρξει κατηγορία για πλημμέλημα και ο Κώστας Αχ. Καραμανλής να ζητήσει κι αυτός να πάει απ’ ευθείας στον φυσικό δικαστή και να παρακάμψει τις εργασίες της προανακριτικής. Ήδη στους κόλπους της Νέας Δημοκρατίας εξετάζεται το ενδεχόμενο να καταθέσει το κυβερνών κόμμα αίτημα για σύσταση προανακριτικής επιτροπής για τον Κώστα Καραμανλή και τον Χρήστο Σπίρτζη για την πλημμεληματικού χαρακτήρα κατηγορία για παράβαση καθήκοντος και επί της ουσίας και να γλιτώσει τις εργασίες της Προανακριτικής, αλλά και να πέσει στα μαλακά ο πρώην υπουργός.

Όμως εάν ξαφνικά εμφανιστούν δύο προτάσεις, η μία της κυβέρνησης για πλημμέλημα και η άλλη της αντιπολίτευσης για κακούργημα και η Νέα Δημοκρατία ψηφίσει την δική της, τότε ο αντίκτυπος στην κοινωνία θα είναι άσχημος και πιθανότατα θα μπούμε σε μία νέα φάση κοινωνικής αναταραχής και βολών κατά της κυβέρνησης ότι προσπαθεί να κουκουλώσει την τραγωδία των Τεμπών. Αν υποχωρήσει η κυβέρνηση και αποδεχθεί το αίτημα της αντιπολίτευσης να παραπεμφθεί ο Κώστας Καραμανλής (και ο Χρήστος Σπίρτζης) για κακούργημα, ο πρώην υπουργός κινδυνεύει με ποινή φυλάκισης με ότι σημαίνει αυτό για τον ίδιο, την κυβέρνηση και την ενότητα της Ν.Δ. Διότι ας μην λησμονούμε ότι ο «καραμανλισμός» έχει ισχυρά ερείσματα στη βάση του κυβερνώντος κόμματος. Και φυσικά δεν γνωρίζει κανείς και το πώς θα συμπεριφερθεί και ο ίδιος ο Κώστας Αχ. Καραμανλής, ο οποίος ναι μεν δήλωσε ότι είναι στην διάθεση της δικαιοσύνης ως αθώος, αλλά αν δει ότι σφίγγει ο κλοιός, μήπως σκεφθεί μία ηρωική έξοδο, ή άλλες συμπεριφορές πολύ διαφορετικές…

Ντρίμπλα μέσω Βουλής

Από την Πέμπτη το πρωί κυκλοφορεί η πληροφορία ότι επειδή στην δικογραφία που απέστειλε ο Σωτήρης Μπακαΐμης δεν αναφέρει κάποιο αδίκημα, να προχωρήσει η Βουλή στον ορισμό ενός τριμελούς δικαστικού συμβουλίου από Ανώτατούς Δικαστές, οι οποίοι διαβάζοντας στην δικογραφία καταλήξουν εάν τα αδικήματα του κ. Καραμανλή και του κ. Σπίρτζη είναι πλημμεληματικού, ή κακουργηματικού χαρακτήρα. Και με βάση το πόρισμα του δικαστικού συμβουλίου της Βουλής να σταλούν οι δύο πρώην υπουργοί στο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου, το οποίο και θα αποφασίσει εάν πρέπει, ή όχι να συσταθεί Ειδικό Δικαστήριο. Η συγκεκριμένη ενέργεια θεωρείται μία ντρίμπλα, καθώς η κυβέρνηση προσπαθεί να αποφύγει, όπως ο διάολος το λιβάνι την Προανακριτική Επιτροπή.

Όπως, λοιπόν, γίνεται αντιληπτό η πολυπόθητη και πολυδιαφημισμένη ανάκαμψη κινδυνεύει να τιναχθεί στον αέρα αν η όποια απόφαση της κυβέρνησης δεν… εγκριθεί από την κοινωνία. Η πιο κρίσιμη παράμετρος, λοιπόν, είναι αν η κυβέρνηση μπορεί να κερδίσει το στοίχημα με την κοινωνία και όχι με την αντιπολίτευση δεδομένου ότι διαθέτει σε κάθε περίπτωση την πλειοψηφία να επιβάλλει την άποψή της. Το καθοριστικό είναι αν μπορεί να πείσει την κοινή γνώμη ότι δικαίως ζητάει ο Κώστας Αχ. Καραμανλής να διερευνηθεί για πλημμέλημα, ή όχι. Επί του παρόντος το Μαξίμου επιχειρεί να ισορροπήσει στο τεντωμένο σχοινί. Να παραπέμψει τον Κώστα Αχ. Καραμανλή στον φυσικό του δικαστή προκειμένου να διερευνηθούν τυχόν πλημμεληματικού χαρακτήρα ποινικές ευθύνες, αλλά να μην τα σπάσει με έναν Καραμανλή, στέλνοντας τον στο εδώλιο που θα δικαστεί από τους Ανώτατους Δικαστές.

Η κυβέρνηση με τα μέχρι στιγμής δεδομένα φαίνεται να βλέπει ως το μόνο πιθανό αδίκημα που μπορεί να αποδεχθεί για τον Κώστα Αχ. Καραμανλή την «παράβαση καθήκοντος».

Οι δύο οπτικές

Πρόκειται για πλημμέλημα που αναγνωρίζει ελλιπή εποπτικό ρόλο στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων, αλλά μέχρι εκεί. Πού βασίζουν την άποψη τους; Κυβερνητικοί αξιωματούχοι κάνουν έναν σαφή διαχωρισμό. Ανάμεσα στα στελέχη του υπουργείου Μεταφορών που έχουν εκ της θέσης τους την αρμοδιότητα να ενεργήσουν από μόνοι τους, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια των σιδηροδρόμων (συντήρηση δικτύου, διενέργεια ελέγχων) και στον υπουργό που έχει την εποπτεία ως πολιτικός προϊστάμενος. Το βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης υπέρ του πλημμελήματος είναι ότι ένα δεδικασμένο, θα προκαλούσε για κάθε υπουργό τον κίνδυνο να πάει φυλακή για πράξεις, ή παραλείψεις υφισταμένων του, ή εποπτευόντων οργανισμών. Δεδικασμένο που θα οδηγούσε σε γενική κυβερνητική παραλυσία.

Αντίθετα η αντιπολίτευση, ήδη, κάνει λόγο για αδίκημα κακουργηματικού χαρακτήρα. Χωρίς ακόμη να έχει ολοκληρωθεί η ανάγνωση της ογκώδους δικογραφίας διαπιστώνει ότι οι καταθέσεις και οι προειδοποιητικές επιστολές δύο υψηλόβαθμων στελεχών του υπουργείου Μεταφορών αρκούν για να στοιχειοθετηθεί το αδίκημα της «Διατάραξης της Ασφάλειας των Συγκοινωνιών». Αδίκημα που είναι κακούργημα και επισύρει με τον νέο νόμο Φλωρίδη ποινή κάθειρξης, η οποία οδηγεί σε υποχρεωτική φυλάκιση. Βασικό επιχείρημα της αντιπολίτευσης είναι ότι υπήρχαν επιστολές που επεσήμαναν τον κίνδυνο ατυχήματος και αγνοήθηκαν από τον υπουργό, αλλά και καταθέσεις στελεχών του υπουργείου που υποστηρίζουν ότι ο υπουργός Μεταφορών έχει την αρμοδιότητα για τους κανονισμούς Ασφάλειας των Σιδηροδρόμων μετά από εισήγηση της ΡΑΕ. Όπως επίσης και εξωδίκων του σωματείου των εργαζομένων, που προειδοποιούσαν την ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

Ποιος θα κάνει την πρώτη κίνηση

Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν θα υπάρξουν αποφάσεις και εξελίξεις σε κοινοβουλευτικό επίπεδο προτού περάσουν το τουλάχιστον 10-15 ημέρες. Εξάλλου οι 60.000 σελίδες της δικογραφίας απαιτούν χρόνο και προσεκτική μελέτη από όλους. Κανένα κόμμα δεν θα πάρει την ευθύνη να σπεύσει να καταθέσει συγκεκριμένο κατηγορητήριο ελαφρά την καρδία. Θα κινδυνεύει να κατηγορηθεί για κομματική πρεμούρα και κυρίως το συγκεκριμένο κατηγορητήριο θα κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή να καταρρεύσει από άλλα στοιχεία της δικογραφίας που ενδεχομένως δεν έχουν αξιολογηθεί σωστά.

Όλα δείχνουν ότι η κυβέρνηση είναι η πρώτη που δεν θα σπεύσει να πάρει θέση. Θα περιμένει πρώτα να ανοίξει τα χαρτιά της η αντιπολίτευση και να διερευνήσει προθέσεις. Αλλιώς κινδυνεύει να παίξει το παιχνίδι της αντιπολίτευσης και να εκτεθεί ανεπανόρθωτα στα μάτια της κοινής γνώμης. Να συντάξει, δηλαδή, κατηγορητήριο για πλημμέλημα και σύσσωμη η αντιπολίτευση να συνασπιστεί γύρω από ένα κατηγορητήριο για κακούργημα.

Σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση

Η αλήθεια είναι ότι όσοι έχουν συνομιλήσει τα τελευταία 24ωραμετον ίδιο τον Κώστα Καραμανλή καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα. Ότι είναι σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση. Κάποιοι επιχείρησαν να τον ανεβάσουν ψυχολογικά με επιχειρήματα του στυλ «έλα, μην κάνεις έτσι το πλημμέλημα για παράβαση καθήκοντος θα σου φορτώσουν», αλλά και πάλι μία ποινή άνω των τεσσάρων χρόνων από το Ειδικό Δικαστήριο (εάν φυσικά φτάσουμε ως εκεί) θα τον στείλει στην φυλακή για κάποιο χρονικό διάστημα, με βάση το νέο νόμο Φλωρίδη. Και το κακό είναι ότι δεν υπάρχει δυνατότητα έφεσης σε απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου, για να κερδίσει την υπόθεση σε δεύτερο βαθμό και να αποτινάξει και την κατηγορία και την ποινή από πάνω του.

Ειδικό ρόλο λοιπόν στη διαχείριση και τις συνεννοήσεις με το Μαξίμου έχει αναλάβει η αδελφή του πρώην υπουργού, Φωτεινή Καραμανλή, η οποία ασχολείται με τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις της οικογένειας. Έτσι δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι αναμένεται δήλωση του κ. Καραμανλή, που θα καταλήγει στην επιθυμία του να συναντηθεί με τον φυσικό δικαστή του. Σε αντίθεση όμως με τον Τριαντόπουλο, η δήλωση θα περιέχει και πλήθος πολιτικών στοιχείων, όπως δηλαδή ότι δέχεται «πόλεμο λάσπης», ή ότι είναι «θύμα πολιτικής σκευωρίας».