Νίκος Καλογερόπουλος: Η τελευταία πράξη του δράματος
Σήμερα, παίχτηκε η τελευταία πράξη του δράματος, με την πολιτική κηδεία και αποτέφρωση του Νίκου Καλογερόπουλου. Ο αγαπημένος καλλιτέχνης άφησε για πάντα πίσω του τα γήινα και έσπευσε να συναντήσει τους αρχαίους ομοϊδεάτες του στα Ηλύσια πεδία.
«Ο αποχαιρετισμός στον αγαπημένο μας Νίκο Καλογερόπουλο, θα γίνει την Τετάρτη 12 Αυγούστου, στις 12:00΄, στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών, με πολιτική κηδεία όπως επιθυμούσε ο ίδιος. Αντί στεφάνων, παράκληση της οικογένειας είναι όσοι το επιθυμούν, να ενισχύσουν “Το Σπίτι του Ηθοποιού”», αναφέρει η ανακοίνωση της οικογένειας.
Ο Νίκος Καλογερόπουλος (1 Αυγούστου 1952 – 9 Αυγούστου 2026) ήταν ένας από τους πιο πολυτάλαντους και αυθεντικούς Έλληνες ηθοποιούς, σκηνοθέτες, σεναριογράφους, ποιητές και τραγουδοποιούς της γενιάς του. Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 74 ετών νικημένος από τον καρκίνο, αφήνοντας πίσω του μια σπουδαία πολιτιστική παρακαταθήκη.
Ο Νίκος Καλογερόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Φιλιατρά Μεσσηνίας. Παρακολούθησε μαθήματα στις σχολές θεάτρου Κωστή Μιχαηλίδη, Βεάκη, Αθηνών. Η πρώτη του εμφάνιση στην τηλεόραση ήταν στο έργο του Ν. Καζαντζάκη Ο Χριστός ξανασταυρώνεται. Ακολούθησαν: Οι Παραστραγημέμοι, Μεθυσμένη πολιτεία, Χαίρε Τάσο Καρατάσο, Όλη η δόξα όλη η χάρη, Στο κάμπινγκ, Ερασιτέχνης άνθρωπος κ.ά.
Στον κινηματογράφο πρωτοεμφανίζεται το 1981 στο Μάθε παιδί μου γράμματα, όπου κερδίζει το Β΄ Βραβείο Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ακολούθησαν τα Άρπα Colla, Είμαι…, Ρεμπέτικο (Βραβείο Εξαιρετικής Ερμηνείας), Λούφα και παραλλαγή (Βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου). Η επιστροφή του στον κινηματογράφο έγινε το 1999 με τη Θηλυκή Εταιρεία του Περάκη, κι ένα χρόνο μετά ως «Πελοπίδας» στο Ένας κι ένας του Νίκου Ζαπατίνα, κερδίζοντας πάλι το Βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου.
Ήταν ένας καλλιτέχνης με ιδιαίτερη προσωπικότητα τόσο στη σκηνή ή στην οθόνη, όσο και στη ζωή του, καθώς επέλεγε να κάνει παρέα με ανθρώπους εξίσου ταλαντούχους, ανήσυχους κι αντισυμβατικούς: τον Τάκη Σπυριδάκη, τον Νικόλα Άσιμο (παίρνοντας μάλιστα μέρος στις υπαίθριες παραστάσεις του όποτε μπορούσε), τη Σωτηρία Λεονάρδου, τον Χρόνη Μίσσιο, τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου.
Στο διάστημα της “απουσίας” του ασχολήθηκε με την ποίηση και τη μουσική, ενώ μελέτησε με πάθος τα αρχαία κείμενα, και έγραψε τα θεατρικά Σατιρικό των Ελλήνων, Οι κυνικοί ξανάρχονται. Το 1981 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Θετή Ταυτότης. Το 1991 κυκλοφορεί η ποιητική συλλογή Επιστρόφια (Εκδ. Λιβάνη).
Το πρώτο του θεατρικό έργο Ο Μπαμπούλας παίχτηκε το 1976 στο θέατρο ΚΑΒΑ. Το 1994 κυκλοφόρησε το πρώτο του CD με τίτλο Τα Δέοντα».
Από το 1980, που ξεκίνησε η κινηματογραφική του καριέρα, έχει συνεργαστεί με σπουδαίους σύγχρονους σκηνοθέτες, όπως τον Νίκο Περάκη, τον Θόδωρο Μαραγκό, τον Κώστα Φέρρη, τον Νίκο Ζαπατίνα κ.ά. Ενώ, ως σκηνοθέτης συνεργάστηκε με τον Γιώργο Κιμούλη, τον Ηλία Λογοθέτη, τον Αντώνη Καφετζόπουλο κ.ά.
Οι Ιππείς της Πύλου
Εδώ θα σταθούμε στην πολυβραβευμένη κινηματογραφική ταινία μεγάλου μήκους Οι Ιππείς της Πύλου (με πληροφορίες από την CL Productiolns), μια ελληνική κοινωνική, σατιρική κωμωδία τού 2011, σε σενάριο, σκηνοθεσία, μουσική και πρωταγωνιστικό ρόλο του Νίκου Καλογερόπουλου. Η ταινία αποτελεί ένα βαθύτατα προσωπικό και αλληγορικό έργο-σταθμό του δημιουργού, αφιερωμένο στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Μεσσηνία.
Ο κεντρικός ήρωας: Ο: Τηλέμαχος (Νίκος Καλογερόπουλος) είναι ένας πενηντάρης ηθοποιός με ένδοξο παρελθόν αλλά αβέβαιο μέλλον.
Η φυγή: Κυνηγημένος από τις τράπεζες και τα χρέη, αποφασίζει να εγκαταλείψει την Αθήνα.
Το καταφύγιο: Με τη βοήθεια του ιδιόρρυθμου φίλου του, Μπάμπη του «Φου», καταφεύγει σε ένα ερημωμένο μεσσηνιακό κάστρο.
Οι χαρακτήρες: Εκεί συναντά μια σειρά από παράξενους ανθρώπους, ανάμεσα στους οποίους δύο ηλικιωμένα αδέλφια που δεν μιλιούνται μεταξύ τους.
Η Δημοκρατία: Η ανιψιά των αδελφών, η οποία ονομάζεται Δημοκρατία, έχει εγκαταλείψει το μέρος, αλλά ο Τηλέμαχος τη συναντά τυχαία, μαγεύεται και με τη βοήθεια των… «ουσιών» του Μπάμπη και των θεών, η Δημοκρατία επιστρέφει στον τόπο της, ισορροπώντας ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα.
Βασικοί Συντελεστές
- Σκηνοθεσία / Σενάριο / Μουσική: Νίκος Καλογερόπουλος
- Πρωταγωνιστές: Νίκος Καλογερόπουλος, Ηλίας Λογοθέτης, Γιώργος Κιμούλης, Αντώνης Καφετζόπουλος, Βάνα Μπάρμπα, Τάκης Σπυριδάκης, Δημήτρης Καλλιβωκάς
- Διεύθυνση Φωτογραφίας: Κωστής Γκίκας
- Εταιρεία Παραγωγής: CL Productions σε συμπαραγωγή με την Faliro House Productions
Το Συμβολικό Νόημα της Ταινίας
Η κρίση: Η φυγή του Τηλέμαχου από την Αθήνα συμβολίζει την οικονομική, πνευματική και ηθική χρεοκοπία του αστικού τρόπου ζωής.
Η επιστροφή στις ρίζες: Το μεσσηνιακό κάστρο αντιπροσωπεύει την παράδοση, την ιστορική μνήμη και τις γνήσιες ελληνικές αξίες που έχουν ξεχαστεί.
Η διχόνοια: Τα δύο ηλικιωμένα αδέλφια που δεν μιλιούνται συμβολίζουν τον διαχρονικό εμφύλιο διχασμό των Ελλήνων, ο οποίος κρατά τον τόπο στάσιμο.
Η αφύπνιση: Η χρήση των «βοτάνων» και η επίκληση στους αρχαίους θεούς συμβολίζουν την ανάγκη για πνευματική αφύπνιση και φυγή από τη μίζερη πραγματικότητα.
Ο Ρόλος της «Δημοκρατίας»
Η προσωποποίηση της ιδέας: Η κοπέλα με το όνομα «Δημοκρατία» δεν είναι απλά ένας χαρακτήρας, αλλά η ίδια η ελληνική Δημοκρατία προσωποποιημένη.
Η εγκατάλειψη: Το γεγονός ότι έχει εγκαταλείψει το χωριό δείχνει πως η αυθεντική δημοκρατία έχει εξοριστεί και αποδυναμωθεί από την καθημερινότητα των πολιτών.
Ο έρωτας και η διεκδίκηση: Ο έρωτας του Τηλέμαχου για εκείνη συμβολίζει τον αγώνα του σκεπτόμενου ανθρώπου να κερδίσει ξανά την ελευθερία και την αξιοπρέπειά του.
Η επιστροφή: Η τελική επιστροφή της Δημοκρατίας στο κάστρο στέλνει ένα αισιόδοξο μήνυμα ότι η εξυγίανση του τόπου μπορεί να έρθει μόνο μέσα από την ενότητα και την επανασύνδεση με τις ρίζες μας.
Τα τελευταία χρόνια ο Νίκος Καλογερόπουλος είχε επιλέξει να βρίσκεται κοντά στον τόπο καταγωγής του, όπου δημιούργησε στην περιοχή της Τριφυλίας το «Τρενοτεχνείο», μεταμορφώνοντας τον παλιό εγκαταλειμμένο σιδηροδρομικό σταθμό της Κυπαρισσίας από σκουπιδότοπο σε έναν ιδιαίτερο χώρο πολιτισμού και καλλιτεχνικής δημιουργίας, που φιλοξενούσε συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εικαστικές εκθέσεις και μουσικές βραδιές. Από τη σκηνή του πέρασαν σπουδαίοι Έλληνες καλλιτέχνες, όπως ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, η Νατάσα Μποφίλιου και ο Αλκίνοος Ιωαννίδης. Τα Χριστούγεννα του 2024, ο χώρος υπέστη εκτεταμένο βανδαλισμό από αγνώστους, οι οποίοι κατέστρεψαν σχεδόν ολοσχερώς το εσωτερικό του, κάτι που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και τη βαθιά θλίψη του δημιουργού του.
Αντιμετωπίζοντας προβλήματα υγείας, τις τελευταίες ημέρες νοσηλευόταν στο Νοσοκομείο Κυπαρισσίας, όπου και άφησε την τελευταία του πνοή.
Σε αυτό το λιτό αφιέρωμα στη μνήμη του σπουδαίου ανυπότακτου, κυνικού, αναρχικού, αντιεξουσιαστή και πολυτάλαντου καλλιτέχνη, δεν θα αναδείξουμε φωτογραφίες από την παρουσία φίλων και μη στην πολιτική κηδεία του, καθώς ήδη εμφανίστηκαν μηνύματα κάποιων που θυμίζουν τη ρήση του Αθηναίου κωμωδιογράφου Μενάνδρου: «Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται».
Το βέβαιο είναι, ωστόσο, ότι το σεπτό «φευγιό» του συγκίνησε πολλούς καλλιτέχνες και απλούς ανθρώπους, που τον αποχαιρέτησαν δακρύζοντας και τραγουδώντας τον Καραϊσκάκη.
Έτσι, θεωρήσαμε προτιμότερο να μείνουμε στο έργο του, με τις μικρές μας δυνατότητες, καθώς πρόκειται για ένα έργο πλούσιο, μεγάλο και πολυδιάστατο. Με έναν δημιουργό αντισυμβατικό, είρωνα, αληθινό, με άπειρα «όχι» ειπωμένα και πληρωμένα ακριβά από σκοτεινούς εξουσιαστές κάθε μορφής.