Ο Ερντογάν βάζει φωτιά στα «ήρεμα νερά», με τα δύο θαλάσσια πάρκα, που ανακήρυξε στο Αιγαίο

Σε δύο διατάγματα που δημοσιεύτηκαν και φέρουν την υπογραφή του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Άγκυρα προχώρησε στην ανακήρυξη δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων».

Τα διατάγματα ορίζουν τη δημιουργία των πάρκων σε δύο σημεία:

Το πρώτο πάρκο εκτείνεται στην περιοχή μεταξύ της Φέτιγιε (επαρχία Μούγλα) και του Κας (επαρχία Αττάλειας). Η συγκεκριμένη χωροθέτηση περικλείει και αποκλείει ουσιαστικά ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο.
Το δεύτερο πάρκο εκτείνεται σε θαλάσσια περιοχή κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Τσανάκκαλε, εκτεινόμενο γεωγραφικά μεταξύ της Σαμοθράκης και της Λήμνου.
Η έκδοση αυτών των αποφάσεων πραγματοποιείται σε μια περίοδο όπου κυκλοφορούν πολλά στοχευμένα δημοσιεύματα στη γειτονική χώρα, με τον τουρκικό Tύπο να εστιάζει στην «ελληνική στρατιωτική δραστηριότητα» στο Αιγαίο, κάνοντας ιδιαίτερη και εκτενή αναφορά στη νήσο Ρω.

Ο αποκλεισμός της περιοχής γύρω από το Καστελλόριζο και η χωροθέτηση «προστατευόμενης ζώνης» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης αποτελούν την απάντηση της Τουρκίας στα θαλάσσια πάρκα που είχε κηρύξει η Ελλάδα στο Νότιο Αιγαίο και το Ιόνιο στις 21 Ιουλίου 2025.

Η απάντηση του ΥΠΕΞ: Παράνομη εγκαθίδρυση
Σε απάντησή του του το ελληνικό ΥΠΕΞ αναφέρει:

«Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου που δημοσιεύθηκαν σήμερα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.

Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

Σχετικά υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας έλαβε την πρωτοβουλία θέσπισης Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.

Ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.

Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο».

ΠΑΣΟΚ: Πού είναι τα ήρεμα νερά;

“Η ανακήρυξη «θαλάσσιων πάρκων» από την Τουρκική Δημοκρατία σε δύο εκτεταμένες περιοχές του Αιγαίου Πελάγους αποτελεί παράνομη ενέργεια και απόπειρα δημιουργίας νέων δεδομένων, τελεί δε σε πλήρη αντίθεση τόσο στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας, καθώς αγνοεί πλήρως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και την επήρεια των νησιών του Αιγαίου, όσο και προς το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας της βιοποικιλότητας και του θαλάσσιου φυσικού περιβάλλοντος”, τονίζουν μεταξύ άλλων από το ΠΑΣΟΚ. Στην κοινή δήλωση που έκαναν ο Δημήτρης Μάντζος, Υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών και Μανώλης Χριστοδουλάκης, Υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Περιβάλλοντος υποστηρίζουν πως «Ήρεμα νερά» θα έπρεπε να σημαίνουν αμοιβαία ειλικρίνεια και σεβασμό του διεθνούς δικαίου”.

Οι δύο τομέαρχες του κόμματος τηςαξιωματικής αντιπολίτευσης και βουλευτές επισημαίνουν ακόμη: “Το γεγονός αυτό, σε συνέχεια της από Ιουνίου 2025 ανακοίνωσης «χωροταξικού σχεδιασμού» από την Τουρκία, έρχεται και ως συνέπεια της κυβερνητικής δυστοκίας και πολυετούς καθυστέρησης υποβολής του χωροταξικού σχεδιασμού της Ελλάδας σύμφωνα με την Οδηγία 2014/89/ΕΕ. Η τελευταία αυτή ενέργεια, που έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί ήδη από το 2021, στη βάση του ν. 4001/2011, άρχισε να υλοποιείται από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας  μόλις το 2025, αφού προηγήθηκε η καταδίκη της χώρας από το Δικαστήριο της ΕΕ, ενώ παραμένουν ως σήμερα σε εκκρεμότητα τα προβλεπόμενα τέσσερα ειδικά χωροταξικά πλαίσια. Όπως το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει επανειλημμένα επισημάνει, η καθυστέρηση αυτή αποβαίνει εις βάρος των εθνικών δικαιωμάτων και της υπεράσπισης αυτών έναντι των παράνομων τουρκικών ενεργειών.

Η πρόσφατη εξέλιξη, σε συνδυασμό με τη σχεδιαζόμενη από την Τουρκία νομοθετική κατοχύρωση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» αλλά και την πολύ πρόσφατη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας της γειτονικής χώρας με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν, διαμορφώνουν ένα δυσμενές σκηνικό κλιμάκωσης που απαιτεί προσεκτική ανάλυση και αποφασιστική δράση από την πλευρά της Ελλάδας.

Η Ελληνική Κυβέρνηση οφείλει, με ρεαλισμό και χωρίς αυταπάτες, να προχωρήσει αφ’ ενός στην άσκηση όλων των δικαιωμάτων της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και το δίκαιο της ΕΕ, μεταξύ άλλων για την προστασία των θαλασσών, αφ’ ετέρου δε στην ανάδειξη της επίμονης τουρκικής προκλητικότητας στην ΕΕ και τη διεθνή κοινότητα. Οποιαδήποτε άλλη συνθήκη συνιστά πρόσχημα και προκάλυμμα για τον τουρκικό αναθεωρητισμό”.

Σφοδρή κριτική από την Δούρου

Νέα σφοδρή κριτική στην Τουρκία για τις κινήσεις της στο Αιγαίο, αλλά και στην ελληνική κυβέρνηση για την «απουσία, εδώ και επτά χρόνια, συνεκτικής εθνικής στρατηγικής» άσκησε η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου. Με αφορμή την απόφαση της Άγκυρας για την ανακήρυξη δύο νέων θαλάσσιων πάρκων στο Νοτιοανατολικό και το Βόρειο Αιγαίο, η Ρένα Δούρου έκανε λόγο για «συστηματική προώθηση του παράνομου, αναθεωρητικού δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας”», το οποίο, όπως υποστήριξε, αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

«Πώς άραγε εννοεί η κυβέρνηση την προστασία τους, όταν στην πράξη πχ απεμπολεί κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδας, επιτρέποντας στην Τουρκία την προκλητική και παράνομη αποτροπή της πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου στην Κάσο;», διερωτάται, τέλος, η Ρ. Δούρου.

Το κόμμα Τσίπρα

Την έντονη αντίδρασή της για τη δημοσίευση από την Τουρκία των δύο Προεδρικών Διαταγμάτων που αφορούν τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο εξέφρασε και η  ΕΛ.Α.Σ., κάνοντας λόγο για παραβίαση του Δικαίου της Θάλασσας. Σε ανακοίνωσή του, ο τομέας Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΛ.Α.Σ. χαρακτηρίζει την τουρκική κίνηση «απαράδεκτη και προκλητική ενέργεια», υποστηρίζοντας ότι τα θαλάσσια πάρκα χωροθετούνται «εντός τμημάτων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας».

«Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιδράσει άμεσα καταγγέλλοντας τον τούρκικο αναθεωρητισμό, και να υπογραμμίσει στην Τουρκία τις σοβαρές επιπτώσεις που έχουν τέτοιες παραβατικές ενέργειες τόσο σε επίπεδο διμερών σχέσεων όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις, αξιοποιώντας και τη δυνατότητα επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων», σημειώνει, τονίζοντας πως «η πρόσφατη αύξηση των εντάσεων από την Τουρκία, αποτελεί την πλέον έμπρακτη απόδειξη της αποτυχίας της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη, ο οποίος αντί να δεσμεύσει την τουρκική κυβέρνηση σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου, της έδωσε την ευκαιρία να επικαλείται τα “ήρεμα νερά” όποτε την συμφέρει και να επιστρέφει στις προκλήσεις αφού εξασφαλίσει αυτά που επιδιώκει (αμερικανικοί & ευρωπαϊκοί εξοπλισμοί, αναβάθμιση στο ΝΑΤΟ, Συμφωνία της Μέκκας κτλ.). Χρειαζόμαστε άμεση αλλαγή πλεύσης στα ελληνοτουρκικά. Με αξιοποίηση των συμμαχιών μας, των ευρωτουρκικών σχέσεων και της δυνατότητας επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων, προκειμένου η Τουρκία να τερματίσει την παραβατική της συμπεριφορά και να δεσμευθεί σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου, με επανεκκίνηση των διερευνητικών επαφών – τις οποίες λανθασμένα διέκοψε η κυβέρνηση».

Τι δήλωβσεο Νατσιός

Κριτική στην κυβέρνηση άσκησε και ο πρόεδρος της «Νίκης», Δημήτρης Νατσιός, με αφορμή την ανακήρυξη δύο θαλασσίων πάρκων από την Τουρκία σε Βορειοανατολικό Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, την οποία χαρακτηρίζει προκλητική.  Ο κ. Νατσιός σε δήλωσή του, μεταξύ άλλων αναφέρει ότι πρόκειται για «άλλη μια απόδειξη της διπλωματικής αποτυχίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που επένδυσε στην τακτική του κατευνασμού των “απέναντι” υπονομεύοντας την εθνική ασφάλεια αλλά και πλήττοντας την εθνική αξιοπρέπεια».

Αναλυτικά η δήλωση του προέδρου της Νίκης είναι η ακόλουθη:«Άλλη μια προκλητική ενέργεια της Άγκυρας, όπως μας έχει συνηθίσει στις μέρες του Αυγούστου, η ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων που αμφισβητούν κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας. Άλλη μια απόδειξη της διπλωματικής αποτυχίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που επένδυσε στην τακτική του κατευνασμού των “απέναντι” υπονομεύοντας την εθνική ασφάλεια αλλά και πλήττοντας την εθνική αξιοπρέπεια. Δεν υπάρχει το ελάχιστο περιθώριο εφησυχασμού, δεν νοείται η παραμικρή αναποφασιστικότητα την ώρα που ο Ερντογάν δείχνει τις προθέσεις του στο Αιγαίο, αμφισβητώντας εκ νέου την επήρεια του Καστελλόριζου και, επιπλέον, το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων μας στα 12 ναυτικά μίλια, τώρα και στο βόρειο τμήμα του Αρχιπελάγους και στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα σε Σαμοθράκη και Λήμνο.

Η ΝΙΚΗ απαιτεί άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών

*για τη διεθνή καταγγελία της παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου από πλευράς Τουρκίας,

*για την εφαρμογή του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού,

*για την έναρξη συζητήσεων για την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κύπρο».

Ελλ. Λύση: Τεκμηριώνεται η εθνική μειοδοσία των «ήρεμων νερών»

Η Ελληνική Λύση με αφορμή τη νέα πρόκληση της Άγκυρας, η οποία ανακήρυξε δύο εθνικά θαλάσσια πάρκα σε Βορειοανατολικό Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, τονίζει ότι «είχε προειδοποιήσει από την πρώτη στιγμή ότι η πολιτική των “ήρεμων νερών” απέναντι στην φασιστική Τουρκία, συνιστά πράξη εθνικής μειοδοσίας», ενώ επισημαίνει ότι «είχε προτείνει την άμεση επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια, την άμεση ανακήρυξη ΑΟΖ και την οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδος – Κύπρου, προκειμένου να ακυρωθούν άμεσα στην πράξη τόσο το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο όσο και η “γαλάζια πατρίδα”». Σύμφωνα με ανακοίνωση του κόμματος: «Η ΝΔ αντί να πράξει τα αυτονόητα, μας διαβεβαίωνε ότι οι τουρκικές προκλήσεις δεν είναι αυτό που νομίζουμε, εμμένοντας στην προδοτική πολιτική των ήρεμων νερών που επέτρεψε τον εξοπλισμό του προαιώνιου εχθρού. Σήμερα αποδεικνύεται ότι η Ν.Δ. άνοιξε την κερκόπορτα για την τουρκική εισβολή στο Αιγαίο. Κερκόπορτα που μόνο η Ελληνική Λύση μπορεί να κλείσει».