Ο «καύσωνας» της ακρίβειας απειλεί τις οικογένειες

Του Μιχάλη Κωτσάκου

«Οδηγούμαστε προς ένα καυτό καλοκαίρι». Η συγκεκριμένη εκτίμηση δεν είναι ενός μετεωρολόγου που προβλέπει καύσωνες το καλοκαίρι-κάτι αναμενόμενο λόγω της αλλαγής του κλίματος- αλλά οικονομολόγων που εκτιμούν πως ελλοχεύει ο κίνδυνος η ακρίβεια να χτυπήσει κόκκινο.

Αυτές οι ανατριχιαστικές εκτιμήσεις προέρχονται κυρίως από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, όπου ετήσιος πληθωρισμός για τον Απρίλιο στη χώρα μας στο 5,4%, από 2% που είχε μετρηθεί ένα χρόνο πριν. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις όχι μόνο επιμένουν, αλλά επεκτείνονται σε κρίσιμους τομείς της καθημερινότητας, από τη στέγαση και την ενέργεια έως τις μεταφορές και την εστίαση.

Αυτό, όμως που ανησυχεί περισσότερο είναι ότι στο σύνολο των κατηγοριών που μετράει η ΕΛΣΤΑΤ παρατηρείται σημαντική μεταβολή προς τα πάνω. Για παράδειγμα η στέγαση κατέγραψε ετήσια άνοδο 13,8%, οι μεταφορές 10%, ενώ τα ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια αυξήθηκαν κατά 6,1%. Ιδιαίτερα έντονες ήταν οι ανατιμήσεις στην ενέργεια, με το πετρέλαιο θέρμανσης να αυξάνεται κατά 53,2%, τα καύσιμα αυτοκινήτου κατά 17,1% και το φυσικό αέριο κατά 19,3%. Τα στοιχεία αυτά προμηνύουν ότι η ακρίβεια θα συνεχίσει να πιέζει τα νοικοκυριά τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος μεταφέρεται σταδιακά σε όλη την οικονομία.

Στα τρόφιμα

Σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα όντως παρατηρήθηκαν ορισμένες μειώσεις σε λαχανικά, τυριά και πουλερικά, σε ετήσια βάση οι ανατιμήσεις παραμένουν ισχυρές. Το μοσχάρι αυξήθηκε κατά 19,2%, τα φρούτα κατά 7,5%, τα λαχανικά κατά 7,1% και ο καφές κατά 7,9%. Η μοναδική σημαντική αποκλιμάκωση καταγράφηκε στο ελαιόλαδο, με πτώση 17,9%, εξέλιξη που οφείλεται κυρίως στην αποκατάσταση της παραγωγής μετά την περσινή κρίση προσφοράς. Ωστόσο, η συνολική εικόνα δείχνει ότι τα βασικά είδη διατροφής εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά, διατηρώντας υψηλή την πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα.

Η εικόνα αυτή σημαίνει ότι μέχρι το φθινόπωρο οι τιμές πιθανότατα θα συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά, έστω και με διαφορετική ένταση ανά κλάδο.

Ζητούν μέτρα

Την ίδια ώρα οι παράγοντες της αγοράς ζητούν την άμεση λήψη μέτρων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθήνας με επίσημη ανακοίνωση του περιγράφει με τα πιο μελανά χρώματα την οικονομική κατάσταση. Χαρακτηριστικά μεταξύ άλλων τονίζεται: «Η τακτική της κυβέρνησης απέναντι στο πρόβλημα το μόνο που κάνει είναι να οδηγεί τα νοικοκυριά στην εξαθλίωση και χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της χώρας στην εξαφάνιση. Όταν ένας άνθρωπος δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στα έξοδα του μήνα, όπως έχει καταγράψει και η Τράπεζα της Ελλάδος, αυτό σημαίνει μία βίαιη φτωχοποίηση. Το ίδιο και όταν μία μικρή επιχείρηση αδυνατεί να καλύψει το λειτουργικό της κόστος εξαιτίας των συνεχόμενων αυξήσεων σε πρώτες ύλες, ενέργεια, ενοίκια, φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις».

Το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών έχει ζητήσει τη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα και του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, κυρίως σε τρόφιμα και μέτρα για τη μείωση των τιμών ενέργειας.  Έχει επίσης αναδείξει την ανάγκη της κατάργησης μνημονιακών φόρων, όπως το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, αλλά και της προκαταβολής φόρου που συνεχίζει να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις. Έχει ζητήσει μία συνολική ρύθμιση 120 δόσεων για την αποπληρωμή οφειλών, σε μία προσπάθεια μείωσης του ιδιωτικού χρέους. Πρόκειται για παρεμβάσεις που μπορούν πράγματι να φέρουν αποτελέσματα, κάτι που ήδη βλέπουμε σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.