Ο Κωνσταντίνος Κυριακού συζητά με την Καίτη Νικολοπούλου για το βραβευμένο του έργο «Ιλιοδύσσεια (Ολόκληρος ο Όμηρος σε μία παράσταση)»

Πριν από λίγες ημέρες, συγκεκριμένα την Τετάρτη 3 Ιουνίου, στο Αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης, πραγματοποιήθηκε η Τελετή Απονομής των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων 2025 (για τις εκδόσεις του 2024) και των Κρατικών Βραβείων Συγγραφής Θεατρικού Έργου 2024.

Οι συμμετοχές πολλές, οι διακρίσεις επίσης πολλές, αλλά εμείς θα σταθούμε προς το παρόν στον έπαινο με τον οποίο τιμήθηκε ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Κυριακού, για το έργο του Ιλιοδύσσεια (Ολόκληρος ο Όμηρος σε μία παράσταση), ο οποίος δημιούργησε ένα ευρηματικό θεατρικό έργο, που διακρίθηκε στα Κρατικά Βραβεία Συγγραφής Θεατρικού Έργου για Παιδιά. Πρόκειται για μια ευφάνταστη συμπύκνωση που περιλαμβάνει υλικό από ολόκληρα τα έπη του Ομήρου (τόσο την Ιλιάδα όσο και την Οδύσσεια, ενώ ως προς τη δομή του συνδυάζει αριστοτεχνικά τα δύο κορυφαία έπη σε μία ενιαία θεατρική ροή, λειτουργώντας ως το επικό αντίστοιχο του Όλος ο Σαίξπηρ σε μία ώρα. Η αλήθεια είναι πως η ευρηματικότητα του τίτλου, και του έργου εξ ολοκλήρου, εννοείται, εντυπωσιάζει. Πόθεν η έμπνευση;

Του ζητήσαμε να μας περιγράψει τη διαδρομή αυτού του έργου, και, ευγενής όπως πάντα, δεν αρνήθηκε να μας επιτρέψει να κλέψουμε λίγο από τον περιορισμένο χρόνο του.

ΕΡ.: Κύριε Κυριακού, λάβατε και αυτό το βραβείο, λοιπόν. Πώς αισθάνεσθε;

ΑΠ.: Ιδιαίτερη χαρά και ευτυχία, καθώς η τιμή που μου έγινε είναι σημαντικότατη και με συγκινεί αφάνταστα. Ειδικά, αφού πρόκειται για μία διάκριση που αφορά στη συγγραφή ενός θεατρικού έργου για Παιδιά!

ΕΡ.: Μπορείτε να μας εξηγήσετε με απλά λόγια τι ήταν αυτό που σας ώθησε στη συγγραφή ενός έργου που ενώνει τα δύο έπη του Ομήρου;

ΑΠ.: Χρόνια τώρα –μπορώ να πω από έφηβος– επιθυμούσα να «ενώσω» τις ιστορίες αυτών των δύο ομηρικών επών, παρουσιάζοντάς τες μαζί σε ένα θεατρικό έργο, φέρνοντας ενωμένες επί σκηνής τις περιπέτειες των ηρώων τους, εκκινώντας ωστόσο από την αρπαγή της Ωραίας Ελένης από τον Πάρη, προκειμένου να έχει το κοινό πιο ολοκληρωμένη άποψη της ροής και της εκτύλιξης των γεγονότων –αφού ο Όμηρος στην Ιλιάδα εξιστορεί μόνο ελάχιστες από τις τελευταίες μέρες του τρωικού πολέμου– και τερματίζοντας στην αναγνώριση του Οδυσσέα από την Πηνελόπη.

ΕΡ.: Θεωρείτε πως η αρχαία ελληνική γραμματεία εκλείπει από τις σχολικές αίθουσες διδασκαλίας;

ΑΠ.: Αντιθέτως, πιστεύω ότι –τουλάχιστον– τα δύο ομηρικά έπη δεν έχουν εκλείψει από τη διδακτέα σχολική ύλη. Άλλωστε, αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που θέλησα να συγγράψω την Ιλιοδύσσεια, δεδομένου ότι τα παιδιά και οι έφηβοι γνωρίζουν τη μυθολογία γύρω από τα γεγονότα που πραγματεύεται το έργο μου. Θεωρώ ότι μία παραστασιοποίηση της Ιλιοδύσσειας θα είναι ιδανική τόσο για παιδιά όσο και για ενήλικες· τα μεν πρώτα γνωρίζοντας τα δύο ομηρικά έπη από το σχολείο, οι δε δεύτεροι έχοντας διαβάσει στα «νιάτα» τους τα ομηρικά έπη, μπορούν να ξαναθυμηθούν και να ξεκαθαρίσουν την ιστορία, καθώς αυτή θα εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια τους.

ΕΡ.: Η επαφή σας με τη νεολαία ως προς την αρχαιοελληνική μας κληρονομιά, τι αίσθηση σας αφήνει;

ΑΠ.: Μολονότι είμαι Διδάσκων Θεατρολογίας και έρχομαι σε επαφή με νέους και νέες που επιθυμούν να εισέλθουν στον επιστημονικό χώρο τού Θεάτρου, το αντικείμενο διδασκαλίας μου άπτεται του νεοελληνικού θεάτρου. Μολαταύτα, έχω την αίσθηση –αλλά και την πεποίθηση– ότι η νεολαία –τουλάχιστον στον βαθμό που έρχομαι σε επαφή μαζί της– είναι κατατοπισμένη και ενημερωμένη, αλλά και ευαισθητοποιημένη όσον αφορά στα ομηρικά έπη, τα οποία είναι η πρώτη ύλη του θεατρικού μου έργου.

ΕΡ.: Με την Ιλιοδύσσεια πιστεύετε πως θα καταφέρετε να φέρετε τον Όμηρο στις νεότερες γενιές;

ΑΠ.: Αυτό που μπορώ να γνωρίζω είναι ότι, ο Όμηρος υπογραμμίζει την ευθύνη που βαραίνει τους ανθρώπους για τις πράξεις τους και φαίνεται να υποστηρίζει ότι με την πνευματική καλλιέργεια και τη σοφία, οι άνθρωποι είναι σε θέση να συνειδητοποιούν τις συνέπειες των πράξεών τους και να αποφασίζουν αν τελικά θα τις πράξουν ή όχι. Είναι ένα μάθημα ήθους που ταξιδεύει στον χρόνο και έρχεται σε εμάς μετά από μια διαδρομή περίπου 3.000 χρόνων. Αυτή είναι και η στοχοθεσία του δικού μου έργου· δηλαδή, το να αναδύσω στην επιφάνεια κάποια πανανθρώπινα ζητήματα που θίγονται από τον Όμηρο και να τα φωτίσω περισσότερο.

ΕΡ.: Σας ικανοποιούν οι τιμητικές διακρίσεις από το ΥΠ.ΠΟ., ή ζητάτε κάτι επιπλέον, όπως π.χ. την παράσταση των βραβευμένων –και όχι μόνο– θεατρικών έργων σε κρατικές σκηνές, ούτως ώστε οι πολίτες να έχουν τη δυνατότητα της άμεσης επαφής τόσο των έργων όσο και με τους συντελεστές τους;

ΑΠ.: Είναι ευνόητο ότι –όχι μόνο εγώ αλλά και όλοι/όλες οι συγγραφείς, βραβευμένοι/-ες ή μη– επιθυμούμε να βρούνε τα έργα μας τον δρόμο τους προς τη σκηνή, που είναι και ο φυσικός τους αυτοσκοπός. Τα θεατρικά έργα που συμμετέχουν σε έναν κρατικό ή/και ιδιωτικό διαγωνισμό οφείλουν να είναι άγνωστα, άπαιχτα και «ανώνυμα» (δηλαδή να κατατεθούν με ψευδώνυμο). Αυτό σημαίνει ότι κανείς δεν γνωρίζει καν την ύπαρξή τους, εκτός από ελάχιστους ανθρώπους. Όμως αυτό δεν είναι ο σκοπός συγγραφής τους. Τα θεατρικά έργα ΠΡΕΠΕΙ να παραστασιοποιηθούν και να γίνουν γνωστά στο ευρύ κοινό. Υπάρχουν πολλές Ελληνίδες και πολλοί Έλληνες θεατρικοί συγγραφείς που γράφουν υπέροχα και εξαιρετικά έργα για το θέατρο, που δεν βρίσκουν τον δρόμο προς τη σκηνή – αλλά και δεν έχουν τον τρόπο να «κατευθύνουν» τα έργα τους προς τις ατραπούς των ιθυνόντων, που λέγονται θεατρικοί παραγωγοί. Τώρα, όσον αφορά στα βραβευμένα και διακριθέντα θεατρικά έργα από το Υπουργείο Πολιτισμού, θα έπρεπε το ίδιο το Υπουργείο που τα βραβεύει να λειτουργήσει ως ένα είδος «μάνατζερ» για αυτά τα έργα, και να τα προωθήσει –για να μην πω επιβάλλει– στις δύο κρατικές μας σκηνές (Εθνικό Θέατρο, ΚΘΒΕ) και στα Δημοτικά Θέατρα (ΔΗΠΕΘΕ), για να τα παρουσιάσουν – όχι όμως ως «αναλόγια», αλλά ως κανονικές παραστάσεις. Αλλά και στους ιδιώτες μπορεί να εισηγηθεί να τα παρουσιάσουν, ενεργοποιώντας έναν όρο που υπήρχε παλαιότερα στις προκηρύξεις των επιχορηγήσεων σχετικά με αυτά τα έργα που έλεγε ότι, το Υπουργείο Πολιτισμού δεσμευόταν να επιχορηγήσει έξτρα τους ιδιωτικούς θιάσους που θα παρουσίαζαν βραβευμένα έργα!

 

ΕΡ.: Ωστόσο, κύριε Κυριακού, υπάρχει και ένα άλλο έργο που προτίθεστε να παρουσιάσετε στη συνέχεια στη θεατρική σκηνή, το οποίο θεωρώ πως έχει μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς και αυτό αναφέρεται στην πολιτιστική μας κληρονομιά.

ΑΠ.: Όντως, με τη Θεατρική Εταιρεία THEARTES, που έχουμε δημιουργήσει η Κατερίνα Μπιλάλη και εγώ, θα παρουσιάσουμε σε διάφορα Φεστιβάλ και σε Δήμους όλης της ελληνικής επικράτειας, το θεατρικό έργο που έγραψα με τον τίτλο «Προς την Ελευθερία», θέλοντας να τιμήσουμε τα 200 χρόνια από την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου, ένα από τα πιο συγκλονιστικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης.

ΕΡ.: Ποιο είναι το στοιχείο που κέντρισε τον θεατρικό συγγραφέα να μας πάει και πάλι πίσω, στην τελική και επονείδιστη πολιορκία του Μεσολογγίου το 1826, αυτήν τη φορά, μέσω του έργου Προς την Ελευθερία;

ΑΠ.: Θέλησα να συγγράψω ένα ιστορικό δράμα αρνούμενος τη λέξη «τραγωδία» και υποκαθιστώντας την με τη λέξη «επιλογή» των Εξοδιτών. Δεν ήθελα να παραστήσω την ιστορία μουσειακά, αλλά ανθρώπινα, παρουσιάζοντας ανθρώπους φοβισμένους, ερωτευμένους, αμφιταλαντευόμενους, και τελικά αδύναμους μπροστά στο μεγαλείο που επέλεξαν. Καθότι –όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η κεντρική ηρωίδα του έργου μου, Δέσπω Δεληγιώργη– «Υπάρχει τεράστια διαφορά – η τραγωδία σού συμβαίνει. Την επιλογή την κάνεις εσύ». Και ο λαός του Μεσολογγίου επέλεξε!

ΕΡ.: Πώς είναι η συνεργασία σας μαζί με την εξαίρετη ηθοποιό και μεταφράστρια Κατερίνα Μπιλάλη;

ΑΠ.: Η Κατερίνα Μπιλάλη δεν είναι μόνο αυτά. Είναι πολλά ακόμα και για αυτό είναι χαρά μου που δουλεύω μαζί της και είμαι περήφανος που ερμηνεύει για ακόμα μία φορά μια θεατρική μου ηρωίδα. Διότι, η Κατερίνα ήταν η πηγή έμπνευσης της κεντρικής ηρωίδας του έργου, της Δέσπως Δεληγιώργη, ενός μη υπαρκτό προσώπου, που ενέταξα μέσα στο ιστορικό πλαίσιο της πολιορκίας του Μεσολογγίου, εκπροσωπώντας τις ανώνυμες γυναίκες της πολιορκίας, τις Μεσολογγίτισσες. Γιατί πρέπει να γνωρίζουμε ότι η περίπτωση της Δέσπως δεν ήταν μεμονωμένη εξαίρεση, αλλά εκπροσωπεί την ομαδική γυναικεία δράση που η επίσημη ιστοριογραφία, πολύ απλά, συχνά παραλείπει.

ΕΡ.: Πότε και πού θα έχουμε τη χαρά να απολαύσουμε αυτό το έργο;

ΑΠ.: Όπως ανέφερα και προηγουμένως, η παράστασή μας αυτή θα παρουσιαστεί σε επιλεγμένα Φεστιβάλ της Ελλάδας και σε διάφορους Δήμους της ελληνικής επικράτειας, στα πλαίσια των καλοκαιρινών εκδηλώσεών τους. Ωστόσο, δεδομένου ότι ολόκληρο το 2026 έχει χαρακτηριστεί ως έτος μνήμης για τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου, ήδη προγραμματίζουμε να το παρουσιάσουμε και για συγκεκριμένες, λίγες, παραστάσεις και κατά τους φθινοπωρινούς μήνες, προκειμένου να το παρακολουθήσουν και μαθητές και μαθήτριες σχολείων.

Ο Κωνσταντίνος Κυριακού είναι σκηνοθέτης, ηθοποιός, θεατρικός συγγραφέας, μεταφραστής και πολιτισμολόγος. Είναι αριστούχος Διδάκτωρ Θεατρολογίας του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ (βαθμός άριστα παμψηφεί), όπου ήταν υπότροφος του ΕΛΙΔΕΚ. Απέκτησε επίσης Μεταπτυχιακό Τίτλο Σπουδών (αριστούχος πρωτεύσας) από το ίδιο τμήμα. Σπούδασε Θέατρο, Ελληνικό Πολιτισμό (αριστούχος υπότροφος και πρωτεύσας), Εκφραστική Επικοινωνία και μιλάει πέντε γλώσσες (Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ισπανικά και Ιταλικά). Διδάσκει ως Εντεταλμένος Διδάσκων στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, ενώ δίδαξε και στο Τμήμα Θεάτρου (Σχολή Καλών Τεχνών) του ΑΠΘ.

Το 2020, συνίδρυσε, μαζί με την Κατερίνα Μπιλάλη, τη Θεατρική Εταιρεία THEARTES. Την ίδια χρονιά διατέλεσε Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά «Η Δυναμική του Ελληνικού Λόγου στο Θέατρο», ενώ το 2023 ανέλαβε την Καλλιτεχνική Επιμέλεια του 4ου Φεστιβάλ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά «Η Δυναμική του Ελληνικού Λόγου στο Θέατρο».

Τιμήθηκε με το Βραβείο «Κάρολος Κουν» από την Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Μουσικής στην κατηγορία «Διεθνές Θεατρικό Ρεπερτόριο» για τη σκηνοθεσία και την ερμηνεία του στη θεατρική παραγωγή Ay, Carmela!, και με Έπαινο Συγγραφής Θεατρικού Έργου για Παιδιά στα Κρατικά Βραβεία Συγγραφής Θεατρικού Έργου 2024 για το έργο του: Ιλιοδύσσεια (Ολόκληρος ο Όμηρος σε μία παράσταση).

Ως σκηνοθέτης, έχει σκηνοθετήσει περισσότερες από τριάντα πέντε θεατρικές παραγωγές, θεατρικά δρώμενα και διαδικτυακά ντοκιμαντέρ. Ως ηθοποιός, έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από σαράντα πέντε θεατρικές παραγωγές, συνεργαζόμενος με το Εθνικό Θέατρο, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, τα Δημοτικά και Περιφερειακά Θέατρα (ΔΗΠΕΘΕ) Αγρινίου, Βόλου, Καλαμάτας, Κρήτης, Ρούμελης και Σερρών, καθώς και με αρκετές ελεύθερες θεατρικές ομάδες.

Έχει συγγράψει δώδεκα θεατρικά έργα, τρία εκ των οποίων έχουν βραβευτεί και επτά εκ των οποίων έχουν παρασταθεί. Έχει μεταφράσει περισσότερα από εβδομήντα θεατρικά έργα, μερικά από αυτά για πρώτη φορά στα ελληνικά. Περισσότερες από πενήντα μεταφράσεις του έχουν εκδοθεί (κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Αλφειός, Δρόμων, Δωδώνη, Ηριδανός, Νίκας και Σοκόλη) και είκοσι έχουν παρασταθεί σε διάφορα θέατρα, σε Ελλάδα και Κύπρο. Πέντε από τις δημοσιευμένες μεταφράσεις του έλαβαν βραβεία και χρηματοδότηση από το Υπουργείο Εξωτερικών και Διεθνούς Συνεργασίας της Ιταλίας. Μεταξύ άλλων έχει μεταφράσει έργα των: Σαίξπηρ, Θερβάντες, Μολιέρου, Μακιαβέλλι, Γκαίτε, Σίλλερ, Κλάιστ, Μπωμαρσαί, Μπρεχτ, Ο’Νηλ, Μπάιρον, Ντ’ Εννερύ, Λόρκα, Πιραντέλλο, Στόππαρντ, Στέρνχαϊμ, Χόρβατ, Ατάυντε, Ράσελ, Σινιστέρα κ.ά..

Έχει εκδώσει μία μονογραφία για τη γνωστή και άγνωστη θεατρική πορεία τού Μποστ με τον τίτλο Ο Άγνωστος Γνωστός Μποστ, και δύο συγγράμματα με επιστημονικές μελέτες. Έχει επιμεληθεί διάφορους συλλογικούς τόμους και έχει επίσης επιμεληθεί και γράψει τα «Εισαγωγικά Σημειώματα» για δεκάδες βιβλία θεατρικών έργων, τόσο δικών του όσο και άλλων Ελλήνων συγγραφέων και μεταφραστών. Επιπλέον, έχει δημοσιεύσει άρθρα σε διάφορα επιστημονικά και λογοτεχνικά περιοδικά και θεατρικά προγράμματα και έχει συμμετάσχει σε πολλά διεθνή επιστημονικά συνέδρια με ανακοινώσεις του.

Η Κατερίνα Μπιλάλη είναι Ηθοποιός, Θεατρολόγος, Θεατρική Μεταφράστρια, Καθηγήτρια Υποκριτικής και Υποψήφια Διδακτόρισσα του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών. Είναι απόφοιτη της Δραματικής Σχολής του
Ωδείου Αθηνών (1999) και αριστούχα- πρωτεύσασα του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών (2021), με μεταπτυχιακό από το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Ε.Κ.Π.Α (αριστούχα- πρωτεύσασα, 2024). Έχει παρακολουθήσει επιμορφωτικά σεμινάρια με αντικείμενο τη Θεατρική Τέχνη πάνω στο αυτοσχεδιαστικό, σωματικό και ψυχολογικό θέατρο και τον Χορό (E. Barba, J. O’ Toole, Ε. Σκότη, Σ. Κακάλα, Γ. Μαργαρίτη). Μιλάει Αγγλικά και Ιταλικά. Μετρά 26 χρόνια θεατρικής παρουσίας, έχοντας λάβει μέρος, ως ηθοποιός, σε περισσότερες από 40 παραστάσεις, συνεργαζόμενη με το Εθνικό Θέατρο, τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ρούμελης και Ιωαννίνων, αλλά και με αρκετούς θιάσους του ελεύθερου
θεάτρου. Έχει δουλέψει με σκηνοθέτες όπως οι: Κ. Τσιάνος, Π. Ζούλιας, Γ. Μιχαηλίδης, Ρ. Μοσχοχωρίτη, Ε.  Γκονζάλες, Β. Θωμόπουλος, Β. Καρφής, Γ. Νινιός, Κ. Σπανού, Β. Σωτηροπούλου, Κ. Κυριακού κ.ά..
Το 2024 βραβεύτηκε με τον έπαινο ερμηνείας στα κρατικά βραβεία Κάρολος Κουν 2024, της ένωσης Ελλήνων θεατρικών και μουσικών κριτικών για το ρόλο Carmela, στην παράσταση Ay, Carmela!. Το 2015 ήταν υποψήφια για το βραβείο
καλύτερης γυναικείας ερμηνείας, για τον ρόλο της στην παράσταση “Έξοδος” και το 2018 ήταν υποψήφια για το Βραβείο Α΄ Γυναικείου Ρόλου, για την ερμηνεία της στην παράσταση “Γαμήλιο εμβατήριο”. Το 2025 το θεατρικό της έργο “Ταιριάζει το Πένθος στην Ηλέκτρα;” ήταν υποψήφιο στην κατηγορία Καλύτερη παράσταση Δη.Πε.Θε στο πλαίσιο των βραβείων Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών 2024-25.
Το 2026 επιχορηγήθηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ιταλίας για τη μετάφραση του έργου «Η Μάσκα και το Πρόσωπο» του Λουίτζι Κιαρέλι, που κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις Δρόμων».
Από το 2020 μέχρι σήμερα είναι συνιδρύτρια της θεατρικής εταιρείας “THEARTES”, η οποία επιχορηγείται από το ΥΠ.ΠΟ.. Από το 2014- 2020 ήταν συνεκπρόσωπος της Θεατρικής Ομάδας “Anima” με σημαντικές διακρίσεις.
Στην τηλεόραση έχει λάβει μέρος ως ηθοποιός σε αρκετά σίριαλ με σκηνοθέτες όπως ο Α. Τέμπος, Κ. Κιμούλης, Γ. Πετρινιώτης, Ν. Κουτελιδάκης, Μ. Μανουσάκης, Β. Θωμόπουλος, Β. Κεχαγιάς, Β. Καρφής αλλά και ως παρουσιάστρια σε τηλεπαιχνίδι του Ant-1.
Από το 2023 είναι υπεύθυνη για την καθοδήγηση του Θεατρικού Εργαστηρίου του Δήμου Χαλανδρίου και από το 2026 για το συντονισμό του Εργαστηρίου Δημιουργικής Γραφής του Δήμου Αγίας Παρασκευής.
Έχει μεταφράσει το θεατρικό έργο Ντόκτορ Τσέχωφ του Νηλ Σάιμον, Η Μήδεια στο καθαρτήριο του Ariel Dorfman, Πόθοι κάτω από τις λεύκες του Ευγένιου Ο’Νηλ, Η εκατομμυριούχος του Τζορτζ Μπέρναρντ Σω και Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα (Οι κυνηγημένοι) του Ευγένιου Ο’Νηλ, τα οποία κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Ηριδανός, το Δεν πληρώνομαι, δεν πληρώνω! του Ντάριο Φο για θεατρική παράσταση, καθώς και το Η Μάσκα και το Πρόσωπο του Λουίτζι Κιαρέλι από τις Εκδόσεις Δρόμων.
Επιστημονικά άρθρα της έχουν δημοσιευτεί σε θεατρολογικά, λογοτεχνικά περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων.
Το θεατρικό της έργο Ταιριάζει το Πένθος στην Ηλέκτρα; κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νίκας. Το βιβλίο της Η ανάδυση έμφυλων ζητημάτων μέσα από τη γυναικεία γραφή στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο μετά τη δεκαετία τού 1990 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αιγόκερως.