Ο Πούτιν θέλει να του αναγνωρίσουν τη νίκη στον πόλεμο και ο Τραμπ ζεστό χρήμα

Παρά την αρχική αισιοδοξία για πιθανή συνάντηση ακόμη κι εντός Αυγούστου του Βλαντιμίρ Πούτιν με τον Βολόντιμιρ Ζελένσκι, κάτι τέτοιο θυμίζει περισσότερο όνειρο θερινής νυκτός του Ντόναλντ Τραμπ. Κι αυτό διότι ήδη το Κρεμλίνο αρνείται οποιαδήποτε συνάντηση, με τον Λαβρόφ την Πέμπτη να ζητά εκλογές στην Ουκρανία, ώστε ο Ρώσος πρόεδρος να συναντηθεί με αυτόν που θα επιλέξει ο ουκρανικός λαός.

Του Μιχάλη Κωτσάκου

Οι διαδοχικές συναντήσεις με αντιπροσωπείες και από τις δύο χώρες, καθώς και με μια ομάδα Ευρωπαίων ηγετών, δεν κατάφεραν να μειώσουν το χάσμα μεταξύ του τι θέλουν οι δύο πλευρές. Δηλαδή η Ρωσία και η Ουκρανία (με τους συμμάχους της). Εξακολουθεί να υπάρχει απόσταση μεταξύ των μακροχρόνιων απαιτήσεων του Πούτιν και των όρων που έθεσαν ο Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του. Επίσης, μετά την ολοκλήρωση των επίσημων συνομιλιών με τον Ζελένσκι και τους Ευρωπαίους ηγέτες τη Δευτέρα και ενώ οι αρχηγοί κρατών ήταν ακόμα συγκεντρωμένοι για δείπνο στο Λευκό Οίκο, ο Τραμπ ανακοίνωνε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι διοργάνωνε διμερή συνάντηση μεταξύ του Ζελένσκι και του Πούτιν, η οποία θα ακολουθούταν από μια τριμερή διάσκεψη στην οποία θα συμμετείχε και ο ίδιος. Ενώ οι τριμερείς συνομιλίες θα μπορούσαν να σημαίνουν την έναρξη σοβαρών διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολυετούς πολέμου, κάτι που ο Τραμπ έχει υποσχεθεί να κάνει από την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο, έχει ακόμα πολλά βήματα μπροστά του για να οργανώσει με επιτυχία μια τέτοια διάσκεψη. Ξεκινώντας με το να φέρει τους δύο ηγέτες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με το «Politico» υπάρχουν πέντε ερωτήματα που έχουν τεθεί και τα οποία ζητούν απαντήσεις.

1. Ποια είναι η κατανομή των δεσμεύσεων για την ασφάλεια μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ; Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, η βασική «επανάσταση» που προέκυψε από τη σύνοδο κορυφής της Δευτέρας ήταν η προθυμία του Τραμπ να δεσμευτεί για εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία, για τις οποίες ο Πούτιν ήταν θετικός να συζητήσει κατά τη σύνοδο κορυφής της Παρασκευής στην Αλάσκα. Ωστόσο, δεν είναι σαφές πώς ακριβώς θα μοιάζει η συμμετοχή των ΗΠΑ. Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξης με το «Fox and Friends» την Τρίτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι «οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα αναλάβουν εκ των προτέρων τις δεσμεύσεις τους στον τομέα της ασφάλειας» και έδωσε τη «διαβεβαίωσή» του ότι οι ΗΠΑ δεν θα στείλουν στρατεύματα στην Ουκρανία. Αντ’ αυτού, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, είναι πιθανό να στείλουν στρατεύματα.
2. Πού θα πραγματοποιηθεί η πιθανή συνάντηση; Ο Λευκός Οίκος βρίσκεται στη διαδικασία επιλογής τοποθεσίας για την πιθανή τριμερή συνάντηση — εάν αυτή πραγματοποιηθεί. Ο κατάλογος των πιθανών τοποθεσιών δεν είναι μεγάλος. Λόγω του ενεργού εντάλματος σύλληψης του Πούτιν από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή παιδιών στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο Ρώσος ηγέτης έχει περιορισμένες δυνατότητες όσον αφορά τον αριθμό των χωρών που μπορεί να επισκεφθεί χωρίς να κινδυνεύει να συλληφθεί. «Η Ελβετία θα χορηγήσει στον Πούτιν ασυλία αν επισκεφθεί τη χώρα για ειρηνευτικές συνομιλίες», δήλωσε την Τρίτη ο Ελβετός υπουργός Εξωτερικών. Ωστόσο, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν πρότεινε τη Γενεύη ως πιθανό τόπο συνάντησης — και ο Πούτιν πίεσε να φιλοξενηθεί στη Μόσχα — μια άλλη τοποθεσία έχει αναδειχθεί στην κορυφή της λίστας προτιμήσεων του Λευκού Οίκου. Η Μυστική Υπηρεσία των ΗΠΑ σχεδιάζει να πραγματοποιήσει τη συνάντηση στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας, αν και τα σχέδια δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Μια σύνοδος κορυφής στη Βουδαπέστη θα έκανε τον Βίκτορ Ορμπάν (σύμμαχος του Τραμπ) οικοδεσπότη της κρίσιμης συνάντησης. Θα δημιουργούσε επίσης ένα οδυνηρό Deja vu για την Ουκρανία.
3. Εξακολουθούν να είναι στο τραπέζι οι εδαφικές παραχωρήσεις για τον Τραμπ; Ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια πιθανή τριμερή συνάντηση είναι οι απαιτήσεις του Πούτιν για εδαφικές παραχωρήσεις από την Ουκρανία. Ο Τραμπ έχει εμφανιστεί ανοιχτός σε αυτό που έχει ονομάσει «ανταλλαγή εδαφών» — η οποία θα συνεπαγόταν την παραίτηση της Ρωσίας από μέρος του ουκρανικού εδάφους που κατέχει κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλά τη διατήρηση άλλων εκτάσεων, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων της περιοχής του Ντονμπάς που η Ρωσία δεν κατέχει επί του παρόντος. Ο Πούτιν έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα εξετάσει καν το ενδεχόμενο να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία χωρίς να κατακτήσει επιτυχώς εδάφη. Ο Ζελένσκι όμως δεν έχει καμία πρόθεση να ανταλλάξει εδάφη με μια ειρηνευτική συμφωνία.

• Θα αλλάξει ξανά ο Τραμπ την θέση του; Η συνάντηση της περασμένης Δευτέρας στον Λευκό Οίκο με τον Ζελένσκι και μια ομάδα Ευρωπαίων ηγετών έδωσε την εντύπωση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επέστρεψε στο στρατόπεδο της Ουκρανίας. Καμία εγγύηση, ωστόσο, δεν υπάρχει ότι θα παραμείνει εκεί. Ο Τραμπ πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της θητείας του μέχρι τώρα επαινώντας τον Πούτιν, επιπλήττοντας δημοσίως τον Ζελένσκι και σταματώντας και ξαναρχίζοντας τις αποστολές όπλων στη χώρα που έχει καταστραφεί από τον πόλεμο, πριν τελικά κουραστεί από την έλλειψη σοβαρής δέσμευσης του Ρώσου ομολόγου του στις ειρηνευτικές συνομιλίες και εκφράσει δυσπιστία στις προθέσεις του. Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επηρεάστηκε και πάλι από τον Πούτιν μετά τη συνάντησή τους την προηγούμενη Παρασκευή -για την οποία έστρωσε το κόκκινο χαλί- επαναλαμβάνοντας τις απαιτήσεις του Πούτιν να σταματήσουν οι συζητήσεις για συμφωνία κατάπαυσης του πυρός υπέρ μακροπρόθεσμων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, καθώς και τον μακροχρόνιο όρο του Κρεμλίνου ότι η Ουκρανία δεν πρέπει ποτέ να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.

Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι

Από τις τελευταίες δραματικές εξελίξεις ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντιμίρ Πούτιν είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι. Ο Αμερικανός πρόεδρος επικοινώνησε στο εσωτερικό της χώρας ότι έληξε άλλον ένα πόλεμο, ενώ επαίρεται ότι έφερε άλλα 90 δις δολάρια στην αμερικανική οικονομία από την πώληση όπλων στην Ουκρανία με εγγυήσεις των Ευρωπαϊκών χωρών. Κι όπως ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «αυτά τα χρήματα θα επαναφέρουν την ισορροπία από τις απώλειες λόγω των δασμών».

Ο κοινός βασικός στόχος Τραμπ και Πούτιν είναι ξεδοντιάσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Κάτι που φαίνεται ότι το κατάφεραν. Ο επόμενος στόχος του Τραμπ είναι να συμμαχήσει με την Ρωσία, σπάζοντας έτσι τον δίαυλο επικοινωνίας Μόσχας Πεκίνο. Ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ως πιο επικίνδυνο αντίπαλο για τις ΗΠΑ την Κίνα, παρά την Ρωσία. Όμως εδώ υπάρχει και μία ειδοποιός διαφορά μεταξύ των δύο. Ο Πούτιν είναι πολιτικός, ενώ ο Τραμπ μπίζνεσμαν.

Αυτό επίσης που τους ενώνει είναι η δυσανεξία στο Διεθνές Δίκαιο. Και με την συμφωνία που έκαναν οι δύο ηγέτες στην Αλάσκα (πολλοί αναλυτές την χαρακτήρισαν ως νέα Γιάλτα) και την οποία προσπαθούν να επιβάλλουν μέσω διαπραγματεύσεων είναι ξεκάθαρη. Η Ρωσία θα προσαρτήσει τα εδάφη της Ουκρανίας παραβιάζοντας το Διεθνές Δίκαιο, οι ΗΠΑ θα εισπράξουν αλλά 90 δις δολάρια από την Ε.Ε. έχοντας ήδη εξασφαλίσει τις σπάνιες γαίες της Ουκρανίας, ενώ οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πληρώσουν όλο τον λογαριασμό του πενταετούς πολέμου.

Μεγάλος χαμένος από τις εξελίξεις είναι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Ουκρανός πρόεδρος θα αναγκαστεί μέσω των διαπραγματεύσεων να πιει το πικρό ποτήρι και να τον αντιμετωπίσουν οι συμπατριώτες του ως προδότη, καθώς εάν δεν αλλάξει κάτι δραματικά θα υποχρεωθεί να βάλει την υπογραφή του στην παράδοση εδαφών ουκρανικής κυριαρχίας στην Ρωσία. Και από εκεί που ξεκίνησε για είσοδο της Ουκρανίας σε Ευρωπαϊκή Ένωση και ΝΑΤΟ θα την παραδώσει λειψή στον οποιοδήποτε διάδοχο του προκύψει από τις επόμενες προεδρικές εκλογές, όποτε αυτές και εάν διεξαχθούν.

Φυσικά στους μεγάλους χαμένους βρίσκονται και οι Ευρωπαίοι Ηγέτες, οι οποίοι αποκαλούνται ως η «Συμμαχία των Προθύμων». Όχι μόνο έχασαν την μάχη με τον Πούτιν, αλλά θα πληρώσουν πολύ ακριβά οι ευρωπαίοι πολίτες τις εγγυήσεις ασφαλείας για την λήξη του πολέμου στην Ουκρανία. Και το σημαντικότερο θα κληθούν να πληρώσουν αυτά τα 90 δισεκατομμύρια δολάρια προς τις ΗΠΑ για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας. Χρήματα που θα πάρουν πίσω ίσως μετά από 200 χρόνια από την Ουκρανία. Όμως το πιο σημαντικό σε αυτή την δεδομένη στιγμή είναι ότι οι Ευρωπαίοι Ηγέτες παρουσιάζονται άβουλοι και τους κάνει ότι θέλει το δίδυμο Τραμπ-Πούτιν. Οι επιπτώσεις, όπως γίνεται αντιληπτό από τα χρήματα που θα φύγουν από τις ευρωπαϊκές χώρες για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας θα είναι πολύ σοβαρές στο λεγόμενο κοινωνικό κράτος. Θα αναγκαστούν τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. να κόψουν κονδύλια από την γεωργία, την κτηνοτροφία, την παιδεία, την υγεία και γενικά από τις κοινωνικές παροχές. Διαφορετικά δεν βγαίνει ο λογαριασμός.

Όμως το πιο σημαντικό πλήγμα για τους Ευρωπαίους ηγέτες είναι ότι δίνουν την εικόνα πως δεν τους υπολογίζει κανένας. Ο Τραμπ ουκ ολίγες φορές το έδειξε ακόμη και στις κάμερες και απλά γλύκανε κάπως την κατάσταση λέγοντας ένα καλό λόγο για όλους τους συμμετέχοντες στην σύσκεψη.

Ακόμη και οι φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν από τη συνάντηση στο οβαλ γραφείο έχουν την σημασία τους. Και όπως τονίστηκε από διεθνείς αναλυτές: «Ο Τραμπ φαίνεται να κάθεται στο γραφείο του και απέναντί του όλοι οι προσκεκλημένοι του στον Λευκό Οίκο. Η εικόνα μοιάζει με δάσκαλο που έχει απέναντί του, τους μαθητές του».