«Όχι» από τις χώρες του ΝΑΤΟ στον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ

Οι χώρες‑μέλη του ΝΑΤΟ πήραν σήμερα αποστάσεις από το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα συμμετάσχουν σε μια επιχείρηση που θα τις έφερνε στο επίκεντρο της σύγκρουσης με το Ιράν. Αντίθετα, δηλώνουν έτοιμες να αναλάβουν δράση μόνο όταν υπάρξει σταθερή παύση των εχθροπραξιών, μια στάση που αναμένεται να εντείνει τις εντάσεις εντός της Συμμαχίας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι ο αμερικανικός στρατός θα συνεργαστεί με άλλες χώρες για να μπλοκάρει τη θαλάσσια κυκλοφορία στα Στενά, μετά την αποτυχία των συνομιλιών του Σαββατοκύριακου με το Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Αμερικανοί αξιωματούχοι διευκρίνισαν αργότερα ότι ο αποκλεισμός, που επρόκειτο να ξεκινήσει στις 17:00 ώρα Ελλάδας, θα αφορά μόνο πλοία με προορισμό ή αφετηρία ιρανικά λιμάνια.

Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά για όλα τα ξένα πλοία, επιτρέποντας τη διέλευση μόνο των δικών του. Η Τεχεράνη επιδιώκει να μονιμοποιήσει τον έλεγχό της στη στρατηγική αυτή δίοδο και δεν αποκλείεται να επιβάλει τέλη διέλευσης στο μέλλον.

«Ο αποκλεισμός θα ξεκινήσει σύντομα. Και άλλες χώρες θα συμμετάσχουν σε αυτόν τον αποκλεισμό», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social.

Ωστόσο, βασικοί σύμμαχοι όπως η Βρετανία και η Γαλλία ξεκαθάρισαν ότι δεν θα εμπλακούν. Αντίθετα, εργάζονται σε μια πρωτοβουλία για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού, από την οποία περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου. Η άρνησή τους προστίθεται στις ήδη πολλές διαφωνίες με τον Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και εξετάζει τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, μετά την άρνηση αρκετών χωρών να επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις κατά του Ιράν.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ήταν κατηγορηματικός: «Δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό», δήλωσε στο BBC. «Η απόφασή μου είναι απολύτως ξεκάθαρη: όποια κι αν είναι η πίεση – και υπήρξε αρκετά σημαντική πίεση – δεν πρόκειται να παρασυρθούμε στον πόλεμο».

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχει ενημερώσει ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι ο Τραμπ ζητά άμεσες δεσμεύσεις για την ασφάλεια των Στενών. Το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο μόνο αν συμφωνήσουν και τα 32 μέλη του. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες δηλώνουν πρόθυμες να συμμετάσχουν, αλλά μόνο μετά από μια σταθερή παύση των εχθροπραξιών και μια συμφωνία με το Ιράν για την ασφάλεια των πλοίων τους.

Ο Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε στο X ότι η Γαλλία, μαζί με τη Βρετανία και άλλες χώρες, θα οργανώσει διάσκεψη για τη δημιουργία πολυεθνικής αποστολής που θα αποκαταστήσει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό. «Αυτή η αυστηρά αμυντική αποστολή, διακριτή από τους εμπλεκόμενους στη σύγκρουση, θα αναπτυχθεί μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες», ανέφερε.

Σύμφωνα με γαλλική διπλωματική πηγή, μια πρώτη συνάντηση για τον σχεδιασμό της αποστολής – με συμμετοχή περίπου 30 χωρών – μπορεί να γίνει ήδη από την Πέμπτη σε Παρίσι ή Λονδίνο. Τα πολεμικά πλοία θα έχουν ρόλο αποτροπής και ασφάλειας, χωρίς εμπλοκή σε μάχες. Η αποστολή θα κοινοποιηθεί σε Ιράν και ΗΠΑ, αλλά καμία από τις δύο χώρες δεν θα συμμετέχει.

Άλλη ευρωπαϊκή πηγή εξέφρασε αμφιβολίες για το πώς θα αντιδράσει ο Τραμπ σε μια τέτοια πρωτοβουλία, τώρα που έχει ήδη διατάξει αποκλεισμό. «Με δεδομένο ότι ο Τραμπ χρησιμοποιεί πλέον τα Στενά ως δικό του μοχλό πίεσης, θα θέλει μια αποστολή εκεί;» αναρωτήθηκε.