Οι «γαλάζιοι» βουλευτές σηκώνουν κεφάλι

Όταν τον Ιούλιο του 2019 ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας ο Κυριάκος Μητσοτάκης η πρώτη του απόφαση ήταν για την σύσταση του Επιτελικού Κράτους στο Μαξίμου, όπου τα πάντα θα περνούσαν από την κρησάρα του ίδιου και τους στενού του κύκλου των συνεργατών του.

Του Μιχάλη Κωτσάκου

Είτε μιλούσαμε για το νομοθετικό έργο των υπουργών, είτε για την παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου, είτε για τον συντονισμό όλων των κυβερνητικών δράσεων. Θεωρητικά το Επιτελικό Κράτος είχε την έννοια μόνο για κατευθύνει επιτελικά και σε πιο γρήγορους χρόνους από ότι χρειάζεται η γραφειοκρατία των υπουργείων. Επτά χρόνια αργότερα δεν είναι μόνο τα πυρά που δέχονται οι «Επιτελικοί» από εχθρούς και φίλους, αλλά το γεγονός ότι σε όλο αυτό το διάστημα η λειτουργία του ήταν για να γίνει στενός κορσές των υπουργών, αλλά να μην επιλύει κανένα απολύτως πρόβλημα, ειδικά σε ό,τι αφορά τα σκάνδαλα.

Το σκάνδαλο των Υποκλοπών φέρεται ότι έχει την βάση του στο Μαξίμου. Για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ το Επιτελικό Κράτος γνώριζε τα πάντα, αλλά μέχρι να εμφανιστεί η Λάουρα Κοβέσι και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία το μόνο που έκανε ήταν να αλλάζει σαν τα πουκάμισα τους υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αλλά και τους πρόεδρους του ΟΠΕΚΕΠΕ. Και η μόνη εντολή που λάμβαναν οι νέοι υπουργοί και πρόεδροι του ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν να «καθαρίσουν» τα λερωμένα τα άπλυτα (όπως λέει και το λαϊκό άσμα) των προκατόχων τους και να κουκουλώσουν τυχόν παρατυπίες.

Αλλά και στα όσα ακολούθησαν το δυστύχημα των Τεμπών αποδεικνύει ότι όλα ήταν σε γνώση του Επιτελικού Κράτους. Εξάλλου έχει δημοσιοποιηθεί email του Χρήστου Τριαντόπουλου για το πώς θα «καθαριστεί» ο χώρος, πόσα χρήματα χρειάζονται για το μπάζωμα και από πού θα αντληθεί το κονδύλι για να προχωρήσουν οι εργασίες. Ένα email που έφτασε στους κ.κ. Γεραπετρίτη και Σκέρτσο, προκειμένου να λάβει εντολές, αναμένοντας απαντήσεις στα ερωτήματα που έθεσε.

Αν σε όλα αυτά συνυπολογίσουμε και τις αφόρητες πιέσεις των «Επιτελικών» προς τους βουλευτές για την ψήφιση νομοσχεδίων με τα οποία διαφωνούν, τότε μπορεί να γίνει κατανοητό για ποιον λόγο η πλειοψηφία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας έχει στοχοποιήσει τον υπουργό Επικρατείας, Άκη Σκέρτσο, τον πολυπράγμονα του Μαξίμου που έχει άποψη για όλα. Μάλιστα κάποιοι εκ των βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος στις off the record συζητήσεις τους με δημοσιογράφους στο Κοινοβούλιο έχουν ισχυρίζονται ότι έχουν δεχθεί και απειλές ότι θα βρεθούν ακόμη κι εκτός ψηφοδελτίων εάν επιμείνουν στις ενστάσεις τους.

Ξεκάθαρη διαφωνία

Οπότε λίγες ημέρες πριν από τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, αλλά και την έναρξη του Συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας το τριήμερο 15-17 Μαΐου η επιστολή-άρθρο στα Νέα των πέντε βουλευτών που εκφράζουν ξεκάθαρα τη διαφωνία τους για την λειτουργία του Επιτελικού Κράτους. Όμως δεν είναι μόνο το Επιτελικό Κράτος με το οποίο αυξάνονται οι διαφωνούντες. Είναι και η εμμονή του Κυριάκου Μητσοτάκη με τους εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς, οι οποίοι ουκ ολίγες φορές υψώνουν το δάχτυλο στους βουλευτές που μεταφέρουν τα παράπονα των ψηφοφόρων, αλλά και γενικότερα της βάσης της Νέας Δημοκρατίας. Παράπονα και δυσαρέσκεια  και τα οποία οι Επιτελικοί δεν ενδιαφέρονται να ακούσουν.

Μία πρόγευση όσων πρόκειται να ακολουθήσουν στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας στις 7 Μαΐου δόθηκε, με την επιστολή που δημοσίευσαν (ΝΕΑ) πέντε βουλευτές της Ν.Δ. και την απάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου, που τελευταίως δέχεται τα πυρά πρώην υπουργών και βουλευτών. Εκτός και εάν στη συνεδρίαση της Κ.Ο. αποφασιστεί να μην ακουστούν οι βουλευτές με την δικαιολογία ότι «επίκειται το Συνέδριο σε λίγες ημέρες και δεν πρέπει να χαλάσει το κλίμα». Κάτι που είπε και ο Στέλιος Πέτσας σε τηλεοπτική του συνέντευξη την Τετάρτη το πρωί, όπου σε σχετική ερώτηση για το εάν εκφράσει τις διαφωνίες που έχει με την λειτουργία του Επιτελικού Κράτους απάντησε πως «ότι έχω να πω θα το πω στο Συνέδριο».

Η επιστολή – μανιφέστο

Υπενθυμίζεται ότι στην επιστολή – μανιφέστο, οι πέντε βουλευτές θέτουν εμμέσως αλλά σαφώς το ερώτημα αν το μοντέλο διακυβέρνησης που εγκαθιδρύθηκε από το 2019 έχει οδηγήσει σε υπερσυγκέντρωση εξουσιών στο Μέγαρο Μαξίμου και σε υποβάθμιση τόσο των υπουργών όσο και των εκλεγμένων βουλευτών. Οι Αθανάσιος Ζεμπίλης, Ανδρέας Κατσανιώτης, Ξενοφών Μπαραλιάκος, Γιάννης Οικονόμου και Γιάννης Παππάς, περιγράφουν ένα σύστημα που –παρά την αποτελεσματικότητά του σε κρίσεις– «δεν αποδεικνύεται το ίδιο αποτελεσματικό σε περιόδους ομαλότητας» και «γεννά ενίοτε ζητήματα θεσμικής ανισορροπίας».

Στο Μέγαρο Μαξίμου έκριναν ότι θα πρέπει να υπάρξει απάντηση και μάλιστα σε ανώτατο επίπεδο. Κι αυτό διότι είδαν πως αντί να μειώνονται οι αντιδράσεις για τους «εγκέφαλους» του Επιτελικού Κράτους αυξάνονται επικίνδυνα. Έτσι, λοιπόν, λίγες ώρες αργότερα, από το βήμα του προσυνεδρίου της Ν.Δ. στο Ναύπλιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπερασπίστηκε το μοντέλο του σύγχρονου ψηφιακού και αποτελεσματικού κράτους, το οποίο υποτίθεται πως τρέχει το Επιτελικό Κράτος, σημειώνοντας ότι «πολιτική στα κουτουρού δεν γίνεται» και ότι οι σοβαρές κυβερνήσεις οφείλουν να σχεδιάζουν με μεθοδικότητα και συνέχεια. Αυτό, όμως που εκνεύρισε περισσότερο την «γαλάζια» Κοινοβουλευτική Ομάδα είναι ότι είχε δίπλα του τον Άκη Σκέρτσο, ο οποίος σήκωσε το κύριο βάρος της απάντησης προς τους διαφωνούντες. Από το ίδιο βήμα τόνισε ότι το επιτελικό κράτος είναι «συνεργατικό κράτος, που λειτουργεί ως ομάδα και όχι ως άθροισμα φέουδων ή τιμαρίων, όπου κάθε υπουργός δρα αυτόνομα».

Κατά γενική εκτίμηση, ωστόσο, όσο το κλίμα παραμένει δημοσκοπικά δυσοίωνο για τη Ν.Δ., η συζήτηση που άνοιξε δημόσια, δύσκολα θα κλείσει. Στο εσωτερικό της Ν.Δ. έχει διαμορφωθεί εδώ και καιρό ένα ρεύμα προβληματισμού για την αυξημένη επιρροή εξωκοινοβουλευτικών στελεχών, συμβούλων και τεχνοκρατών, οι οποίοι δεν δοκιμάζονται στην κάλπη αλλά διαθέτουν ισχυρό λόγο στη λήψη αποφάσεων. Βουλευτές που, όπως υποστηρίζουν, δίνουν καθημερινά μάχες στις περιφέρειές τους θεωρούν ότι η εμπειρία και η πολιτική νομιμοποίηση των εκλεγμένων δεν αξιοποιούνται όσο θα έπρεπε.