Οριακές οι σχέσεις Κόβεσι με Άρειο Πάγο και κυβέρνηση

Την προηγούμενη Δευτέρα το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο προχώρησε στην ανανέωση της θητείας των τριών Ελλήνων Εισαγγελέων, που υπηρετούν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, κάτι που δεν επιθυμούσαν πολλοί κυβερνητικοί κύκλοι και παράκυκλοι, όμως η απειλή της Κόβεσι (όπως επιθυμεί να την φωνάζουν) για προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Τελικά το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο αποφάσισε να τετραγωνίσει τον κύκλο. Ανανέωσε την θητεία των Πόπης Παπανδρέου, Διονύση Μουζάκη και Χαρίκλειας Θάνου για δύο χρόνια και όχι για πέντε όπως είχε αποφασίσει το Κολέγιο των Εισαγγελέων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Δηλαδή και να ικανοποιήσει την κυβέρνηση, αλλά και το Λουξεμβούργο. Έλα όμως, που στο Λουξεμβούργο πνέουν μένεα για τον Άρειο Πάγο.

Η εξέλιξη αυτή αντιμετωπίζεται κυρίως ως «επίδειξη αντίστασης της ελληνικής κυβέρνησης και δικαιοσύνης απέναντι στις ανεξέλεγκτες έρευνες της ευρωπαϊκής εισαγγελίας», που έχουν προκαλέσει αναταραχή στην Αθήνα και έχουν στείλει στη δικαιοσύνη για τα περαιτέρω 15 βουλευτές της Ν.Δ. Κάποιοι μιλούν και για μια προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στον ευρωπαϊκό κανονισμό και το ελληνικό υπηρεσιακό πλαίσιο για τους δικαστικούς λειτουργούς, αλλά αυτό είναι μάλλον «μανδύας» για την πολιτική σκοπιμότητα πίσω από την περιορισμένη παράταση. Έτσι κι αλλιώς στο παρασκήνιο, η συζήτηση περιστρέφεται κυρίως γύρω από το πολιτικό και θεσμικό μήνυμα που εκπέμπεται προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, σε μια συγκυρία όπου η Λάουρα Κόβεσι βρίσκεται ήδη σε ανοιχτή τροχιά σύγκρουσης με την Αθήνα λόγω ακριβώς αυτών των ερευνών με ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα.

Θα υπάρξει αντίδραση

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, στο Λουξεμβούργο περίμεναν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την απόφαση του Αρείου Πάγου, ενώ πλέον το βάρος πέφτει στο πλήρες σκεπτικό της απόφασης, το οποίο θα καθορίσει και τις επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Και αυτό διότι η Λάουρα Κόβεσι έχει ήδη προϊδεάσει ότι θεωρεί απολύτως σαφή τον ευρωπαϊκό κανονισμό, ο οποίος – κατά την ερμηνεία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας – προβλέπει πενταετή ανανέωση για όσους εντεταλμένους Ευρωπαίους εισαγγελείς κρίνονται επιτυχημένοι στο έργο τους. Από το βήμα του Φόρουμ των Δελφών, η Ευρωπαία Εισαγγελέας είχε ουσιαστικά στείλει σαφές μήνυμα προς την ελληνική πλευρά, υπογραμμίζοντας ότι «ο κανονισμός είναι σαφής» και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περίπτωση διαφωνίας ως προς την ερμηνεία του.

Η αποστροφή αυτή αποκτά πλέον ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ελληνική Δικαιοσύνη δεν ακολούθησε πλήρως την απόφαση του Κολεγίου των Ευρωπαίων Εισαγγελέων, αλλά κατέληξε σε μία περιορισμένη χρονικά ανανέωση. Το θέμα, ωστόσο, ξεπερνά κατά πολύ τα στενά όρια μιας υπηρεσιακής διαδικασίας. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία χειρίζεται αυτή την περίοδο σειρά φακέλων με τεράστιο πολιτικό και οικονομικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα, με χαρακτηριστικότερες τις έρευνες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και την υπόθεση «Καλυψώ» που αφορά τελωνειακή απάτη μεγάλης κλίμακας.

Οι συγκεκριμένες έρευνες έχουν προκαλέσει ήδη πολιτικές τριβές ανάμεσα στην κυβέρνηση και την Κόβεσι, με την Ευρωπαία Εισαγγελέα να έχει κατά καιρούς αφήσει αιχμές για εμπόδια, καθυστερήσεις και θεσμικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί σε ορισμένα κράτη-μέλη.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή της διετούς παράτασης αντί της πλήρους πενταετούς ανανέωσης ερμηνεύεται από ορισμένους κύκλους ως ένα μήνυμα επιφυλακτικότητας απέναντι στην πλήρη «αυτονόμηση» της ευρωπαϊκής εισαγγελικής δομής στην Ελλάδα. Κυρίως βέβαια δυσφορίας για το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή εισαγγελία έχει προκαλέσει τεράστιο πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση με τις έρευνες της για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και όχι μόνο.

Τρία σενάρια

Μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου, τρία είναι πλέον τα βασικά σενάρια για τη συνέχεια:

Το πρώτο είναι το Κολέγιο των Ευρωπαίων Εισαγγελέων να αποδεχθεί τελικά τη διετή ανανέωση, αποφεύγοντας περαιτέρω θεσμική κλιμάκωση.

Το δεύτερο είναι να επιμείνει στην αρχική του θέση περί πενταετούς θητείας και να επανέλθει επισήμως ζητώντας την πλήρη εφαρμογή της απόφασής του, όπως ακριβώς συνέβη και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.

Και το τρίτο – το οποίο πολλοί θεωρούν πλέον απολύτως ανοιχτό – είναι η διαφωνία να οδηγηθεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να υπάρξει οριστική ερμηνεία για το ποιος έχει τον τελευταίο λόγο στην ανανέωση των θητειών των εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων. Και οι γνωρίζοντες κάνουν ήδη λόγο, ότι εάν επιλεχθεί το 3^ο συνέδριο, τότε η… χλαπάτσα για τον Άρειο Πάγο θα… πονέσει.