Πιτ Χέγκσεθ: Ο «Μίστερ Πόλεμος» στο videο game του Ιράν

Στους διαδρόμους του αμερικανικού Πενταγώνου, στην κομητεία του Άρλιγκτον της Βιρτζίνια, όπου παραδοσιακά κυριαρχούν στρατηγοί καριέρας και τεχνοκράτες της στρατηγικής, η παρουσία του Πιτ Χέγκσεθ, του ανθρώπου που ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να χρίσει υπουργό Άμυνας, αποτελεί για πολλούς μια πολιτική έκπληξη αλλά συνάμα και ένα… πολιτισμικό σοκ.

Του Νίκου Τσαγκατάκη

Ο άνθρωπος που σήμερα διαχειρίζεται ως πολιτικός προϊστάμενος τη μεγαλύτερη στρατιωτική μηχανή του πλανήτη δεν προέρχεται από την κλασική σχολή της διπλωματίας ή της στρατιωτικής γραφειοκρατίας, αλλά από τα τηλεοπτικά στούντιο και την πολιτική επικοινωνία. Και η δημόσια ρητορική του αποτυπώνει το υβριδικό προφίλ ενός «υπουργού Πολέμου» που μιλά για πόλεμο με όρους video game και επιθετικής τηλεοπτικής ρητορικής. Έκπληξη; Μάλλον καμία αφού η μετάβαση του 46χρονου Χέγκσεθ από τα τηλεοπτικά αλώνια στα πολιτικοστρατιωτικά σαλόνια της αστερόεσσας συνδέεται άμεσα με την πολιτική επιστροφή του πάντα απρόβλεπτου Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο πριν από έναν χρόνο. Και στην περίπτωση, λοιπόν, του Χέγκσεθ, ο Τραμπ έκανε το απολυτως προβλεπόμενο διαλέγοντας να αναλάβει το Πεντάγωνο ένας από τους πιο πιστούς επικοινωνιακούς του συμμάχους.

Από το Πρίνστον στο Fox News

Γεννημένος το 1980 στη Μινεσότα, ο Πιτ Χέγκσεθ σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον και αργότερα πήρε μεταπτυχιακό τίτλο από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Παράλληλα υπηρέτησε στην Εθνοφρουρά των ΗΠΑ, συμμετέχοντας σε αποστολές στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, εμπειρία που του προσέδωσε στρατιωτικό κύρος και αρκετές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων και το «Bronze Star», το μετάλλιο του Χάλκινου Αστέρα που απονέμουν οι ΗΠΑ για ηρωικό ή αξιέπαινο επίτευγμα στη μάχη.

Ωστόσο η πραγματική δημόσια αναγνωρισιμότητα του Χέγκσεθ δεν «γεννήθηκε» στα πεδία των μαχών αντιθέτως κερδήθηκε από τη «θητεία» στο τηλεοπτικό γυαλί, αφού κατά της διάρκεια της δεκαετίας του 2010 εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους παρουσιαστές και σχολιαστές του συντηρητικού τηλεοπτικού δικτύου Fox News. Εκεί ο Χέγκσεθ διαμόρφωσε ένα σκληρό ιδεολογικό προφίλ, υπέρ μιας επιθετικής αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και μιας σχεδόν απόλυτης εμπιστοσύνης στη στρατιωτική ισχύ.

Η ρητορική του συνδύαζε έντονο πατριωτισμό, πολιτισμικό συντηρητισμό και μια βαθιά καχυποψία απέναντι στους διεθνείς θεσμούς. Ήταν ακριβώς το είδος πολιτικού λόγου που ταίριαζε στο πολιτικό σύμπαν του Τραμπ: αντισυστημικό στη διατύπωση, αλλά βαθιά προσκολλημένο στην ιδέα της σύγχρονης εκδοχής του Pax Americana που δεν είναι άλλη αππ το τραμπικό ακρωνύμιο «Make Αmerica Great Again».

Η απρόσμενη πορεία προς το Πεντάγωνο

Η επιλογή του Χέγκσεθ από τον Τραμπ για τη θέση του υπουργού Άμυνας δεν πέρασε ασχολίαστα και αδιαμαρτύρητα από το αμερικανικό πολιτικό σύστημα. Πολλοί Δημοκρατικοί γερουσιαστές αλλά και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί εξέφρασαν επιφυλάξεις για το κατά πόσο ένας τηλεοπτικός παρουσιαστής –έστω με στρατιωτική εμπειρία– μπορούσε να διαχειριστεί έναν θεσμό με εκατομμύρια προσωπικό και προϋπολογισμό εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η κριτική επικεντρωνόταν κυρίως στο γεγονός ότι ο Χέγκσεθ δεν είχε ποτέ διοικήσει ούτε.. περίπτερο, πολλώ δε μάλλον έναν τόσο σύνθετο οργανισμό ούτε είχε διαχειριστεί διπλωματικές διαπραγματεύσεις σε επίπεδο διεθνούς ασφάλειας. Για τους υποστηρικτές του, όμως, αυτό ακριβώς αποτελούσε και το επικοινωνιακό πλεονέκτημα για τον νέο άντρα από τη Μινεσότα. Ότι. δηλαδή, είναι ένας άφθαρτος άνθρωπος «εκτός του κατεστημένου» της Ουάσιγκτον, που είναι ικανός να ανατρέψει τις γραφειοκρατικές ισορροπίες του Πενταγώνου.

Η (λεκτική) σύγκρουση με το Ιράν

Όπως προαναφέρθηκε η πιο χαρακτηριστική πτυχή της δημόσιας εικόνας του Χέγκσεθ είναι η ωμή γλώσσα με την οποία περιγράφει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ. Στις ενημερώσεις του Πενταγώνου για τις επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν χρησιμοποίησε φράσεις που σπάνια ακούγονται από κορυφαίο αξιωματούχο μιας πυρηνικής δύναμης. «Αυτό δεν προοριζόταν ποτέ να είναι ένας δίκαιος αγώνας», δήλωσε χαρακτηριστικά για τις αμερικανο-ισραηλινές επιχειρήσεις εναντίον των Περσών.

«Τους χτυπάμε ενώ είναι κάτω, και έτσι πρέπει να είναι». Σε άλλη ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους περιέγραψε τις αεροπορικές επιχειρήσεις με φράσεις που προκάλεσαν σοκ ακόμη και σε ορισμένους Αμερικανούς αναλυτές: «Θάνατος και καταστροφή από τον ουρανό όλη μέρα».

Η γλώσσα αυτή, που θυμίζει περισσότερο πολεμική ρητορική των εποχών που η διπλωματία ασκείτο δια των κανονιοφόρων παρά πολιτικό λόγο ενός υπουργού Άμυνας του 21^ου αιώνα, ενίσχυσε το προφίλ του Χέγκσεθ ως αξιωματούχου που αντιμετωπίζει την πολεμική ισχύ ως στοιχείο πολιτικής επίδειξης.

Σήμερα ο Χέγκσεθ αποτελεί το βασικό δημόσιο πρόσωπο της αμερικανικής στρατιωτικής εκστρατείας εναντίον του Ιράν που ως γνωστόν περιλαμβάνουν αεροπορικούς βομβαρδισμούς, επιχειρήσεις drones και στοχευμένα πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ακόμη και παράπλευρες απώλειες όπως αυτές στο σχολείο θηλέων στην πόλη Μινάμπ του Ιράν όπου έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 168 παιδιά και 14 δάσκαλοι.

Το πρόσωπο, όμως, του Αμερικανού υπουργού Άμυνας εξυπηρετεί και τον σκοπό της επικοινωνιακή έκφρασης της φιλοσοφίας ότι η διεθνής τάξη δεν καθορίζεται από κανόνες αλλά από την ισχύ, και ότι όπου δεν πίπτει διπλωματικός λόγος κανονικοποιείται να πίπτει στρατιωτική ράβδος. Κι αυτό μάλλον είναι το πιο επικίνδυνο ατού του πρωταγωνιστή των ημερών, Πιτ Χέγκσεθ.