Ράγισε η εικόνα της κυβέρνησης

Το μακρινό 1990, όταν η διακυβέρνηση της χώρας είχε περάσει στα χέρια του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, η Ν.Δ. πέρασε τον αντιτρομοκρατικό νόμο 1916 (με αφορμή την δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη) ο οποίος έμεινε στην ιστορία ως «τρομονόμος», όπου απαγόρευε στις εφημερίδες να δημοσιεύουν τις προκηρύξεις των τρομοκρατικών ομάδων και ειδικά της «17Ν», που ήταν τότε στα φόρτε της.

Του Μιχάλη Κωτσάκου

Παρά το γεγονός ότι ο νόμος υπερψηφίστηκε, ουκ ολίγοι εντός της Νέας Δημοκρατίας δεν ένιωθαν βολικά με τον λεγόμενο «τρομονόμο» και τις απαγορεύσεις που προβλεπόταν για τον Τύπο. Μάλιστα οι πιο νουνεχείς έτρεμαν το ενδεχόμενο φυλάκισης των διευθυντών των εφημερίδων σε περίπτωση που δημοσίευαν προκήρυξη μίας οργάνωσης μετά από ένα τρομοκρατικό χτύπημα. Η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη θεωρούσε ότι με τον νόμο που ψήφισε θα εμπόδιζε καθοριστικά την πρόσβαση των ιδεών της τρομοκρατικής οργάνωσης «17Ν» στην κοινωνία. Για την αντιπολίτευση όμως δεν επρόκειτο μόνο για περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου, αλλά και για επανεγκαθίδρυση του αστυνομικού κράτους.

Αυτό που έτρεμαν οι νουνεχείς εντός της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και πολλοί «γαλάζιοι» βουλευτές έγινε τον Σεπτέμβριο του 1991. Επτά εκδότες και διευθυντές εφημερίδων περνούσαν την πύλη του Κορυδαλλού. Το «έγκλημά» τους ήταν ότι από τον Δεκέμβριο του 1990, είχαν δημοσιοποιήσει μία ή, δύο προκηρύξεις τρομοκρατικών οργανώσεων, παρά τον νόμο της κυβέρνησης Μητσοτάκη που απαγόρευε τη δημοσίευση προκηρύξεων. Μιλάμε για ιερά τέρατα της δημοσιογραφίας, όπως Σεραφείμ Φυντανίδης (Ελευθεροτυπία), ο Χρήστος Θεοχαράτος (Έθνος), ο Δημήτρης Μαρούδας (Νίκη), ο Κώστας Γερονικολός (Δημοκρατικός Λόγος), ο Σπύρος Καρατζαφέρης (48 Ώρες), ο Κώστας Παπαϊωάννου (Ποντίκι) και ο Κώστας Κοντοπάνος (Αυριανή). Η ποινή που τους είχε επιβληθεί ήταν φυλάκιση από 5-10 μήνες. Παρά το γεγονός ότι οι καταδικασμένοι δημοσιογράφοι μπορούσαν να ασκήσουν έφεση, δεν το έκαναν καταγγέλλοντας παρεμβάσεις του πρωθυπουργού στη δικαιοσύνη και αντιλήψεις του παρελθόντος. Αίσθηση είχε προκαλέσει μάλιστα η σύλληψη του Σεραφείμ Φυντανίδη στο σπίτι του, την ώρα που μιλούσε στο ραδιόφωνο του τότε SKY. Η συγκεκριμένη σύλληψη είχε γίνει αργότερα από των υπολοίπων, καθώς ο Φυντανίδης, έλειπε σε συνέδριο στο εξωτερικό.

Οι δημοσιογράφοι μεταφέρθηκαν με κλούβα στο κτήριο της Υποδιεύθυνσης Μεταγωγών Αθηνών για να περάσουν τη νύχτα. Σιγά – σιγά όμως η περιοχή κατακλύστηκε από διαμαρτυρόμενους που συμπαραστέκονταν στους καταδικασθέντες. Οι διαδηλωτές δεν άργησαν να κλείσουν και τα δύο ρεύματα της Εθνικής Οδού προκαλώντας κυκλοφοριακό χάος. Λίγο μετά έφταναν στα κρατητήρια πολλοί βουλευτές του ΠΑΣΟΚ για να συμπαρασταθούν στους φυλακισμένους. Έντονες ήταν και οι αντιδράσεις όλων των Ελληνικών συνδικαλιστικών οργανώσεων του Τύπου, αλλά και πολλών διεθνών δημοσιογραφικών συνδικάτων. Τις ημέρες που ακολούθησαν οι δημοσιογράφοι και οι εφημερίδες του δέχτηκαν «κύματα» συμπαράστασης από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα συνδικάτα, τις φοιτητικές νεολαίες και τον πανεπιστημιακό κόσμο, αλλά και από πολλούς πολίτες. Στις 19 Σεπτεμβρίου μάλιστα, στην οδό Σολωμού, κάτω ακριβώς από τα συρματοπλέγματα της μάντρας των φυλακών Κορυδαλλού, δόθηκε μια μεγάλη συναυλία συμπαράστασης. Η Μαρία Φαραντούρη, ο Γιώργος Νταλάρας, ο Θάνος Μικρούτσικος και ο Λουκιανός Κηλαηδόνης τραγούδησαν για την ελευθερία του Τύπου.

Αυτή η φυλάκιση των επτά διευθυντών εφημερίδων σήμανε την αρχή του τέλους της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, καθώς η συνέχεια για τα επόμενα δύο χρόνια υπήρξαν τεράστιες συγκεντρώσεις για οποιαδήποτε απόφαση της κυβέρνησης. Και το κυριότερο δημιούργησε ένα μέτωπο εντός της Νέας Δημοκρατίας, που εξέφραζε μεγάλες διαφωνίες σε όλες σχεδόν νομοθετικές πρωτοβουλίες

Σχεδόν 35 χρόνια μετά η ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα, καθώς ο υιός Μητσοτάκης, ο Κυριάκος, με την εμμονή του για την τροπολογία για το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη κατάφερε να αναδείξει τις τεράστιες διαφωνίες που υπάρχουν εντός της κυβέρνησης του. Σε μία κίνηση του Μαξίμου να εκθέσει τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, αυτό που κατάφερε είναι να δημιουργήσει εσωτερικά προβλήματα. Και δεν μιλάμε για την ηχηρή διαφοροποίηση του Νίκου Δένδια, αλλά οι πιο νουνεχείς εντός της κυβέρνησης φοβούνται την επόμενη ημέρα.

Ραγισμένη εικόνα

Η εικόνα μιας ραγισμένης κυβέρνησης (διαφοροποίηση Νίκου Δένδια) και μιας κερματισμένης παράταξης (διαγραφή Αντώνη Σαμαρά,  σκληρή κριτική από τον Κώστα Καραμανλή) προκαλεί προβληματισμό ακόμη και σε εκείνους τους συνεργάτες του πρωθυπουργού που του εισηγήθηκαν να αδιαφορήσει όταν έμαθαν ότι ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός για την υπεράσπιση της τροπολογίας θα απουσιάζει από την βουλή. Με το απλοϊκό επιχείρημα ότι την τροπολογία την υπέγραψαν επτά υπουργοί και οι έξι έλειπαν!

Όμως η γραπτή δήλωση του Νίκου Δένδια με την οποία έλαβε σαφείς αποστάσεις από το περιεχόμενο της τροπολογίας που εκείνος θα κληθεί να εφαρμόσει, αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος εντός της Νέας Δημοκρατίας. Και πότε έγινε η διαφοροποίηση; Την ώρα που ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρισκόταν στο Βήμα της βουλής και υπερασπιζόταν με πρωτόγνωρο πάθος το περιεχόμενο της τροπολογίας.

Αφού ο υπουργός Άμυνας υπερασπίστηκε την αυτονόητη ιερότητα του Αγνώστου Στρατιώτη χώρου ανέφερε: «Όπως ορθά ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο ιδεώδης τρόπος να εξετάσουμε το πώς θέλουμε να είναι το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, είναι να το αποστειρώσουμε από την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα. Μετά την τραγωδία των Τεμπών, ο χώρος μπροστά από το Μνημείο συνδέθηκε με το καθολικό αίτημα της κοινωνίας για απόδοση δικαιοσύνης. Άλλωστε, ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, με την παρουσία του στον χώρο, εκδήλωσε έμπρακτα τον σεβασμό του στα θύματα. Το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη ενώνει τους Έλληνες νυν και αεί».

Όπερ μεθερμηνευόμενο -σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη- η καθαριότητα και η αποκατάσταση του χώρου θα γίνει αλλά κάποτε. Όχι τώρα. Αφού θα υπάρχει απόσταση από την τρέχουσα επικαιρότητα που σχετίζεται με τα αιτήματα και τον θρήνο των συγγενών των Τεμπών. Με σαφή την αιχμή ότι και ο ίδιος ο πρωθυπουργός έδειξε στο παρελθόν την ίδια ευαισθησία στο θέμα αποδίδοντας τιμές στους νεκρούς των Τεμπών επισκεπτόμενος το άτυπο μνημείο στο σημείο.

Το οποίο σημαίνει ότι αυτό που δεν έκανε ο δήμαρχος της Αθήνας – να καθαρίσει- κατά πάσα πιθανότητα δεν θα το πράξει ούτε η κυβέρνηση!

Τα συμπεράσματα

Το δεύτερο συμπέρασμα που έβγαλαν οι παριστάμενοι βουλευτές της Ν.Δ. είναι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετατοπίστηκε προς τα δεξιά θέτοντας στο στόχαστρό του κυρίως τον Κυριάκο Βελόπουλο και ο Νίκος Δένδιας προς ο κέντρο. Η αλήθεια είναι ότι ο υπουργός Άμυνας έχει αποφασίσει να μην χαλάσει επ’ ουδενί το συναινετικό προφίλ που επιμελώς χτίζει χρόνια τώρα. Όπως αλήθεια είναι ότι ο πρωθυπουργός αποφάσισε να καλύψει το πιο δεξιό ακροατήριο του που κατηγορούσε την κυβέρνηση ότι ανέχεται τα «τσαντίρια της Κωνσταντοπούλου».

Το Μαξίμου πιστεύει ότι στο τέλος θα είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης κερδισμένος και χαμένος ο Νίκος Δένδιας αφού δυσαρεστεί ένα σημαντικό κομμάτι των συντηρητικών ψηφοφόρων. Στον αντίποδα, όσοι βουλευτές υιοθετούν την στάση Δένδια πιστεύουν ότι ο υπουργός Άμυνας «άδειασε» το Μαξίμου, επειδή χρεώνει στο επιτελείο του πρωθυπουργού σειρά λαθών στην διαχείριση κρίσεων. «Λάθη τα οποία εκ των υστέρων ζητάει από τους υπουργούς του να τα διορθώσουν αναλαμβάνοντας ένα κόστος που δεν τους αναλογεί» λένε χαρακτηριστικά συνομιλητές του υπουργού Εθνικής Άμυνας.

Ο κλήρος πέφτει στον Χρυσοχοΐδη

Το μόνο σίγουρο είναι ότι μετά την έκβαση της τροπολογίας η κυβερνητική συνοχή… αλλάζει πίστα όταν ο υπουργός (Δένδιας) στον οποίο αναθέτει ο πρωθυπουργός επιβάλλει τον νόμο και την τάξη του γυρνάει την πλάτη. Το μήνυμα προς τους υπόλοιπους υπουργούς είναι ότι έχει χαθεί το κοντρόλ.

Και η καυτή πατάτα πλέον περνάει στον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ο οποίος θα κληθεί να βγάλει το φίδι από την τρύπα, καθώς από σήμερα θα βρεθεί αντιμέτωπος με πιθανές απαγορευμένες διαδηλώσεις στο μνημείο από συγγενείς αλληλέγγυους και μέρος της αντιπολίτευσης.

Για παράδειγμα τι θα συμβεί εάν η Μαρία Καρυστιανού αποφασίσει να στήσει μία διαμαρτυρία στην πλατεία, που με βάση την τροπολογία έχει οριοθετηθεί ως το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, και δίπλα της βρεθούν όχι η Ζωή Κωνσταντοπούλου, αλλά οι αρχηγοί της συστημικής αντιπολίτευσης; Δηλαδή ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο Σωκράτης Φάμελλος και ο Αλέξης Χαρίτσης. Με βάση την τροπολογία που ψήφισε η κυβέρνηση η ΕΛ.ΑΣ. πρέπει να συλλάβει τόσο την Μαρία Καρυστιανού (πρόεδρο του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων των Τεμπών), όσο και τους πολιτικούς αρχηγούς. Θα δώσει τέτοια εντολή ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο οποίος σε όλο το διάστημα της απεργίας πείνας του Πάνου Ρούτσι διατήρησε την ψυχραιμία αποκρούοντας ακραίες φωνές εντός της κυβέρνησης;

Γι’ αυτό οι περισσότεροι εντός του κυβερνώντος κόμματος θυμήθηκαν τι είχε συμβεί το 1991 με την σύλληψη και την φυλάκιση των επτά δημοσιογράφων, επί κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Τότε ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης συμπαραστεκόταν στους συλληφθέντες, θεωρώντας εκτός τόπου και χρόνου, όχι μόνο την σύλληψη, αλλά και τον «τρομονόμο».

Και βέβαια ας μην ξεχνάμε ότι  κ. Χρυσοχοϊδης ήταν ο πρώτος υπουργός που είχε ταχθεί υπέρ της ικανοποίησης των αιτημάτων του Πάνου Ρούτσι. Μάλιστα είχε διερωτηθεί γιατί να σβήσει κανείς τα ονόματα και «γιατί ανοίγουμε πόλεμο και συζητήσεις και διαμάχες χωρίς λόγο», ενώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι απουσίαζε από την Βουλή κατά την διάρκεια της συζήτησης για την τροπολογία.

Με βάση την τροπολογία, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας είναι υπεύθυνο για την καθαριότητα του χώρου. Και βέβαια όλοι αναρωτιούνται τι θα συμβεί εάν το ιδιωτικό συνεργείο που θα αναλάβει να κρατάει καθαρό το χώρο θελήσει να σβήσει τα ονόματα των 57 νεκρών; Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε την Τετάρτη το πρωί στο Open ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, όχι μόνο δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να σβηστούν τα ονόματα από την πλατεία, αλλά τόνισε πως η αστυνομία πρέπει να προστατεύσει το συνεργείο που θα κάνει τη δουλειά του.

Κάνουν ότι δεν κατάλαβαν

Στο Μαξίμου κάνουν ότι δεν έγινε τίποτα. Διαφορετικά θα έπρεπε να προχωρήσει ο πρωθυπουργός σε αλλαγή του υπουργού Εθνικής Άμυνας. Βέβαια οι αρκετοί «πολέμιοι» του κ. Δένδια στο Μαξίμου και στα πέριξ αυτό ήθελαν, αλλά  πρωθυπουργός προφανώς και δεν επιθυμεί η κατάσταση να φτάσει στα άκρα.

Τουναντίον ο Κυριάκος Μητσοτάκης την Πέμπτη το πρωί έσπευσε να δώσει συνέντευξη στον μεγαλύτερο υμνολόγο του, τον Άρη Πορτοσάλτε (στο ραδιόφωνο του Σκάι), προσπαθώντας να σβήσει τη φωτιά, αλλά και να εκθέσει τον υπουργό του τονίζοντας πως «ο υπουργός Άμυνας, με τον οποίον είχα επικοινωνήσει και προσωπικά πριν καταθέσω τη σχετική διάταξη, δεν εξέφρασε καμία απολύτως διαφωνία για το περιεχόμενο». Πάντως ο πρωθυπουργός δικαιολόγησε την απουσία του κ. Δένδια από την συζήτηση για την τροπολογία λέγοντας ότι και άλλοι υπουργοί έλειπαν.

Κύκλοι του υπουργού Εθνικής Άμυνας εξηγούσαν τους λόγους για τους οποίους ο Νίκος Δένδιας υπερψήφισε την τροπολογία: «Πρώτον, τη συνυπέγραφε, πώς δεν θα την υπερψήφιζε; Δεύτερον, οτιδήποτε άλλο θα ήταν ανοιχτή «ανταρσία» που θα προκαλούσε ανοιχτή κυβερνητική κρίση, κάτι που σε καμία περίπτωση δεν είναι στην ατζέντα του. Τουλάχιστον όχι με δική του υπαιτιότητα. Τρίτον, την υπερψηφίζει μεν, αλλά με την ερμηνεία που ο ίδιος δίνει».

Εν κατακλείδι, το 1990 ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης υπέπεσε σε ένα πολύ μεγάλο πολιτικό σφάλμα με τον αντιτρομοκρατικό νόμο, που ήταν επί της ουσίας φωτογραφικός για τον αντιπολιτευτικό Τύπο που τον πολεμούσε με λυσσαλέο τρόπο. Και στο τέλος έπεσε στην παγίδα που ο ίδιος σχεδίαζε. 35 χρόνια αργότερα ο υιός Κυριάκος ακολουθεί τα βήματα του πατέρα κάνοντας το ίδιο λάθος. Διότι δεν υπολογίζει την δυναμική της κοινωνικής αντιπολίτευσης και την μεγάλη ευαισθητοποίηση που δείχνει ο λαός για την τραγωδία των Τεμπών. Όπως δεν υπολογίζει και το ότι ακόμη και μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας θεωρούν ως δεδομένη την συγκάλυψη, όχι μόνο για τα Τέμπη, αλλά και για τα σκάνδαλα.