Σαμαράς σε Μητσοτάκη για Chevron: «Η Κάσος κείται εγγύτερα από την Κύπρο» – «Δεν υπάρχουν επαγγελματίες ανησυχούντες, αλλά ερασιτέχνες που εφησυχάζουν»
Διαβάστε ολόκληρη την ομιλία του πρώην πρωθυπουργού - Η απάντηση Παπασταύρου
Την τελευταία εβδομάδα του Φλεβάρη ο Αντώνης Σαμαράς ζήτησε δημοσίως από την κυβέρνηση να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις σχετικά με τα σκοτεινά σημεία της σύμβασης με την αμερικανική Chevron για τους υδρογονάνθρακες που αποτύπωναν τη δυνητική εκχώρηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Οι απαντήσεις δεν δόθηκαν ή για να είμαστε ακριβέστεροι δόθηκαν με μισόλογα και με προσβλητικές ειρωνείες περί «επαγγελματιών ανησυχούντων» και έτσι ο πρώην πρωθυπουργός τις ξαναζήτησε εντός του κοινοβουλίου και στο πλαίσιο της συζήτησης στην Ολομέλεια για την κύρωση των τεσσάρων συμφωνιών με τον αμερικανικό ενεργειακό κολοσσό που έγινε την Πέμπτη.
Ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της Ν.Δ. ανέβηκε στο βήμα της Ολομέλειας της Βουλής, λίγο πριν από τη 1 το μεσημέρι και στο πλαίσιο της συζήτησης για τις συμφωνίες συνεργασίας με την Chevron στον τομέα της έρευνας και αξιοποίησης υδρογονανθράκων, ο Αντώνης Σαμαράς «έσφαξε» με το γάντι και με απόλυτη θεσμικότητα στις προσβολές που του είχε απευθύνει –χωρίς να τον ονοματίζει– ο Κυριάκος Μητσοτάκης
Στην αρχή της ομιλίας του, ο Αντ. Σαμαράς αναφέρθηκε στις πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος είχε κάνει λόγο για «επαγγελματίες ανησυχούντες». Ο πρώην πρωθυπουργός διερωτήθηκε σε ποιους ακριβώς απευθυνόταν ο χαρακτηρισμός αυτός.
«Όταν ο πρωθυπουργός μιλά για “επαγγελματίες ανησυχούντες”, ποιοι είναι αυτοί;» ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι δεν θα ήθελε να πιστέψει πως η αναφορά αυτή αφορά δύο πρώην πρωθυπουργούς. Παράλληλα, σημείωσε με νόημα πως, εάν τελικά οι σχετικές ερμηνείες που διακινούνται στον δημόσιο διάλογο ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τότε «ο κ. Μητσοτάκης θα έπρεπε να προβληματίζεται».
Ο πρώην πρωθυπουργός, ωστόσο, δήλωσε ότι στηρίζει κατ’ αρχήν την προοπτική αξιοποίησης των υδρογονανθράκων, επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία της συμφωνίας που, κατά την άποψή του, εγείρουν προβληματισμό. Ειδική αναφορά έκανε στη διάταξη του άρθρου 30, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την αναγκαιότητά της.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συγκεκριμένη πρόβλεψη ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μελλοντική αποδυνάμωση των δικαιωμάτων της χώρας, κάτι που χαρακτήρισε αδιανόητο.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του στην Ολομέλεια, ο κ. Σαμαράς επιχείρησε να δώσει και μια πολιτική αιχμή στη συζήτηση, υποστηρίζοντας πως το ζήτημα δεν αφορά «επαγγελματίες ανησυχούντες», αλλά –όπως είπε– «ερασιτέχνες που εφησυχάζουν».
Η απάντηση Παπασταύρου: «Έχετε εσφαλμένη ενημέρωση, μην αδικείτε τον εαυτό σας»
Απόντος του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκης το βάρος της υποστήριξης των κυβερνητικών θέσεων σχετικά με τις αιτιάσεις Σαμαρά για τις συμβάσεις για την έρευνα και αξιοποίηση υδρογονανθράκων αλλά και τη συνολικότερη κατεύθυνση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, σήκωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας επέλεξε να ξεκινήσει την απάντησή του με μία γρήγορη αναδρομή στην προ ετών καλή συνεργασία που είχε με τον Αντώνη Σαμαρά υποστηρίζοντας ωστόσο ότι ο πρώην πρωθυπουργός στη συγκεκριμένη περίπτωση «δεν διαθέτει σωστή ενημέρωση».
«Κύριε πρόεδρε, τον Αύγουστο του 2012 μου αναθέσατε να διαχειριστώ μία από τις πλέον κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τη χώρα και τον Νοέμβριο του ίδιου έτους καταφέραμε την εκταμίευση 44 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διατήρηση της Ελλάδας στο ευρώ. Σε κρίσιμες στιγμές για την πατρίδα μας δώσαμε μαζί τη μάχη και πετύχαμε το αδύνατο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως, αναφορικά με τις συμβάσεις υδρογονανθράκων, η ενημέρωσή σας δεν είναι ακριβής. Μην αδικείτε τον εαυτό σας. Τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν παραχωρούνται με αυτόν τον τρόπο. Έχετε συμμετάσχει και εσείς σε αντίστοιχες συμφωνίες. Πρόκειται για συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες δεν μπορούν να μεταβιβάσουν κυριαρχικά δικαιώματα, καθώς αυτά, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν παραχωρούνται μέσω τέτοιου είδους συμφωνιών. Ωστόσο, οι συμβάσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Επιμένοντας στην άποψη ότι οι συμφωνίες λειτουργούν ενισχυτικά για τα ελληνικά επιχειρήματα, ο Στ. Παπασταύρου τόνισε ότι «ενώ δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη οριοθέτηση, ενώ υφίσταται το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και έχει κατατεθεί σχετική ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ, μια εταιρεία έρχεται και συνάπτει συμφωνία με την Ελλάδα. Στο πεδίο του Διεθνούς Δικαίου αυτό αποτελεί στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη. Ενισχύει τη θέση της χώρας μας και αποδυναμώνει τις αντίθετες διεκδικήσεις».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα αυτό που υποστήριξε ο κ. Σαμαράς. Υπάρχει το τριεθνές σημείο μεταξύ Λιβύης και Αιγύπτου που δεν έχει ακόμη οριοθετηθεί. Η πρόβλεψη του άρθρου 30 αποτελεί νομική διάταξη που αφορά τους συμβαλλόμενους και λειτουργεί ως δικλείδα προστασίας του δημοσίου συμφέροντος. Σε κάθε περίπτωση, η τελική απόφαση ανήκει στη χώρα μας, η οποία διατηρεί πλήρη και διακριτική ευχέρεια ως προς το ζήτημα».
Απαντώντας, τέλος, στην κριτική του πρώην πρωθυπουργού για τη γενικότερη εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, ο υπουργός σημείωσε:
«Δεν μπορεί να γίνεται λόγος για κατευνασμό όταν στην Κύπρο βρίσκονται τα πλοία “Κίμων” και “Ψαρά”, καθώς και μαχητικά F-16. Δεν βρίσκονται εκεί απλώς για μια νύχτα. Παραμένουν εκεί. Αυτό δεν συνιστά κατευνασμό. Επιπλέον, οι συμφωνίες αυτές διπλασιάζουν τις περιοχές στις οποίες η χώρα μας μπορεί να προχωρήσει σε έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορεύσιμων ενεργειακών πόρων».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΜΑΡΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ
«Σήμερα δεν σκοπεύω να εκφράσω τις ανησυχίες μου:
-Για την ακρίβεια και την αισχροκέρδεια.
-Για την διαφθορά, που καταγγέλλεται πια και με τη βούλα και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
-Για τις υποκλοπές, που αφορούν και μένα προσωπικά. Και το λέω τώρα που ολοκληρώθηκε η δίκη…
-Για τα πληρωμένα τρόλς, που εμένα δεν μπορούν να με ακουμπήσουν, αλλά που δηλητηριάζουν τη Δημοκρατία μας.
-Για την κρίση στέγης και ενοικίων.
-Για το αγροτικό πρόβλημα, και τη Μερκοσούρ.
-Για το δημογραφικό και την αποδυνάμωση της ελληνικής περιφέρειας.
-Για τους παράνομους μετανάστες και τις νέες ροές που θα φέρει ο Πόλεμος.
-Για την διαρκή υποχώρηση της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας.
-Για την κοινωνία της κόπωσης και για τον πολύ τον κόσμο, που χάνει καθημερινά την αγοραστική του δύναμη.
Δεν θα εκφράσω για όλα αυτά σήμερα τις ανησυχίες μου… Κι έτσι δεν θα στενοχωρηθεί ο κ. Πρωθυπουργός, ώστε να αρχίσει πάλι να μιλάει για «επαγγελματίες ανησυχούντες» και «πατριώτες του καναπέ»…
Πάντως αναρωτιέμαι: Όταν μιλάει ο Πρωθυπουργός για “επαγγελματίες ανησυχούντες”, τι να εννοεί; Ότι κάποιοι ανησυχούν για οικονομικά οφέλη; Ποιους εννοεί;
Τα κυβερνητικά μήντια παραπέμπουν σε εμένα και στον Κώστα Καραμανλή. Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι – ειδικά ο κ. Μητσοτάκης – κατηγορεί τους δυο πρώην πρωθυπουργούς της Ελλάδας και προέδρους της παράταξης, ότι έχουμε ως “επάγγελμα” την έκφραση εθνικών ανησυχιών.
Εάν όμως έχουν δίκιο τα “παπαγαλάκια” του, τότε το πράγμα αλλάζει. Γιατί τότε ο κ. Μητσοτάκης θα πρέπει να ανησυχεί. Και μένω εδώ…
Οι διεθνείς εξελίξεις αναδεικνύουν τη σημασία της γεωπολιτικής και της διορατικότητας. Σπεύδω να πω ότι, δυστυχώς, ο πρωθυπουργός και η εξωτερική πολιτική δεν χαρακτηρίζονται από διορατικότητα, αλλά από επικοινωνιακά show-offs.
Είναι το Δόγμα του «όπου φυσαει ο άνεμος». Δηλαδή το δόγμα του ρηχού και το βραχυπρόθεσμου.
Να δούμε λοιπόν τι συμβαίνει στον κόσμο, και το τι πιθανώς θα συμβεί.
Υπάρχουν δύο βασικές αναγνώσεις, όχι κατ’ ανάγκη αντικρουόμενες, πέρα από τα χαοτικά σενάρια.
Στην πρώτη, η Αλάσκα του Τραμπ και Πούτιν έχει ήδη ξαναμοιράσει τον κόσμο. Η Αμερική επιχειρεί να αλλάξει την παγκόσμια γεωπολιτική δομή. Φαίνεται να επιδιώκει τη χάραξη ενός νέου εμπορικού δρόμου, του IΜEC, από την Ινδία μέχρι και την Ευρώπη, δια των Αραβικών κρατών, και δυνητικά και του Ιράν.
Και ταυτόχρονα επιδιώκει επαναφορά των ορυκτών καυσίμων, με στόχο τη φτηνή ενέργεια ως απαραίτητη προϋπόθεση για το Δυτικό κόσμο. Για να επανακτήσει τη χαμένη ανταγωνιστικότητά του, ειδικά έναντι της Κίνας.
Διότι, ο IMEC είναι η εναλλακτική οδός από αυτό που οικοδομεί η Κίνα, τον one belt-one road. Και μέσα σε όλα αυτά, διαφαίνεται κι ένας πολυσήμαντος πιθανός συμβιβασμός Αμερικής-Ρωσίας.
Στη δεύτερη ανάγνωση, οι ΗΠΑ έχουν στόχο τη δημιουργία ρωγμών στον εσωτερικό χώρο της «Ευρασίας», ώστε να σταματήσει η συσπείρωση όλων αυτών των κρατών εναντίον της Δύσης. Έτσι προέκυψε και το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ, στο οποίο συμμετέχουν και χώρες των BRICS.
Τώρα, ειδικά για τη Μέση Ανατολή, προσέξτε το εξής: πρίν 35 χρόνια όλα τα αραβικά κράτη ήταν αντίθετα με το Ισραήλ, που μόνο σύμμαχό του είχε τότε την Τουρκία. Σήμερα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: Ολοι οι Άραβες είναι με το Ισραήλ, που έχει πια απέναντί του μόνο το Ιράν και την Τουρκία.
Μια Τουρκία που ενώ επί δεκαετίες εμφανιζόταν ως προπύργιο της Δύσης έναντι της Ρωσίας και του Ιράν, αισθανεται τώρα να χάνει το ρόλο της στην περιοχή: και βλέπει να απειλείται και από τους Κούρδους και απο το Ισραήλ. Ο φόβος της γίνεται πια υπαρξιακός…
Από όλα αυτά που σας ανέφερα, λείπει βεβαίως ένας παίκτης: η Ευρώπη!
Αμήχανη σήμερα, παρακολουθεί τις εξελίξεις και οι ηγέτες της αλλάζουν κάθε δυό λεπτά άποψη για τα πάντα. Δεν ξέρουν τι να κάνουν με την Αμερική, με τη Ρωσία, αλλά και με την Ουκρανία πλέον και με την Κίνα, το Ισραήλ, το Ιράν, την Παλαιστίνη, ακόμα και με την ίδια τους την επικράτεια, δηλαδή την Κύπρο μας!
Κι έρχομαι στην Κύπρο. Η γεωπολιτική συγκυρία είναι ιδανική ευκαιρία που δεν πρέπει να πάει χαμένη. Η Κύπρος είναι ευρωπαϊκό έδαφος, το σύνορο της Ευρώπης. Γι αυτό και η μόνιμη συστάθμευση στο νησί ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων είναι επιβεβλημένη! Διότι γίνεται αντιληπτό από όλους ότι η παλαιά αμυντική αρχιτεκτονική στην περιοχή μας δεν δουλεύει, κι επομένως η συστάθμευση δεν θα αποτελέσει πρόβλημα, αλλά λύση αποδεκτή και από την Αμερική. Για εμάς, όμως, θα είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη, γιατί θα αποδυνάμωνε στην πράξη τη “γαλάζια πατρίδα” του Ερντογάν.
Η αποστολή φρεγατών κι αεροσκαφών στην Κύπρο, οι Patriot στην Κάρπαθο, αλλά και η συμφωνία με τη Βουλγαρία, είναι αυτονόητες και θετικές κινήσεις. Σωστά η κυβέρνηση αντέδρασε γρήγορα. Προσέξτε όμως: δεν αντέδρασε στην Κάσο, που – για να μη ξεχνιόμαστε – κείται εγγύτερα από την Κύπρο. Ενώ η τουρκική Νavtex που χωρίζει το Αιγαίο στη μέση, εξακολουθεί να ισχύει. Οι κινήσεις επομένως που κάνουμε, δεν πρέπει να εξελιχθούν σε χειρονομίες εντυπωσιασμού. Γιατί πρέπει να έχουμε πολιτική έναντι της Τουρκίας κι όταν θα έχει λήξει ο συναγερμός με το Ιράν. Ενώ για την ώρα απέναντι στην Τουρκία, εκπέμπουμε θολά και κατευναστικά μόνο μηνύματα.
Εδώ και χρόνια μιλάω για το δόγμα της Αποτροπής. Αποτροπή χρειαζόμαστε έναντι της Τουρκιας που μας απειλεί συνεχώς. Κι οχι έναντι του μακρινού Ιράν που μας απείλησε για 15μέρες…
Κι αυτό στην Πολιτική δεν ονομάζεται “ανησυχία”. Διορατικότητα ονομάζεται. Να βλέπεις τις ευκαιρίες που υπάρχουν. Και τους κινδύνους. Να φτιάχνεις συμμαχίες κατά κοινού εχθρού, όχι τη στιγμή της κρίσης, αλλά πολύ νωρίτερα. Κι όταν κανείς δεν τις φαντάζεται. Να καταγγέλλεις τις υποκλίσεις, την υποχωρητικότητα και τον κατευνασμό, το γκριζάρισμα στο Αιγαίο, το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας με το σύμφωνο Φιλίας. Μιας Τουρκίας η οποία δεν είναι τόσο ισχυρή όσο κάποιοι νομίζουν. Και σας ρωτάω: η Τουρκία που στέλνει νέο στρατό τώρα στην κατεχόμενη Κύπρο, εξακολουθεί να είναι…φίλη μας;
Διορατικότητα λέγεται όταν το 2004 εγώ τάχθηκα, δίπλα στον τότε Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, κατά του σχεδίου Αναν στην Κύπρο, σε αντίθεση με άλλους γνωστούς, «δήθεν ρεαλιστές». «Χαμένη ευκαιρία» μας έλεγαν. Και μας κατηγορούσαν ως «αδρανείς» και «υπερπατριώτες». Φανταστείτε λοιπόν να ίσχυε σήμερα το σχέδιο Αναν στην Κύπρο. Το οποίο προέβλεπε εκ περιτροπής Πρόεδρο Δημοκρατίας. Και σήμερα, φανταστείτε να ήταν Τουρκοκύπριος ο Πρόεδρος. Θα μπορούσε η Ελλάδα να στείλει έστω και μισή φρεγάτα εκεί; Καταλαβαίνετε το λάθος του Κατευνασμού;
Κι αφού μιλάμε για διορατικότητα, σας αποκαλύπτω σήμερα, ότι το 2013 και το 2014, όταν προχωρούσαμε στα «τρίγωνο» Ελλάδα- Κύπρος-Ισραήλ και Ελλάδα-Κύπρος-Αίγυπτος, πολλές φωνές και μέσα στην παράταξη και στην Αντιπολίτευση και στο υπουργείο Εξωτερικών ακόμα, επέμεναν να μη προχωρήσουμε. Ασφαλώς δεν τους άκουσα…
Διορατικότητα λέγεται ακόμα όταν από το 2012, ως πρωθυπουργός, δημοπρατούσα τα οικόπεδα και μίλαγα για εξορύξεις και ενεργειακή αυτάρκεια. Σε αντίθεση με τον πρωθυπουργό, που στον ΟΗΕ το 2021, δήλωνε ότι είναι “χαμένη υπόθεση ο ορυκτός πλούτος” και ήταν φανατικά υπέρ της πράσινης ενέργειας. Και σήμερα εσείς, η μεταλλαγμένη Νέα Δημοκρατία, μού κάνετε εμένα και μάθημα για τις εξορύξεις; Ημαρτον!
Προφανώς και είμαι υπέρ του να γίνουν και άμεσα εξορύξεις.
Και να αυτό που σας είπα νωρίτερα, για τα θολά, κατευναστικά, μηνύματα. Η παράγραφος 3 του άρθρου 30 είναι απαράδεκτη. Προφανώς η σύμβαση της Σέβρον δεν αλλάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Ομως εδώ κάτι ψηφίζουμε και κάτι νομοθετούμε με την υπογραφή της Ελληνικής Δημοκρατίας. Όπως βεβαίως είχαμε νομοθετήσει όλοι μαζί και το 2019 με την Τοτάλ, πάλι για τα οικόπεδα της Κρήτης. Τότε όμως δεν υπήρχε τέτοια παράγραφος! Τι άλλαξε και φέρατε για πρωτη φορα αυτή τη διατύπωση; Το μόνο καινούργιο έκτοτε είναι το Τουρκολιβυκό μνημόνιο, το παράνομο.
Λέτε λοιπόν ότι θωρακίζετε το Δημόσιο από τις τυχόν απαιτήσεις της ιδιωτικής εταιρείας. Σε ποια περίπτωση; Στην περίπτωση μας λέτε, συμφωνίας της Ελλάδας και “ενός ή περισσοτέρων γειτονικών κρατών” για οριοθέτηση ΑΟΖ.
Ποιά είναι τα «περισσότερα γειτονικά κράτη» περα από τη Λιβύη; Γιατι με την Αίγυπτο δεν υπάρχει εκεί εκκρεμότητα. Με αυτόν τον όρο, ανοίγει η «Κερκόπορτα» για το Τουρκολυβικό.
Τόσο απλά, τόσο καθαρά, αυτό υπονοεί η διάταξη… Δεν καταλαβαίνετε ότι εμείς οι ίδιοι φαίνεται να δεχόμαστε ότι θα μειωθεί η περιοχή που μισθώνουμε;
Η Ελληνική Δημοκρατία, λοιπόν, με δική της πρωτοβουλία αναγγέλλει, στην ουσία, τη δυνητική απομείωση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Και σεις μας αναλύετε τη νομική κατανομή της ευθύνης για την περίπτωση αυτή!
Και με καινοφανείς όρους όπως τα «πλευρικά όρια»… Αυτά όλα είναι αδιανόητα! Αδιανόητα…
Κι όλα αυτά πότε; Οταν μας λέγατε ότι η σύμβαση αυτή δήθεν κουρέλιαζε κι τάχα ακύρωνε το Τουρκολιβυκό μνημόνιο. Τέτοιο ψέμμα!
Και μετά μου λέτε να μην ανησυχώ…
Η ανησυχία μου δεν είναι επιλογή.
Είναι πράξη συνείδησης.
Και να ξέρετε.
Δεν υπάρχουν «επαγγελματίες ανησυχούντες», κύριοι συνάδελφοι.
Ερασιτέχνες εφησυχασμένοι υπάρχουν».
ΔΕΙΤΕ ΖΩΝΤΑΝΑ ΤΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ