Στον… καταψύκτη η επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα

Τα όσα τραγελαφικά συμβαίνουν στην Τουρκία με την προφυλάκιση του Εκρέμ Ιμάμογλου, τον βαθύ διχασμό της Τουρκίας έχουν ενοχλήσει στο έπακρο την ελληνική κοινωνία, που αναρωτιούνται πως είναι δυνατόν να συνεχιστεί ο ελληνοτουρκικός διάλογος με ένα καθεστώς που δεν σέβεται τις αρχές της δημοκρατίας.

Όπως είναι γνωστό εντός του Απριλίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επισκεπτόταν την Άγκυρα για να συναντηθεί με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Όμως η επίσκεψη αναβλήθηκε, διότι όπως είπε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης ότι «με τις παρούσες συνθήκες είναι δύσκολο να προγραμματιστεί άμεσα η συνάντηση στην Άγκυρα». Με τον όρο «παρούσες συνθήκες» στην κυβέρνηση εννοούν φυσικά την αντιδημοκρατική και με αστείους ισχυρισμούς σύλληψη στην Κωνσταντινούπολη του δημάρχου της πόλης και μεγάλου αντιπάλου του Ερντογάν, Εκρέμ Ιμάμογλου, που έχει προκαλέσει μεγάλη λαϊκή κατακραυγή στη γειτονική χώρα.

Οι ελληνικές ανησυχίες

Για την ώρα τουλάχιστον, φαίνεται πως ο κ. Ερντογάν «εξουδετέρωσε» τον βασικό πολιτικό του αντίπαλο. Όμως το ρήγμα στην τουρκική κοινωνία είναι βαθύ και μοιάζει αγεφύρωτο. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, προς το παρόν, παραμένουν σιωπηλοί αναφορικά με τις εξελίξεις στην Τουρκία. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κρατά χαμηλούς τόνους και δείχνει αποστασιοποιημένο. Μόνο ένας αριθμός δημάρχων, κυρίως ευρωπαϊκών πόλεων, άσκησε κριτική για τη σύλληψη Ιμάμογλου.

Στην Αθήνα υπάρχει ανησυχία και προβληματισμός για πιθανές επιπτώσεις της μεγάλης αναταραχής και της όξυνσης της εσωτερικής κατάστασης στη συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας. Άλλωστε, δεν θα είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία, αντιμετωπίζοντας οξυμένα εσωτερικά προβλήματα, δημιουργεί εντάσεις, ανεβάζει τους τόνους και κλιμακώνει τις προκλήσεις της στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό.

Ο Ερντογάν προσπαθεί να παρουσιάσει στις ΗΠΑ ένα ήπιο και μετριοπαθές προφίλ ηγέτη περιφερειακής δύναμης, ώστε να κερδίσει πόντους στα εξοπλιστικά και να ξανανοίξει τον δρόμο για τα νέας γενιάς αμερικανικά αεροσκάφη. Το ίδιο προφίλ προσπαθεί να «πλασάρει» και στους Ευρωπαίους, ώστε να είναι υπολογίσιμη δύναμη στα νέα «αμυντικά» σχέδια και τον επαναεξοπλισμό των ευρωπαϊκών χωρών.

Η εσωτερική αναταραχή και η νέα μεγάλη κρίση στην Τουρκία μόλις ξεκινούν. Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό τόσο για τις εξελίξεις στο εσωτερικό της γείτονος, όσο και για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Και όσο Ευρωπαίοι και ΗΠΑ απλά παρακολουθούν σιωπηλοί το τι συμβαίνει στη γείτονα, αλλά και τι κινδύνους εγκυμονεί για την περιοχή και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις αυτή η κατάσταση, τότε τα πράγματα θα δυσκολέψουν ακόμα περισσότερο.

Το Κυπριακό

Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό τα όσα συμφωνήθηκαν στην Γενεύη στην Πενταμερή υπό τον ΟΗΕ όλα δείχνουν ότι πολύ δύσκολα θα εφαρμοστούν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, που συμφωνήθηκαν. Η κατοχική πλευρά διά του Ερσίν Τατάρ κατέθεσε διάφορες προτάσεις για συνεργασία, στον ηλεκτρισμό (μεταφορά από Τουρκία κι από εκεί στις ελεύθερες περιοχές), τους υδρογονάνθρακες, στο νερό κ.ά. Όλες οι προτάσεις αφορούσαν συνεργασία δυο οντοτήτων, δυο «κρατών». Για αυτό και απορρίφθηκαν από το Νίκο Χριστοδουλίδη, ο οποίος εξήγησε πως αυτά μπορεί να τα συζητήσει με την Τουρκία, όχι όμως με το κατοχικό καθεστώς, που επιδιώκει διά της διαδικασίας αυτής να αναβαθμιστεί.

Ήδη ξένοι διπλωμάτες με γνώσεις στο Κυπριακό εκτιμούν πως δεν αναμένουν να υλοποιηθεί κανένα από τα προτεινόμενα ΜΟΕ, καθώς δεν είναι μόνο ότι υπάρχουν διαφορές, αλλά το σπουδαιότερο η κάθε πλευρά ξεκινά από διαφορετική αφετηρία.

Πάντως στις 2 Απριλίου θα πραγματοποιηθεί συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, με τον Ερσίν Τατάρ, η πρώτη μετά την διευρυμένη συνάντηση στη Γενεύη. Η συνάντηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο, Κόλιν Στιούαρτ, στην υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών περιοχή του αεροδρομίου Λευκωσίας.