💥💥Επιτέλους(;) τέλος(;) στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν ⁉ Στις 19 Ιουνίου οι υπογραφές, σε ορίζοντα 60 ημερών και με αστερίσκους η εφαρμογή

Η πρώτη σοβαρή διπλωματική διέξοδος μετά από μήνες πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή φαίνεται να παίρνει μορφή, καθώς Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία-πλαίσιο με στόχο την άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα της περιοχής, η οποία αναμένεται να υπογραφεί την Παρασκευή (19/6) στη Γενεύη.

Την είδηση γνωστοποίησε αρχικά το Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε καθοριστικό διαμεσολαβητικό ρόλο στις συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών. Λίγα λεπτά αργότερα, τόσο η αμερικανική όσο και η ιρανική πλευρά επιβεβαίωσαν επισήμως την εξέλιξη.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, δήλωσε ότι «η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ολοκληρώθηκε», ενώ σχεδόν ταυτόχρονα ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαμπάζ Σαρίφ ανακοίνωσε μέσω X ότι οι δύο χώρες κατέληξαν σε συμφωνία.

Η είδηση είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν αισθητά, καθώς οι επενδυτές προεξόφλησαν αποκλιμάκωση της κρίσης που είχε οδηγήσει σε έντονη αναστάτωση τις αγορές από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν ξέσπασε ο πόλεμος και ανεστάλη η κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης υδρογονανθράκων.

Από την Τεχεράνη, ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η συμφωνία προβλέπει τον άμεσο τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Παράλληλα, έκανε γνωστό ότι μέσα στις επόμενες 60 ημέρες θα ξεκινήσει νέος κύκλος διαπραγματεύσεων με στόχο μια συνολική και οριστική συμφωνία, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η ιρανική ηγεσία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τις αμερικανικές προθέσεις.

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο ίδιος, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν σε τέσσερις βασικούς άξονες: την πλήρη άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν, το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, τα σχέδια οικονομικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης της χώρας, καθώς και τη δημιουργία μηχανισμού εποπτείας που θα διασφαλίζει την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν.

Η επίσημη υπογραφή της συμφωνίας έχει προγραμματιστεί για τις 19 Ιουνίου στη Γενεύη. Ο Πακιστανός πρωθυπουργός γνωστοποίησε ότι στην τελετή αναμένεται να παραστεί ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής και του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η ναυσιπλοΐα θα αποκατασταθεί πλήρως μετά την υπογραφή της συμφωνίας, προκειμένου να προηγηθούν εργασίες αποναρκοθέτησης. Η θέση αυτή διαφοροποιείται από προηγούμενες δηλώσεις του, στις οποίες είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η επαναλειτουργία της στρατηγικής θαλάσσιας αρτηρίας θα ήταν άμεση.

Σε νεότερη ανάρτησή του, ο Τραμπ υποστήριξε ότι με την επαναλειτουργία του στενού και την άρση των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα θα αποκατασταθεί η ομαλή ροή πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές, εκφράζοντας παράλληλα την πεποίθηση ότι η συμφωνία θα αποτελέσει θεμέλιο για σταθερότητα και ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.

Την ίδια στιγμή, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR δημοσίευσε κείμενο που παρουσίασε ως σχέδιο μνημονίου συνεννόησης μεταξύ των δύο χωρών. Το έγγραφο φέρεται να περιλαμβάνει 14 σημεία και, μεταξύ άλλων, προβλέπει την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων ύψους 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια της 60ήμερης διαπραγματευτικής περιόδου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ήμισυ του ποσού θα μπορούσε να διατεθεί στην Τεχεράνη πριν από την έναρξη των συνομιλιών. Ωστόσο, οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως.

Παρά το θετικό κλίμα που δημιούργησε η ανακοίνωση της συμφωνίας, σημαντικές διαφωνίες εξακολουθούν να υφίστανται σχετικά με τα επόμενα βήματα. Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι η έναρξη των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα εξαρτάται από την προηγούμενη αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.

Από την άλλη πλευρά, Αμερικανός αξιωματούχος απέρριψε κατηγορηματικά αυτή την εκδοχή, τονίζοντας ότι καμία αποδέσμευση χρημάτων δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί πριν η Τεχεράνη υλοποιήσει συγκεκριμένες δεσμεύσεις που απορρέουν από τη συμφωνία.

Οι διαφορετικές δημόσιες τοποθετήσεις αποκαλύπτουν ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που καταγράφηκε, εξακολουθούν να υπάρχουν ουσιαστικές αποκλίσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης ως προς τη σειρά και τους όρους εφαρμογής των συμφωνηθέντων, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμη την περίοδο που θα ακολουθήσει μέχρι την έναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων.