Συνταγματική αναθεώρηση: Η μάχη των συσχετισμών μεταφέρεται στην επόμενη Βουλή

Στην Ολομέλεια του κοινοβολίου μεταφέρεται από σήμερα Πέμπτη (23/7) η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, με την παρούσα Βουλή να καλείται να καθορίσει ποιες από τις περισσότερες από 30 προτεινόμενες διατάξεις πρέπει να αλλάξουν. Η τριήμερη διαδικασία αποτελεί κρίσιμο σταθμό, ωστόσο το τελικό περιεχόμενο των αλλαγών θα διαμορφωθεί από τη Βουλή που θα προκύψει μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές.

Η ψηφοφορία που προηγήθηκε στην Επιτροπή Αναθεώρησης ανέδειξε την απόσταση που χωρίζει κυβέρνηση και αντιπολίτευσης, καθώς τα κόμματα της μειοψηφίας απέφυγαν να υπερψηφίσουν οποιαδήποτε διάταξη, επιδιώκοντας να μην επιτευχθεί στην παρούσα Βουλή η αυξημένη πλειοψηφία των 180 ψήφων.

Το ΠΑΣΟΚ, παρότι αναγνωρίζει την ανάγκη αλλαγών σε τουλάχιστον 15 άρθρα και έχει παρουσιάσει δικές του προτάσεις, προσανατολίζεται στο «παρών» για τις συγκεκριμένες διατάξεις και στην καταψήφιση των υπολοίπων. Τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν ταχθεί συνολικά εναντίον της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας.

Η «χιαστί» πλειοψηφία

Η στάση αυτή συνδέεται άμεσα με τον μηχανισμό της λεγόμενης «χιαστί» πλειοψηφίας. Εάν μια διάταξη συγκεντρώσει 180 ψήφους στην προτείνουσα Βουλή, θα μπορεί να αναθεωρηθεί από την επόμενη με τουλάχιστον 151 ψήφους. Αν τώρα λάβει από 151 έως 179 ψήφους, τότε η Αναθεωρητική Βουλή θα χρειαστεί πλειοψηφία 180 βουλευτών για να καθορίσει το νέο περιεχόμενό της.

Σύμφωνα με το άρθρο 110 τοπυ Συντάγματος η παρούσα Βουλή πρέπει να προσδιορίσει ειδικά τις αναθεωρητέες διατάξεις σε δύο ψηφοφορίες, οι οποίες απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον έναν μήνα. Η επόμενη Βουλή δεν δεσμεύεται από τις σημερινές προτάσεις ως προς τη νέα διατύπωση των άρθρων.

Παρά τις έντονες διαφωνίες, έχουν καταγραφεί περιθώρια μελλοντικής συνεννόησης για τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, την επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, τη διαδικασία χειρισμού υποθέσεων υπουργικής ευθύνης και την περιβαλλοντική προστασία του άρθρου 24.

Στο ίδιο πεδίο βρίσκονται η συνταγματική θωράκιση έναντι κινδύνων από την τεχνητή νοημοσύνη και, ενδεχομένως, η επέκταση της επιστολικής ψήφου στους εκλογείς που βρίσκονται εντός της χώρας. Ευρύτερη αποδοχή φαίνεται να συγκεντρώνουν επίσης οι προτάσεις για την προστασία της ελληνικής γλώσσας και της σημαίας.

Επιφυλάξεις και στο εσωτερικό της ΝΔ

Οι ενστάσεις, πάντως, δεν απουσιάζουν ούτε από την κυβερνητική παράταξη. Παράδειγμα η πρόταση για ασυμβίβαστο μεταξύ υπουργικού και βουλευτικού αξιώματος, με αναστολή της ιδιότητας του βουλευτή κατά τη διάρκεια της υπουργικής θητείας, η οποία ενδέχεται να μη φτάσει τελικά στην ψηφοφορία.

Αμφίβολη θεωρείται και η τύχη της πρότασης για μόνο μία εξαετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, για την οποία βουλευτές της ΝΔ εκτιμούν ότι ο εν λόγω περιορισμός θα είχε ουσιαστικό νόημα μόνο εάν συνοδευόταν από ενίσχυση των προεδρικών αρμοδιοτήτων. Ο πρωθυπουργός έχει, σε κάθε περίπτωση, διαμηνύσει ότι οι κυβερνητικοί βουλευτές θα ψηφίσουν κατά συνείδηση.