Σύρραξη στη Μέση Ανατολή: Μόνα ζυγά χαμένο το Ιράν

Σε μία από τις πιο επικίνδυνες φάσεις των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται από το πρωί του Σαββάτου το γεωπολιτικό –και πλέον πολεμικό– μέτωπο του Μεσανατολικού μετά από τα συντονισμένα πλήγματα που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν.

Όπως ήταν αναμενόμενο τον καταιγισμό των στρατιωτικών πυρών έχει ακολούθησε ένας καταιγισμός πληροφοριών και ειδήσεων που από τη μία στιγμή στην άλλη τροποποιούν τη ροή των εξελίξεων. Είναι ενδεικτικό ότι από την εξουδετέρωση του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, και το άγνωστο προς ώρας τοπίο της διαδοχής του, οι Πέρσες έχουν εξαπολύσει σειρά αεροπορικών αντιποίνων στις μεγάλες πόλεις κρατών του Κόλπου, όπως το Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στην Ντόχα του Κατάρ, στο Κουβέιτ, ακόμη και στην Κύπρο όπου στόχος έγιναν σήμερα Δευτέρα  οι βρετανικές βάσεις.

Γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η κατάσταση στην ιστορικά εύφλεκτη περιοχή έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά ευρείας πολεμικής σύγκρουσης με περιφερειακές διαστάσεις, γεγονός που καθιστά επιπόλαια κάθε ανάλυση-πρόβλεψη για την επόμενη ημέρα του Ιράν, της Μέσης Ανατολής αλλά και του κόσμου ολόκληρου.

Δεν είναι, ωστόσο, καθόλου δύσκολες, αντιθέτως είναι πολύ αποκαλυπτικές οι διαπιστώσεις για το πώς έχουν κινηθεί μέχρι στιγμής τα πιόνια στη σκακιέρα της περιοχής, με… μονά-ζυγά  χαμένη την Τεχεράνη. Δεν είναι μόνο η απώλεια του Χαμενεΐ που διασαλεύει την μέχρι προχθές απόλυτη ηγεμονία του θεοκρατικού καθεστώτος της Περσίας. Δεν είναι καν η διαφορά ισχύος ανάμεσα στις πολεμικές μηχανές του Ιράν έναντι αυτών του Ισραήλ και των ΗΠΑ.

Είναι κυρίως ότι οι δύο ισχυρότεροι σύμμαχοι του Ιράν, η Κίνα και η Ρωσία, στηρίζουν την Τεχεράνη μόνο ρητορικά και με ευχολόγια περί τερματισμού των στρατιωτικών ενεργειών των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Απόδειξη ότι το μεσημέρι της Δευτέρας (2/3), το Κρεμλίνο απέκλεισε το ενδεχόμενο η ομάδα των BRICS (σ.σ. Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική, Αίγυπτος, Αιθιοπία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σαουδική Αραβία αλλά και… Ιράν!!!) να βοηθήσει την Ισλαμική Δημοκρατία στη σύγκρουσή της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Μια από τα ίδια έχει… λαμβάνειν το Ιράν σε επίπεδο βοήθειας και από την Ινδία που διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους με την Τεχεράνη και με την Ουάσινγκτον αποφεύγει να ταχτεί κάθετα υπέρ της μίας ή της άλλης πλευράς δεδομένου ότι η πολιτική ηγεσίας της πολυπληθέστερης χώρας του κόσμου «καίγεται» πρωτίστως για την ενεργειακή ασφάλειά της και μετά για όλα τα υπόλοιπα. Η μόνη ινδική παρέμβαση είναι η τηλεφωνική συνομιλία που είχε ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, εκφράζοντάς  του την ανάγκη να υπάρξει το ταχύτερο τερματισμός των εχθροπραξιών.

Όσο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η γραμμή του ακολουθείται είναι η πεπατημένη στρατηγική της ουδετερότητας που δεν θέλει μεν να ταυτιστεί με στρατιωτική αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν ούτε όμως θέλει να διακινδυνεύσει να τραυματίσει κι άλλο τις ήδη ευαίσθητες σχέσεις της με τις ΗΠΑ του απρόβλεπτου Τραμπ.

Στουλτάνος στον… τακτικισμό!

Τελευταίος αλλά όχι έσχατος σε σημασία παίκτης αυτού του ντόμινο των εξελίξεων στην Μέση Ανατολή είναι η Τουρκία.

Έχοντας το Ιράν ως ανατολικό σύνορο της χώρας του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παίζει για ακόμη μία φορά το χαρτί που ξέρει όσο λίγοι: τον τακτικισμό.

Πιο συγκεκριμένα, σε μία από τις πρώτες δηλώσεις του για τις επιθέσεις κατά του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ο πρόεδρος της Τουρκίας είπε ότι παρακολουθεί με λύπη και έντονη ανησυχία τα γεγονότα, σημειώνοντας ότι η χώρα του εργάζεται «για την επικράτηση της ειρήνης, της σταθερότητας και της ασφάλειας στην περιοχή και στον και στον ισλαμικό κόσμο».

Δεν παρέλειψε βεβαίως ο «Σουλτάνος» να… καρφώσει» το Ισραήλ λέγοντας ότι η σύγκρουση ξεκίνησε «με τις προκλήσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου», κι αυτό ενώ η τουρκική προεδρία κατέστησε δημόσια σαφές ότι «δεν επιτρέπει τη χρήση των αεροπορικών, χερσαίων ή ναυτικών στοιχείων της, συμπεριλαμβανομένου του εναέριου χώρου της, για επιχειρησιακούς σκοπούς σε οποιαδήποτε σύγκρουση ή πόλεμο στον οποίο δεν συμμετέχει, με τρόπο που θα ευνοούσε οποιαδήποτε πλευρά.».

Το κερασάκι στην τούρτα; Η έμμεση επιβεβαίωση δια χειλέων Ερντογάν ότι η Τουρκία επιδιώκει να παίξει τον ρόλο του διαμεσολαβητή και σε αυτή τη γεωπολιτική ανακατωσούρα, προσδοκώντας οφέλη όπως:

>> Να μην πληγεί ενεργειακά δεδομένου ότι το Ιράν προμηθεύει την Τουρκία με μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου

>> Να μην αναγκαστεί να «φορτωθεί» νέα μεταναστευτικά καραβάνι ξεριζωμένων Ιρανών

>> Να μην «αναστηθεί» το Κουρδικό ζήτημα δεδομένου ότι οι Κούρδοι στο Ιράν αποτελούν μια σημαντική εθνοτική μειονότητα που αριθμεί περίπου 9-10 εκατομμύρια άτομα (7-10% του πληθυσμού) και οι οποίοι είναι κυρίως συγκεντρωμένοι σε όμορες με την Τουρκία περιοχές.

>> Να πουλήσει «εκδούλευση» στην Ουάσινγκτον την οποία χρειάζεται όχι μόνο για τους εξοπλισμούς της (βλ. F-35) αλλά και για την ευόδωση των αναθεωρητικών σχεδίων της στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.

Δεν πρέπει άλλωστε ουδείς να ξεχνάει –ειδικά η Ελλάδα και η Κύπρος– ότι η επιστροφή του παγκόσμιου status quo στη «διπλωματία των κανονιοφόρων» ευνοεί τους αναθεωρητές που ενδιαφέρονται για την ειρήνη και την ασφάλεια μόνο στο… μιλητό.