Τα καθημερινά «Τέμπη» της ασφάλτου

«Μαύρο» Πάσχα πρόκειται να κάνουν φέτος δύο οικογένειες, λόγω του τραγικού δυστυχήματος στα διόδια της Πολυμύλου στην Εγνατία Οδό, το οποίο στοίχισε τη ζωή σε δύο ανθρώπους, που το μόνο που ήθελαν ήταν να περάσουν τις γιορτινές μέρες του Πάσχα στον τόπο τους, στο πλευρό των αγαπημένων τους ανθρώπων.

Ποιος ξέρει μάλιστα πόσες οικογένειες ακόμα αντί να γιορτάσουν το αναστάσιμο μήνυμα του Θεανθρώπο, θα ντυθούν «στα μαύρα», λόγω της θυσίας που γίνεται στον Μολώχ της ελληνικής ασφάλτου, με το φαινόμενο να αρχίζει να λαμβάνει διαστάσεις επιδημίας.

Αξίζει μόνο να θυμηθούμε τον άδικο θάνατο του 50χρονου μοτοσικλετιστή στη συμβολή των Λεωφόρων Καλαμακίου και Ποσειδώνος τη Μ. Τρίτη (15/4), αλλά και εκείνον του μόλις 3 ετών παιδιού που παρασύρθηκε από διερχόμενο όχημα την περασμένη εβδομάδα στη Λεωφόρο Μαραθώνος.

Η «μαύρη λίστα» με τους θανάτους που έχουν προκληθεί από τροχαία δυστυχήματα τους τελευταίους μήνες στη χώρα μοιάζει ατελείωτη. Εάν, όμως, ληφθεί υπόψιν ότι το φαινόμενο είναι επαναλαμβανόμενο και παρατηρείται αδιάκοπα από τη μία άκρη της χώρας έως την άλλη, ανεξάρτητα από την χρονική περίοδο ή την περίσταση, τότε μάλλον η παραπάνω διαπίστωση, αν και μακάβρια, μοιάζει λογική.

Ενδεικτικά μόνο αναφέρουμε ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του ETSC, η Ελλάδα έχει 59,6 θανάτους από τροχαία ανά εκατομμύριο, δηλαδή 31% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και βρίσκεται στην έβδομη θέση ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης με τα υψηλότερα ποσοστά θανάτων στην άσφαλτο. Μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2025, στην Ελλάδα έχουν χάσει τη ζωή τους περισσότεροι από 100 άνθρωποι, ενώ δεκάδες ακόμη έχουν τραυματιστεί σοβαρά.

Δεν χωρά αμφιβολία ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο πολυπαραγοντικό και σύνθετο, για το οποίο δεν ευθύνεται ούτε αποκλειστικά το κράτος, το οποίο έχει αποτύχει να δημιουργήσει ένα ασφαλές και σύγχρονο οδικό δίκτυο και να προσφέρει αξιόπιστα, γρήγορα και οικολογικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, ούτε μόνο οι οδηγοί, η συμπεριφορά των οποίων στον δρόμο, από την οδήγηση υπό την επήρεια μέθης και τις συνεχείς παραβιάσεις του Κ.Ο.Κ., μέχρι το αυθαίρετο παρκάρισμα ακόμα και σε θέσεις που προορίζονται για ΑΜΕΑ, είναι ποινικά κολάσιμη.

Ευθύνονται όλα αυτά και πολλά ακόμη. Θα ήταν εγκληματικό όμως αν θεωρήσουμε ότι η κατάσταση είναι ανίατη ή ότι θα επιλυθεί με ορισμένες (ακόμη) αυστηροποιήσεις των ποινών, οι οποίες είναι αποδεδειγμένο από την νομική επιστήμη ότι δεν έχουν το παραμικρό αποτέλεσμα.

Η ευθύνη για την αντιμετώπιση του –ζωτικής σημασίας– προβλήματος ανήκει πρωτίστως στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Από την πρωτόλεια κιόλας μορφή της, δηλαδή το Δημοτικό Σχολείο, η οδηγική συμπεριφορά οφείλει να είναι κομμάτι της εκπαίδευσης τόσο μέσω της βιωματικής μάθησης όσο με την καλλιέργεια μίας σωστής και σύγχρονης οδικής κουλτούρας, στο παράδειγμα των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών.

Την ίδια ώρα, όπως έχει υποστηρίξει και ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, ο επανασχεδιασμός της οδικής υποδομής και κυκλοφορίας και η ανάπτυξη και εφαρμογή ενός αποτελεσματικού συστήματος διαχείρισης της ασφάλειας της οδικής υποδομής, ιδίως στις κεντρικές αρτηρίες, αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας.

Όλα αυτά όμως χρειάζονται χρόνο, συζήτηση, ολοκληρωμένο σχεδιασμό και ισχυρή πολιτική βούληση.

Το κυριότερο όμως που προϋποθέτουν για την υλοποίηση και εφαρμογή τους είναι τη Δευτέρα του Πάσχα, όταν θα επιστρέψουμε από τις διακοπές μας, να ανατρέψουμε τις στατιστικές, που κυνικά εκτιμούν ότι αυτό είναι αδύνατον, και να είμαστε όλοι παρόντες και παρούσες, χωρίς να χρειαστεί να «θυσιαστεί» καμία ανθρώπινη ζωή ακόμα για να αποκτήσουμε επιτέλους την αρμόζουσα οδική συμπεριφορά και ένα ασφαλές δίκτυο μεταφορών.

Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα σε όλες και σε όλους!