Θυσίασε 4 υπουργούς σε μία ημέρα ο Μητσοτάκης

Σε νέα δοκιμασία, με άγνωστες διαστάσεις και απρόβλεπτη κόστος, μπήκε επισήμως η κυβέρνηση, καθώς διαβιβάστηκε στην Βουλή η δικογραφία για τις αγροτικές επιδοτήσεις και εμπλεκόμενους τους πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη.

Του Μιχάλη Κωτσάκου

Πρόκειται για μία νέα «βόμβα» στην προσπάθεια του Μαξίμου για φυγή προς τα εμπρός με φόντο τις επικείμενες εθνικές κάλπες, την ώρα που το πρωθυπουργικό περιβάλλον προσδοκούσε -μετά την πρόσφατη κοινοβουλευτική διαδικασία- για το τέλος της πολιτικής βασάνου της τραγωδίας των Τεμπών και την αποκλειστική πλέον ανάληψη της υπόθεσης από τη Δικαιοσύνη.

Γι’ αυτό το λόγο ο Κυριάκος Μητσοτάκης χθες το μεσημέρι απέπεμψε τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Μάκη Βορίδη και τρεις υφυπουργούς, όπως και τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Ο λόγος για τον υφυπουργό Εξωτερικών, Τάσο Χατζηβασιλείου, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Διονύση Σταμενίτη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Χρήστο Μπουκώρο. Εκτός του υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης είναι πλέον και ο Γενικός Γραμματέας, Γιώργος Στρατάκος.

Ο πρωθυπουργός με την επιστροφή του από τις Βρυξέλλες είχε αλλεπάλληλες συσκέψεις με τους συνεργάτες του προκειμένου να σταθμίσει ποια θα είναι τα βήματα της κυβέρνησης εφεξής. Είναι χαρακτηριστικό για το που πηγαίνει το πράγμα, ότι οι κ.κ. Βορίδης και Αυγενάκης ενημερώθηκαν από νωρίς το πρωί της Παρασκευής ότι δεν θα γίνει η σύσκεψη με τον υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργώ Γιώργο Μυλωνάκη, η οποία είχε ανακοινωθεί από την Πέμπτη το πρωί. Αυτό που βάρυνε τις αποφάσεις του κ. Μητσοτάκη ήταν ο κοινωνικός αντίκτυπος του σκανδάλου και ο ορατός κίνδυνος να αποτελέσει τροχοπέδη στην προσπάθεια ανάκαμψης των ποσοστών της Νέας Δημοκρατίας. Φυσικά στην ανακοίνωση του Κυβερνητικού Εκπροσώπου αναφέρεται ότι έγιναν δεκτές οι παραιτήσεις του υπουργού, των τριών υφυπουργών και του γενικού γραμματέα, αλλά επί της ουσίας όλοι γνωρίζουν ότι ενημερώθηκαν ότι δεν μπορούν να μείνουν άλλο στην κυβέρνηση.

Στην επιστολή παραίτησης ο κ. Βορίδης αναφέρει πως καταλυτικό ρόλο στην απόφαση του να παραιτηθεί έπαιξε η δήλωση προθέσεων του ΠΑΣΟΚ ότι θα καταθέσει πρόταση για την σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής: «Την 19-6-2025, μόλις ανακοινώθηκε η διαβίβαση της σχετικής δικογραφίας περί «ΟΠΕΚΕΠΕ» στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου και χωρίς να έχω δει το περιεχόμενό της, δήλωσα ότι ουδέν επιλήψιμο έχω πράξει. Χθες διαβάστηκε η δικογραφία στην Βουλή και έλαβα γνώση της δικογραφίας. Επιβεβαιώθηκε αυτό που ήδη γνώριζα, ότι ουδέν σχετικό στοιχείο υφίσταται στη συγκεκριμένη δικογραφία που να μαρτυρά περί τελέσεως αξιόποινης πράξης από εμένα. Ωστόσο, το ΠΑΣΟΚ δήλωσε ότι, κατά την κρίση του, η δικογραφία περιέχει ενδείξεις τελέσεως ποινικών αδικημάτων από εμένα και προτίθεται να υποβάλλει σχετικό αίτημα σύστασης προκαταρκτικής επιτροπής, κάτι που με καθιστά ύποπτο τελέσεως αξιοποίνου πράξεως. Μετά ταύτα, και επειδή η ιδιότητα του υπόπτου τελέσεως αξιοποίνου πράξεως δεν συνάδει με την ιδιότητα του μέλους της Κυβερνήσεως και προκειμένου να αφοσιωθώ στο μείζον για εμένα που είναι η υπεράσπιση της αθωότητας μου ενώπιον του Κοινοβουλίου, καθώς και της τιμής και της υπολήψεώς μου, υπέβαλα στον Πρωθυπουργό την παραίτησή μου από το αξίωμα του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου».

Η αλήθεια είναι ότι το ΠΑΣΟΚ, όντως από το απόγευμα της Πέμπτης ζήτησε την παραίτηση του Μάκη Βορίδη, αλλά και όλων των υφυπουργών που ακούγονται στις επικοινωνίες που έχουν καταγραφεί από τις νόμιμες επισυνδέσεις: «Ο κ. Βορίδης δεν μπορεί να παραμένει στην υπουργική του καρέκλα. Θα συνεχίσουν να είναι στην κυβέρνηση υφυπουργοί, που ως βουλευτές ζητούν να “ανοίξουν ΑΦΜ”, “να δοθούν δικαιώματα ενισχύσεων” που τους επισημαίνεται ότι είναι κατά παράβαση του νόμου, και συγκεκριμένα πρόσωπα “να εξαιρεθούν από νόμιμο έλεγχο”;».

Πάντως ο κ. Βορίδης την Πέμπτη το πρωί στη τηλεοπτική συνέντευξη που παραχώρησε στο Σκάι δεν είχε δείξει καμία διάθεση για παραίτηση. Σε αυτή τη συνέντευξη ο κ. Βορίδης είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν σκέφτεται να παραιτηθεί, περιμένοντας την απόφαση της πλειοψηφίας: «Παραλήπτης της στάσεως μου είναι το Κοινοβούλιο. Τι θα πει το Κοινοβούλιο είναι καθοριστικό για μένα. Το τι θα πει η πλειοψηφία είναι πιο σημαντικό. Θα υπάρξει, φαντάζομαι, αίτημα για Εξεταστική. Κρίσιμο για το οτιδήποτε είναι η στάση της ΚΟ της Ν.Δ. απέναντι στη δική μου υπόθεση». «Δεν κάνω διαπραγμάτευση», είχε απαντήσει ο Μάκης Βορίδης για το αν επικοινώνησε σχετικά με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. «Η στάση μου είναι ξεκάθαρη. Προστασία της εντιμότητας και της ακεραιότητάς μου. Αν ένοιωθα ότι έχω κάνει κάτι κακό, θα έλεγα ότι «το έκανα». Εδώ μου λένε ότι συνιστά ποινικό αδίκημα η εφαρμογή υπουργικής απόφασης. Εδώ είναι τι λέω εγώ. Όλοι οι άλλοι θα τοποθετηθούν», τόνισε. Ο Μάκης Βορίδης στην ίδια συνέντευξη είπε πως αναφορά του ονόματός του γίνεται σε δύο περιπτώσεις. Η μία αφορά την εφαρμογή της «τεχνικής λύσης» και η άλλη επειδή ζήτησε την παραίτηση του πρώην προέδρου του Οργανισμού, Γρηγόρη Βάρρα.

Η αλήθεια είναι ότι ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Μάκης Βορίδης δεν ακούγεται πουθενά σε κάποια συνομιλία. Όμως την ίδια ώρα υπάρχει η κατάθεση του πρώην προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Γρηγόρη Βάρρα, ο οποίος είπε στους δικαστικούς λειτουργούς πως «όταν άρχισαν οι έλεγχοι, διότι εντοπίστηκε ένα κύκλωμα που δρούσε εντός του οργανισμού, μου ζητήθηκε η παραίτηση μου». Εδώ να σημειώσουμε ότι τον κ. Βάρρα αντικατέστησε ο Φάνης Παππάς, ο οποίος εν συνεχεία εξελέγη βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας. Ο κ. Παππάς είναι μεταξύ των βουλευτών που υπάρχουν διάλογοι στην δικογραφία και είναι διωκόμενος. Ο υπουργός που ζήτησε από τον Βάρρα την παραίτηση του ήταν ο Μάκης Βορίδης.

Επίσης οι «κοριοί» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έχουν εντοπίσει στενό συνεργάτη του κ. Βορίδη σε ελεγχόμενες νομικά συνομιλίες. Κανένας προς ώρας δεν μπορεί να πει εάν αυτές οι συνομιλίες γίνονταν για λογαριασμό του κ. Βορίδη. Απλά όταν ακούγεται ο συνεργάτης του κ. Βορίδη να λέει «θα ενημερώσω τον Μάκη», το μυαλό όλων πάει στον πρώην υπουργό. Το ίδιο ισχύει και από συνομιλία που καταγράφηκε μεταξύ του προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Κυριάκου Μπαμπασίδη με το «γαλάζιο» στέλεχος Γιώργο Ξυλούρη. Ο κομματάρχης της Ν.Δ. βεβαιώνει τον τότε πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος προφανώς γνωρίζει την έρευνα από την εισαγγελέα Πόπη Παπανδρέου, όπου είχε αναλάβει την υπόθεση εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, να μην ανησυχεί αναφερόμενος στον κ. Βορίδη: «Εφόσον στέκει το Μαξίμου και στέκει και ο Μάκης είσαι βράχος που δεν πέφτει. Λοιπόν πάτα εκεί να τα γαμ… όλα».

Επιβαρυντική κατάθεση και για τον Αυγενάκη

Στην δικογραφία υπάρχει μία κατάθεση φωτιά από τον Βαγγέλη Σημανδαράκο, τον μοναδικό πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος σημειωτέον, ανέλαβε τη διοίκηση του Οργανισμού μέσω του ΑΣΕΠ και οδηγήθηκε στην παραίτηση μετά από μία περίοδο σκληρών αντιπαραθέσεων και εντάσεων με τον τότε υπουργό Αυγενάκη.

Στην κατάθεση του ο κ. Σημανδράκος τονίζει ότι δεχόταν αφόρητες πιέσεις από τον κ. Αυγενάκη για να πληρώσει ο Οργανισμός 6.000 ύποπτα και ελεγχόμενα ΑΦΜ. Διευκρινίζει, μάλιστα, ότι η πίεση ήταν διπλή. Και από το εσωτερικό του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και από τον ίδιον τον κ. Αυγενάκη. «Οι πιέσεις που μου ασκούνταν ήταν αφόρητες» τονίζει στην κατάθεσή του ο κ. Σημανδράκος. Σημειώνεται ότι περίπου στα μέσα του Νοεμβρίου του 2023, η πλειοψηφία της Διοίκησης του ΟΠΕΚΕΠΕ παραιτήθηκε καθ’ υπόδειξη του Γ.Γ. του ΥπΑΑΤ, Γιώργου Στρατάκου (απομακρύνθηκε και αυτός μέσω παραίτησης), ο οποίος εκτελούσε εντολή του Λευτέρη Αυγενάκη, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για να οδηγηθεί στην έξοδο και ο κ. Σημανδράκος. Κάτι που τελικά έγινε πράξη τρεις ημέρες πριν εκπνεύσει το 2023. Μετά την αποχώρησή του Σημανδαράκου από τον Οργανισμό, πιστώθηκαν στα 6.000 ελεγχόμενα από την ευρωπαϊκή εισαγγελία ΑΦΜ όλα τα ποσά που είχαν υπολογιστεί.

Σαββατοκύριακο αποφάσεων

Σε ό,τι αφορά τους αντικαταστάτες των τεσσάρων μελών της κυβέρνησης που υποχρεώθηκαν σε παραίτηση οι αποφάσεις θα ληφθούν εντός του Σαββατοκύριακου. Σύμφωνα με διαρροές από το Μαξίμου, ο πρωθυπουργός θα βρίσκεται το Σαββατοκύριακο στα Χανιά και πιθανότατα θα λάβει εκεί τις αποφάσεις του. Διευκρινίζεται πάντως ότι τη Δευτέρα θα συνεδριάσει το Υπουργικό Συμβούλιο, όπως είναι προγραμματισμένο, με τους υφισταμένους υπουργούς. Οι αλλαγές θα ακολουθήσουν εντός της εβδομάδας, προσθέτουν πηγές με γνώση της βαριάς ατμόσφαιρας που επικρατεί στο Μέγαρο Μαξίμου.

Αναμφίβολα είναι πολύ σπάνιο να βλέπουμε 4 ταυτόχρονες παραιτήσεις υπουργών για ένα σκάνδαλο. Αυτό δείχνει όχι μόνο τη σοβαρότητα της υπόθεσης, αλλά και το πόσο δεμένη είναι η δικογραφία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας. Ο δε συντονισμός των παραιτήσεων δείχνει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι πρόκειται για πρωτοβουλία Μητσοτάκη. Για πολλοστή φορά το Μαξίμου θυσιάζει πρωτοκλασάτα στελέχη της κυβέρνησης για να μείνει στο απυρόβλητο ο πρωθυπουργός. Οι καταγεγραμμένοι διάλογοι των αξιωματούχων και των στελεχών του ΟΠΕΚΕΠΕ φανέρωσαν την ύπαρξη ενός καθεστώτος γενικευμένης διαφθοράς και ρουσφετιού, το οποίο διαψεύδει το αφήγημα Μητσοτάκη περί αριστείας και τεχνοκρατικής διακυβέρνησης. Οι παραιτήσεις-αποπομπές αποσκοπούν στο να φτιάξουν ένα πολιτικό φράγμα για να προστατευτεί ο πρωθυπουργός από την απόδοση ευθυνών.

Αναγκαία η Προανακριτική

Κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν τη δυσκολία των χειρισμών που δημιούργησε το περιεχόμενο της δικογραφίας που εστάλη στη Βουλή από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και αφήνουν ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα για τη συνέχεια που έχει η υπόθεση του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Υποστηρίζουν πάντως ότι «κάθε περίπτωση είναι διαφορετική», αλλά κρίθηκε ότι έπρεπε να ζητηθούν παραιτήσεις έτσι ώστε «η πολιτική συμπεριφορά πολιτικών στελεχών να μην ρίχνει σκιά στο κυβερνητικό έργο».

Φυσικά αποφάσεις αναμένονται και για το ποια στάση θα κρατήσει τελικά το κυβερνών κόμμα στη Βουλή. Εάν δηλαδή επιλέξει να ψηφίσει τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, ή να πάει στην λύση που προσφέρει στο πιάτο η Ελληνική Λύση και ο Κυριάκος Βελόπουλος που ζητάει τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής. Κάτι που σημαίνει ότι μπορεί η έρευνα να ξεκινήσει από τότε που συστάθηκε ο ΟΠΕΚΕΠΕ το μακρινό 1998 και ξεκίνησε την επιχειρησιακή του δράση το 2001.

Όμως την ίδια ώρα υπάρχουν πληροφορίες πως τις επόμενες ημέρες αναμένονται νέες αποκαλύψεις που είναι πιθανό να εκθέσουν ακόμα πιο πολύ την κυβέρνηση. Όλα αυτά ζυγίζονται και μάλλον απομακρύνουν το ενδεχόμενο του κυβερνητικού «καμουφλάζ» πίσω από την πρόταση Βελόπουλου για εξεταστική που θα φέρει στο φως τις παθογένειες των λεγόμενων κοινοτικών επιδοτήσεων προς τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους.

Πριν την καρατόμηση τον τεσσάρων κυκλοφορούσαν φήμες ότι η κυβέρνηση προσανατολίζεται μόνο προς την σύσταση εξεταστικής επιτροπής, κυβερνητικά στελέχη αμέσως μετά, έλεγαν ότι κάθε άλλο παρά έχει φύγει από το τραπέζι η επιλογή της κυβέρνησης να πει «ναι» στην σύσταση προανακριτικής επιτροπής. Και τα δύο ενδεχόμενα είναι πάνω στο τραπέζι ανέφεραν χαρακτηριστικά και «αυτό που θέλουμε είναι να ξεκαθαρίσει όσο δυνατόν το νωρίτερο η κατάσταση» και για την κυβέρνηση και για τα εμπλεκόμενα πρόσωπα. Επίσης όπως φαίνεται από το τραπέζι δεν έχει φύγει ούτε η προανακριτική επιτροπή σε μοντέλο Τριαντόπουλου παρά το γεγονός ότι τόσο ο κ. Αυγενάκης, όσο και ο κ. Βορίδης φαίνεται να μην επιθυμούν κάτι τέτοιο.

Η κυβέρνηση θα επιθυμούσε στο πιο καλό σενάριο για εκείνη όλα να έχουν κλείσει σε κοινοβουλευτικό επίπεδο πριν από τον Σεπτέμβριο προκειμένου με την έναρξη της νέας σεζόν που οριοθετείται με τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τα βλέμματα είναι στραμμένα στις οικονομικές εξαγγελίες και όχι σε ατέρμονες εξεταστικές και πρωινά κριτικές επιτροπές.

Ποιος θα πληρώσει το πρόστιμο

Το ερώτημα που τίθεται από την κοινωνία είναι το ποιος τελικά θα πληρώσει το πρόστιμο των 415 εκατ. ευρώ; Όπως και το επόμενο που φημολογείται ότι έρχεται και το οποίο αναμένεται σχεδόν διπλάσιο.

Διότι ναι μεν υπήρξε η διαρροή από κυβερνητικά χείλη ότι «οι αγρότες δεν θα χάσουν ούτε ένα ευρώ», όμως η απόφαση καταλογισμού του προστίμου αναφέρει ξεκάθαρα ότι τα χρήματα θα κρατηθούν από τις μελλοντικές επιδοτήσεις των αγροτών. Εάν την ίδια ώρα περιμένουν να επιστραφούν αυτά τα χρήματα από τους απατεώνες που τα καταχράστηκαν ισχύει το «ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι».

Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι το δικαστήριο που καταδίκασε τελεσίδικα τον συγχωρεμένο Άκη Τσοχατζόπουλο εξέδωσε εντολή να δημευθεί η περιουσία του ίδιου και της οικογένειας του σε ύψος 200 εκατ. ευρώ, όσο ήταν η ζημιά που προξένησε από τις μίζες ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας. Έχουν περάσει δέκα χρόνια, ο Άκης Τσοχατζόπουλος έχει αποδημήσει εις κύριον και το ελληνικό δημόσιο έχει ανακτήσει μόλις 17 εκατ. ευρώ από τα 200! Το ελληνικό δημόσιο θα συνεχίσει να αναζητά τα υπόλοιπα 183 εκατ. ευρώ, οπότε δεν θα μας προξενήσει καμία εντύπωση εάν προστεθεί το όνομα του πρώην υπουργού στους μεγαλοφειλέτες του δημοσίου και λογιστικά το κράτος θα έχει καταγράψει την οφειλή.

Στο μεταξύ ο νυν υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, σε τηλεοπτική εκπομπή της ΕΡΤ παραδέχθηκε ότι το πρόστιμο ύψους 415 εκατομμυρίων ευρώ που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Ελλάδα, θα καλυφθεί τελικά από τον κρατικό προϋπολογισμό, δηλαδή από τους Έλληνες φορολογούμενους. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης προανήγγειλε προσφυγή για την αναθεώρηση του ύψους και της αιτιολόγησης του προστίμου. Πάντως στην διαπραγμάτευση που ξεκίνησε με την Κομισιόν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να στείλει στις Βρυξέλλες τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, και όχι τον αρμόδιο υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστα Τσιάρα. Ο κ. Χατζηδάκης συναντήθηκε στην πρωτεύουσα του Βελγίου με τον Επίτροπο Γεωργίας και Τροφίμων, Κριστόφ Χάνσεν. Μάλιστα κυβερνητικές διαρροές ισχυρίζονται ότι η Κομισιόν έδωσε το φως για την απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ.

Την ίδια ώρα λόγω του ελέγχου που γίνεται στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αναβλήθηκε η καταβολή των ενισχύσεων για την βιολογική κτηνοτροφία και την μελισσοκομία. Πληροφορίες αναφέρουν ότι και στους δύο αυτούς κλάδους κρύβονται… «λαβράκια».