Το… αστεράτο Ταμείο της αγωνίας!

Με τα του Ταμείου Ανάκαμψης ξεκίνησε η τελευταία εβδομάδα του Μαΐου για την κυβέρνηση. Δεν ήταν μόνο το καινούργιο διπλό ελληνικό αίτημα για εκταμίευση 1,63 δισ. ευρώ από το RRF που δημοσιοποιήθηκε το πρωί της περασμένης Τρίτης. Είναι και το ότι τα (ακανθώδη) θέματα του Ταμείου βρέθηκαν στην ατζέντα της πρόσφατης συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου, με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση να ενημερώνει την κυβερνητική «ομήγυρη» για την πρόοδο της υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης.

Του Νίκου Τσαγκατάκη

Από τα λεγόμενα του κ. Παπαθανάση ουδείς έγινε σοφότερος καθώς ο αναπληρωτής ΥΠ.ΟΙΚ. επανέλαβε όσα είχε πει στην πρόσφατη συνέντευξη τύπου ισχυριζόμενος ότι έχουν συμβασιοποιηθεί πλήρως όλα τα προγράμματα του δανειακού σκέλους του Ταμείου Ανάκαμψης. Το μόνο που άφησε για το τέλος της ενημέρωσης του «γαλάζιου» Υπουργικού Συμβουλίου ήταν η υπόμνηση ότι το… βιράζ της υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης είναι και πιο απαιτητική φάση του.

Όσο λαλίστατο είναι, ωστόσο, το Μαξίμου στις αυτοθριαμβολογίες για τις διαχειριστικές επιδόσεις του επιτελικού κράτους στην απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων, τόσο… μουγκό παραμένει στη λογοδοσία. Λογοδοσία όχι μόνο για αυτά που έχουν γίνει αλλά και για κάποια κονδύλια που φαίνεται να είναι «εξαφανισμένα» στη… μετάφραση.

Η ομιχλώδης διαδρομή στα… αστέρια!

Ο λόγος για τα 40 εκατομμύρια ευρώ τα οποία πληρώθηκαν από το κουμπαρά του RRF για το πρόγραμμα «Trust Your Stars» που όμως δεν έγινε ποτέ. Την ομιχλώδη διαδρομή αυτής της υπόθεσης έφερε στο φως της δημοσιότητας πριν από περίπου έναν μήνα –στα τέλη Απριλίου– ένα ρεπορτάζ της Εφημερίδας των Συντακτών. Την δημοσιογραφική αποκάλυψη υπογραφεί ο συνάδελφος Πάνος Κοσμάς και σύμφωνα με αυτήν έχουν συμβεί τα εξής παράδοξα:

>> Το έργο με τίτλο «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας» – «Trust Your Stars» που έχει κωδικό Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού (ΟΠΣ ΤΑ) 5180664 εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης το 2022.

>> Στις 25 Ιουνίου του 2024 και αφού είχαν προηγηθεί η σχετική παράταση έληξε το χρονικό περιθώριο που είχαν οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλλουν τις προτάσεις τους.

>> Τον Ιούλιο του 2025, δηλαδή έναν χρόνο μετά από το dead line, οι προτάσεις «εδέησαν» να αξιολογηθούν, με τα προσωρινά αποτελέσματα να δημοσιεύονται στις 22 του ίδιου μήνα.

Επειδή, όμως, επειδή μιας… ανορθογραφίας μύριες έπονται, το ρεπορτάζ της ΕΦΣΥΝ έβγαλε κι άλλο λαβράκι, με τον συντάκτη να επικαλείται την ύπαρξη απόφασης του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, της γενικής γραμματείας Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης με ημερομηνία 10/2/2025, στην οποία φαίνεται ότι το έργο «Trust Your Stars» είχε μέχρι τις 31/12/2024(!!!) πληρωμές ύψους 40.417.725,60 ευρώ.

Εννέα μήνες στο «περίμενε…»

Αν και το θέμα δεν εντοπίστηκε από τα «ραντάρ» των φιλοκυβερνητικών συστημικών ΜΜΕ, εντούτοις κινητοποίησε τα αντανακλαστικά και μέρους της αντιπολίτευσης αλλά και της ακαδημαϊκής κοινότητας. Με την πανεπιστημιακή έρευνα να βρίσκεται στο «περίμενε» επί 9 μήνες που έχουν μεσολαβήσει από τη δημοσίευση των προσωρινών αποτελεσμάτων, 90 πανεπιστημιακοί καθηγητές και επιστήμονες ερευνητές από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Καποδιστριακό, το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος, το Δημοκρίτειο της Θράκης, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Πολυτεχνείο Κρήτης απέστειλαν στις 30 Μαρτίου 2026 εξώδικη δήλωση προς την υπουργό Παιδείας και τη διοίκηση του υπουργείου, με νομικό εκπρόσωπο τον καθηγητή της Νομικής Σχολής Αθηνών Πάνο Λαζαράτο.

Στο εξώδικο ζητείται να προχωρήσουν άμεσα οι απαραίτητες διοικητικές ενέργειες και συγκεκριμένα: α) Η σύσταση της Επιτροπής Ενστάσεων, β) η ολοκλήρωση της αξιολόγησης των ενστάσεων, γ) η έκδοση των οριστικών αποφάσεων έγκρισης χρηματοδότησης και δ)

η εκταμίευση των κονδυλίων προς τους δικαιούχους φορείς, ώστε να ξεκινήσει η υλοποίηση των ερευνητικών έργων.

Και στη Βουλή το θέμα  

Σε παράλληλο χρόνο και συγκεκριμένα στις 13 Μαΐου ερώτηση για το θέμα κατέθεσε στη Βουλή ο βουλευτής Ηρακλείου του ΣΥΡΙΖΑ, Χάρης Μαμουλάκης, αιτούμενος από την αρμόδια υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, να απαντήσει μεταξύ άλλων αν όντως έχουν διενεργηθεί πληρωμές στο πλαίσιο του έργου «Trust Your Stars», ποιο είναι το ύψος τους και τι συγκεκριμένα αφορούν. Παρόμοιες… απορίες είχε και η βουλευτής της «Ελληνικής Λύσης», Σοφία Ασημακοπούλου, αλλά και το κόμμα του Στέφανου Κασσελάκη από το οποίο στις αρχές Μαΐου εξεδόθη σχετική ανακοίνωση ζητώντας να μάθουν ποιοι είναι οι τελικοί αποδέκτες των κονδυλίων του… αστεράτου προγράμματος, με ποια διαδικασία καταγράφηκαν ως πληρωμές ποσά για έργο που δεν υλοποιήθηκε και σε ποιους λογαριασμούς κατευθύνθηκαν.

Η απορία όσων αναρωτιούνταν τι απάντησε είτε η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας είτε του υπουργείου Οικονομικών, λύθηκε αλλά όχι επαρκώς και πειστικά την περασμένη Δευτέρα, όταν η Σ. Ζαχαράκη  έδωσε στη Βουλή τα επίσημα στοιχεία για τις 1.241 αιτήσεις χρηματοδότησης στο πρόγραμμα «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας».

Στην απάντησή της η υπουργός τόνισε ότι η διαχείριση του έργου έγινε με αυστηρή τήρηση ευρωπαϊκών και εθνικών κανόνων, με πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία. Υποστήριξε πιο συγκεκριμένα η υπουργός Παιδείας ότι το έργο εντάχθηκε αρχικά τον Οκτώβριο του 2022 στο Ταμείο Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0» και τροποποιήθηκε το 2023 και το 2024, αφαιρέθηκε όμως από το ΕΣΑΑ με ευρωπαϊκή απόφαση της 22ας Ιουλίου 2025, ενώ η ανάκληση της ένταξης ολοκληρώθηκε εγχώρια στις 28 Απριλίου 2026.

Στην απάντηση της υπουργού υπάρχουν, εξάλλου, οι αριθμοί του συνόλου των  αιτούντων (1.241, εκ των οποίων οι 606 για τη Δράση Ι-Νέοι Ερευνητές, οι 634 για τη Δράση ΙΙ – Συμπράξεις ΑΕΙ και ένας που… αγνοείται από το άθροισμα) καθώς και των αιτούντων που άσκησαν ένσταση μετά τα αποτελέσματα (203).

Τι λείπει; Μα φυσικά η.. ταμπακιέρα, δηλαδή το πού και πώς πήγαν –οέο…– τα €40.000.000 που έχουν πληρωθεί! Ποιος ξέρει; Μπορεί  στην κυβέρνηση να περιμένουν να τους ζητήσει έξτρα εξηγήσεις η Ευρωπαία εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι, για να το αποκαλύψουν.