Το ιερό ύφασμα του διχασμού

Όσο μυστηριακή είναι όλη η πασχαλινή περίοδος μέχρι την Ανάσταση του Κυρίου, άλλο τόσο αντιπαραθετικά λειτουργούν τα ανεξήγητα «μυστικά» της που αναπαράγονται με τις βιβλικές περιγραφές, προκαλώντας μία ετήσια ανακυκλούμενη συζήτηση για το πού σταματά η ιστορική αλήθεια και πού αρχίζει ο μύθος. Κλασικό παράδειγμα τέτοιας αντιπαράθεσης, η Σινδόνη του Τορίνο ή αλλιώς η Ιερά Σινδόνη.

Επιμέλεια: Βιβή Μαρίτσα

Πόσους διαξιφισμούς θα μπορούσε να προκαλέσει μεταξύ της θρησκευτικής και της επιστημονικής κοινότητας ένα παμπάλαιο λινό ύφασμα; Αν πρόκειται για το σάβανο που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε για να τυλιχθεί το σώμα του Ιησού Χριστού αμέσως μετά από τη Σταύρωσή Του, τότε η απάντηση είναι προφανής. Η Σινδόνη, λοιπόν, του Τορίνο ή αλλιώς η Ιερά Σινδόνη εκτίθεται στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή στο Τορίνο, και οι επιστήμονες έχουν πραγματοποιήσει αρκετές έρευνες με σκοπό να απαντήσουν στο βασικό «ανεξήγητο» ερώτημα: η εικόνα του γενειοφόρου άνδρα που είναι αποτυπωμένη στο «επίδικο» ύφασμα ανήκει όντως στον Ιησού Χριστό ή όχι; Κι επειδή δεν πρόκειται για μία απλή θρησκευτικού χαρακτήρα διαμάχη, από το 1898, οπότε και αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά μια φωτογραφία της σινδόνης, ακόμη και τα επιστημονικά πορίσματα διαφέρουν. Τα μισά υποστηρίζουν ότι όντως το σάβανο ανήκει στον Ιησού, άλλα αποφαίνονται ότι η ιστορία της ιεράς σινδόνης δεν είναι παρά μία καλοστημένη πλαστογραφία, και κάπου στη μέση βρίσκεται η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που διατηρεί μία στάση ουδετερότητας για το θέμα.

Το Βατικανό δεν έχει πάρει επίσημη θέση, παρόλο που θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ιερά κειμήλιά της. Το 2015, ο Πάπας Φραγκίσκος επισκέφθηκε το ιερό κειμήλιο για να προσευχηθεί για τους πρόσφυγες και ταυτόχρονα για να στείλει ένα μήνυμα στον κόσμο λέγοντας, «η Ιερά Σινδόνη πρέπει να εμπνεύσει τους ανθρώπους. Το πρόσωπο και το σώμα του Ιησού αντικατοπτρίζει το σώμα και το πρόσωπο του κάθε ανθρώπου που άδικα πονάει». Εκτός όμως από τον νυν Πάπα, ο παραιτηθείς Πάπας Βενέδικτος είχε επισκεφθεί την Ιερά Σινδόνη παραδεχόμενος ότι «είναι μια αληθινά μυστηριώδης εικόνα, που κανένα ανθρώπινο χέρι δεν θα μπορούσε να πειράξει».

Οι δύο «διχαστικές» έρευνες

Οι δύο έρευνες που μπορούν να θεωρηθούν πιο σημαντικές έχουν διαφορετικές απαντήσεις πάνω στο θέμα της Ιεράς Σινδόνης. Το πρώτο ερευνητικό πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε το 1981, με τίτλο «Τhe Shroud of Turin Research Project – STURP» από επιστήμονες, οι οποίοι μελετούσαν το σάβανο για χρόνια.

Όταν ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα της έρευνας, προκάλεσαν ρίγη συγκίνησης σε εκατομμύρια πιστούς καθώς, σύμφωνα με τους ίδιους, «το αποτύπωμα ανήκει σε πραγματικό άνθρωπο, ο οποίος πριν είχε μαστιγωθεί και σταυρωθεί. Δεν είναι έργο καλλιτέχνη. Το αίμα έχει μείνει πάνω στο σεντόνι. Παρ’ όλα αυτά το θέμα για το αν ήταν ο Χριστός παραμένει άλυτο». Εκτός των άλλων, η έρευνα έδειξε ότι υπήρχαν πληγές γύρω από την περιφέρεια του κεφαλιού, που συνηγορεί ότι έχουν προκληθεί από στεφάνι φτιαγμένο με αγκάθια.

Το 2014 πραγματοποιήθηκε η έρευνα που έφερε τα πάνω-κάτω καθώς διαψεύδει την προηγούμενη, της δεκαετίας του ’80. Ερευνητές με επικεφαλής τον Αλμπέρτο Καρπιντέρι του Πολυτεχνείου του Τορίνο δημοσίευσαν στο περιοδικό «Meccanica» ότι όντως τα αποτυπώματα χρονολογούνται από το 33 μ.Χ.. αλλά δημιουργήθηκαν από έναν μεγάλο σεισμό που χτύπησε την Ιερουσαλήμ. Μάλιστα, υποστήριξαν ότι «η ακτινοβολία νετρονίων λόγω του σεισμού “μπέρδεψε” τις επίσημες ραδιοχρονολογήσεις με άνθρακα-14, που έγιναν στη δεκαετία του ’80».

Φυσικά, οι ερευνητές της συγκεκριμένης έρευνας ανέφεραν ότι είναι πολύ πιθανό η θεωρία τους να μην είναι η μόνη σωστή. Στο σχετικό δημοσίευμα αναφέρεται ότι στη διάρκεια των σεισμών δημιουργούνται στον γήινο φλοιό ισχυρά κύματα πίεσης υψηλής συχνότητας, τα οποία αποτελούν την πηγή εκπομπών νετρονίων. Τα νετρόνια αυτά απελευθερώνονται από τα άτομα που ήσαν δεσμευμένα μέχρι τότε και αλληλεπιδρούν με τους πυρήνες άλλων ατόμων, πράγμα που δημιουργεί νέα ισότοπα άνθρακα.

Τι φοβήθηκε το Βατικανό

Η Σινδόνη του Τορίνο έχει μήκος 4,35 μέτρα και 1,1 μέτρα πλάτος. Το ύφασμά της είναι λινό και έχει ύφανση ψαροκόκαλου. Το άψυχο σώμα που τοποθετήθηκε πάνω στο σεντόνι έχει όντως βασανισθεί και σταυρωθεί. Στο ύφασμα είναι εμφανής τρύπες από καψίματα και μερικές σταγόνες νερού από την πυρκαγιά του 1532 που ξέσπασε στο Σάμπερυ της Γαλλίας, όπου φυλασσόταν.

Το Βατικανό επέτρεψε να γίνει έρευνα μόνο για τον τύπο αίματος του ανθρώπου που ξάπλωσε πάνω στο ύφασμα, επειδή θεωρήθηκε ότι οποιαδήποτε έρευνα γίνει πάνω σε ένα αντικείμενο αμφιβόλου αυθεντικότητας ενδεχομένως να κατέληγε σε συμπέρασμα που θα έδινε αιρετική απάντηση ενάντια στην Άμωμο Σύλληψη.