Το νέο «θαύμα» της Θεσσαλονίκης – Ο Τσίπρας μοίρασε δισεκατομμύρια, αλλά όχι τον αληθινό λογαριασμό

Στη Θεσσαλονίκη, την πόλη όπου οι πολιτικοί αρχηγοί παραδοσιακά ανακαλύπτουν ανεκμετάλλευτο δημοσιονομικό χώρο ακόμη και στις… χελιδονοφωλιές, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε το νέο «Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης» της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.

Ένα σχέδιο με κοινωνική στόχευση, ισχυρή κρατική παρέμβαση, αναδιανομή εισοδήματος και μια εντυπωσιακά μεγάλη βεντάλια υποσχέσεων προς εργαζομένους, συνταξιούχους, νέους, οικογένειες και επιχειρήσεις.

Ο πρώην πρωθυπουργός συμπύκνωσε τη φιλοσοφία του οικονομικού προγράμματός σε τρεις φράσεις: «Να παράγουμε περισσότερο, να μοιραζόμαστε δικαιότερα, να ζούμε καλύτερα». Το πρόβλημα είναι ότι ενώ ο Αλέξης Τσίπρας δεν άφησε σχεδόν καμία κοινωνική τάξη παραπονεμένη έμεινε… παραπονεμένη η αλήθεια τού πως όλα αυτά θα γίνουν πράξη στο πεδίο της εφαρμοσμένης οικονομικής πολιτικής. Κι εξηγούμαστε:

>> Στο πεδίο της εργασίας, ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ δεσμεύτηκε για κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ μέσα στο 2027 και για μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης 1.800 ευρώ στο τέλος της τετραετίας, συνδέοντας την άνοδο των αποδοχών με συλλογικές διαπραγματεύσεις, κλαδικές συμβάσεις και αύξηση της παραγωγικότητας.

Βεβαίως η αύξηση του κατώτατου μισθού δεν αποτελεί αυτούσια κρατική δαπάνη, καθώς το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στις επιχειρήσεις. Ούτε όμως ο μέσος μισθός των 1.800 ευρώ θεσπίζεται με μία υπουργική απόφαση. Είναι οικονομικός στόχος που προϋποθέτει επενδύσεις, αύξηση της παραγωγικότητας και επιχειρήσεις ικανές να αντέξουν υψηλότερο μισθολογικό κόστος. Διαφορετικά, ο αριθμός μένει ευχή.

>> Στη φορολογία, το σχέδιο προβλέπει διπλασιασμό της έκπτωσης φόρου για τις οικογένειες με παιδιά, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για όλες τις επιχειρήσεις, κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις, μείωσή της για τα νομικά πρόσωπα και νέα ρύθμιση 120 δόσεων. Την ίδια ώρα, επιχειρεί να μεταφέρει βάρος προς την κορυφή της οικονομικής πυραμίδας μέσω της λεγόμενης «Πατριωτικής Εισφοράς»: ετήσια επιβάρυνση 1% επί της καθαρής περιουσίας του πλουσιότερου 1%, προοδευτικότερη φορολόγηση των μερισμάτων και περιορισμό φοροαπαλλαγών μεγάλου πλούτου.

Η κατεύθυνση της φορολόγησης του μεγάλου πλούτου είναι πολιτικά καθαρή και κοινωνικά υπερασπίσιμη. Άλλο όμως η πολιτική κατεύθυνση και άλλο η απόδοση ενός φόρου. Χωρίς ακριβή ορισμό της φορολογητέας περιουσίας, όρια, εξαιρέσεις, τρόπο αποτίμησης, συμψηφισμό με υφιστάμενες επιβαρύνσεις και εκτίμηση της φοροαποφυγής, η «Πατριωτική Εισφορά» είναι προς το παρόν τίτλος εσόδου και όχι βεβαιωμένο έσοδο.

>> Στην ακρίβεια, προτείνεται ΦΠΑ 6% σε βασικά είδη διατροφής και υγιεινής, πλαφόν στο περιθώριο κέρδους και ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών σε όλη την αλυσίδα, από την παραγωγή έως το ράφι. Στην ενέργεια, η υπόσχεση είναι ακόμη πιο φιλόδοξη καθώς προτείνεται μεσοσταθμική μείωση των λογαριασμών κατά 30%, ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα ρεύματος σε προσιτή τιμή και απαγόρευση διακοπής για νοικοκυριά που αποδεδειγμένα αδυνατούν να πληρώσουν.

>> Για τους συνταξιούχους ο  πρώην επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ εξήγγειλε μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα. Για την Υγεία, μέση αύξηση 500 ευρώ τον μήνα σε γιατρούς και νοσηλευτές, εγγύηση φροντίδας για 140.000 ανθρώπους με άνοια ή Αλτζχάιμερ και ανώτατος χρόνος αναμονής για εξετάσεις και επεμβάσεις.

>> Για την Παιδεία, αύξηση 300 ευρώ τον μήνα στους εκπαιδευτικούς, πρόσληψη 30.000 νέων εκπαιδευτικών και υποτροφία 500 ευρώ τον μήνα, για δέκα μήνες, σε φοιτητές περιφερειακών πανεπιστημίων που σπουδάζουν μακριά από το σπίτι τους.

>> Προαναγγέλθηκε επίσης κατάργηση των Πανελλαδικών και αντικατάστασή τους από σύστημα πρόσβασης που θα συνυπολογίζει τη συνολική σχολική πορεία — μια βαθιά θεσμική αλλαγή, για την οποία μένει να αποδειχθεί ότι θα είναι περισσότερο αδιάβλητη και όχι περισσότερο εξαρτημένη από το σχολείο και το οικογενειακό εισόδημα.

>> Στο πακέτο προστίθενται δωρεάν αστικές συγκοινωνίες για τους κατοίκους Αθήνας και Θεσσαλονίκης, 50.000 προσιτές κατοικίες σε τέσσερα χρόνια, προστασία της πρώτης κατοικίας και δημόσια υποστήριξη της φροντίδας ηλικιωμένων και ΑμεΑ.

Με απλά λόγια, δεν πρόκειται για ένα ή δύο μέτρα. Πρόκειται για μια σχεδόν ολική επαναχάραξη του κοινωνικού κράτους, της φορολογίας, της αγοράς ενέργειας, της στεγαστικής πολιτικής και του αναπτυξιακού μοντέλου. Και όλα αυτά, σύμφωνα με την πλευρά Τσίπρα, χωρούν σε μικτό κόστος 7,39 δισ. ευρώ για την τετραετία 2027-2030.

Ο λογαριασμός των 7,39 δισ. που δεν «βγαίνει»

Η οικονομική ομάδα της ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι το μικτό κόστος των μέτρων ανέρχεται σε 7,39 δισ. ευρώ, ότι θα προκύψουν 1,92 δισ. μόνιμα νέα έσοδα και ότι, συνεπώς, η καθαρή δαπάνη περιορίζεται στα 5,47 δισ. ευρώ. Επικαλείται, παράλληλα, διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο 5,60 δισ. ευρώ, χωρίς μάλιστα να συνυπολογίζει τα έσοδα από την «Πατριωτική Εισφορά».

Αυτή είναι η επίσημη αριθμητική του σχεδίου, όπως μεταφέρθηκε από συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού, μόνο που οι αστερίσκοι είναι αρκετοί και ανεπαρκώς αποσαφηνισμένοι από το νέο κόμμα Τσίπρα. Δεν γνωρίζουμε για παράδειγμα πόσο κοστίζει κάθε μέτρο ανά έτος, πόσους δικαιούχους αφορά, ποια δαπάνη είναι μόνιμη, ποια εφάπαξ και ποιο ακριβώς έσοδο τη χρηματοδοτεί.

Τι σημαίνει αυτό; Ότι αν τα 7,39 δισ. αφορούν ολόκληρη την τετραετία, η διαίρεση βγάζει πηλίκο περίπου 1,85 δισ. ευρώ μέσο μικτό κόστος ανά έτος ΕΛΑΣίτικης διακυβέρνησης, όταν ορισμένες μόνο από τις εξαγγελίες φαίνεται να εξαντλούν αυτό το ποσό σχεδόν από μόνες τους.

Αυτός είναι και ο λόγος που λίγες ώρες μετά από την ολοκλήρωση της παρουσίασης του οικονομικού προγράμματος της ΕΛΑΣ στη Θεσσαλονίκη πολλοί ανακάλεσαν στη μνήμη τους το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης του 2014 που κι εκείνο είχε… φλεξάρει ο Αλέξης Τσίπρας ως σχέδιο άμεσης κοινωνικής σωτηρίας. Μόνο που λίγους μήνες αργότερα, η σύγκρουση με τους πιστωτές και η δημοσιονομική πραγματικότητα μετέτρεψαν τη σωτηρία σε τρίτο μνημόνιο.