Βρυξέλλες: Συγκαλείται Έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ

Έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πραγματοποιείται το βράδυ της Πέμπτης στις Βρυξέλλες, στις 20:00 ώρα Ελλάδας, με μοναδικό θέμα τις σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ.

Στο τραπέζι μπαίνουν η υπόθεση της Γροιλανδίας, οι πιθανές εμπορικές απειλές προς κράτη-μέλη της ΕΕ, αλλά και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας, όπως η Ουκρανία και η κατάσταση στην Αρκτική.

Η σύγκληση του Συμβουλίου αποφασίστηκε από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε απειλήσει με εμπορικό πόλεμο από την 1η Φεβρουαρίου αν δεν του παραχωρούνταν ο έλεγχος της Γροιλανδίας. Ο Τραμπ έκανε τελικά πίσω, επικαλούμενος συμφωνία που –όπως είπε– επιτεύχθηκε με το ΝΑΤΟ.

Παρά την αποκλιμάκωση, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έκριναν ότι η συζήτηση πρέπει να γίνει στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο.

Ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ σημειώνει ότι το 2025 ήταν μια χρονιά «νέου ύφους» από την αμερικανική διοίκηση, με διαφορετικές πολιτικές και νέα στάση σε πολλά μέτωπα. Η ΕΕ, από την πλευρά της, προσπάθησε να κρατήσει τη σχέση σταθερή και αμοιβαία επωφελή.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα γεγονότα των τελευταίων ημερών υπενθυμίζουν πόσο αναγκαίο είναι να επιταχυνθεί η συζήτηση για τη «στρατηγική αυτονομία της ΕΕ». Παράλληλα, η αντίδραση των κρατών-μελών χαρακτηρίζεται «γρήγορη, συντονισμένη και ψύχραιμη».

Για τη Γροιλανδία, οι Ευρωπαίοι αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν ακόμη ανοιχτά ζητήματα. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ ενημέρωσε πρόσφατα ότι συμφωνήθηκε μια διπλή προσέγγιση: διάλογος ΗΠΑ–Γροιλανδίας–Δανίας στο πλαίσιο της υπάρχουσας αμυντικής συμφωνίας και ενίσχυση του ρόλου του ΝΑΤΟ στην Αρκτική. Η ΕΕ δηλώνει ξεκάθαρα την αλληλεγγύη της προς τη Δανία, ενώ θεωρεί θετικό ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε πως δεν υπάρχει στρατιωτική απειλή κατά της Γροιλανδίας.

Στο μέτωπο του εμπορίου, η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να αντιδράσει αν χρειαστεί, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επιβεβαίωση των απειλών. Υπενθυμίζεται ότι υπάρχει ήδη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ για το εμπόριο, με τις Βρυξέλλες να παραμένουν σε επιφυλακή.

Όσον αφορά το «Συμβούλιο για την Ειρήνη» (Board of Peace) του Τραμπ, το θέμα θα συζητηθεί στο πλαίσιο της συνολικής αποτίμησης των διατλαντικών σχέσεων. Αν και αρκετά κράτη-μέλη έχουν λάβει πρόσκληση, η πλειονότητα των Ευρωπαίων ηγετών έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν σκοπεύει να συμμετάσχει.

Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε αρχικά ως πρόταση για τη Γάζα, αλλά στη συνέχεια αποδείχθηκε ότι έχει πολύ ευρύτερο περιεχόμενο, εγείροντας νομικά ερωτήματα για τη συμβατότητά της με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Η ΕΕ δηλώνει πρόθυμη να συζητήσει με τις ΗΠΑ για να ξεκαθαριστούν τα ανοιχτά ζητήματα.

Παρά τις συζητήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν αναμένεται κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στο θέμα.