5 πραγματικά προβλήματα για την ψήφο των Αποδήμων

Αν δεν λυθούν τεχνικές δυσκολίες και συνταγματικά κωλύματα, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος το δώρο τού εκλέγειν προς τους εκτός Επικρατείας Έλληνες να γίνει άδωρον

Το ζήτημα της ψήφου των αποδήμων ήδη έχει δημιουργήσει νέο διάλογο μέσα στα κοινοβουλευτικά κόμματα, αφού ο καθένας διεκδικεί για τον εαυτό του, ένα μερίδιο της ψήφου, την επόμενη ημέρα. Όμως, εγείρονται σοβαρά ουσιαστικά και πρακτικά  προβλήματα, στα οποία υπάρχουν τεχνικές δυσκολίες και συνταγματικά κωλύματα, τα οποία αν δεν προβλεφθούν υπάρχει κίνδυνος το δώρο προς τους απόδημους να γίνει άδωρον.

Της Άννας Στεργίου (*)

Είναι από τις λίγες φορές, που τα κόμματα έχουν αποφασίσει να συνεννοηθούν μεταξύ τους, αν και η άποψη καθενός θέτει πραγματικά διλήμματα αλλά και αδυναμίες τεχνικές.  Έτσι, επί της ουσίας έχει δίκιο ο Κώστας Σκανδαλίδης από το ΚΙΝΑΛ, ο οποίος διερωτάται πώς θα ψηφίσει ο Ροδίτης στην Αλάσκα, αν δεν υπάρχει επιστολική ψήφος. Επί του πρακτέου έχει δίκιο και το ΚΚΕ, διότι, όταν εφαρμόστηκε ηλεκτρονική ψήφος στη γειτονική Ιταλία, είχαμε σκάνδαλο.

Η κυβέρνηση προχωρά με προσοχή, ώστε να διασφαλιστεί η διαφάνεια της ψήφου, η συνταγματική κατοχύρωσή της, αλλά χρειάζεται ν’ αρθούν τα εμπόδια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κατάργηση της ισονομίας και της ισοπολιτείας. Υπάρχει, όμως, κι ένα  οικονομικό σκέλος, διότι  η ψήφος των αποδήμων δεν μπορεί να υπάρξει, χωρίς πρόσθετη χρηματοδότηση.

Έτσι, από τον καιρό που όλοι έμπαιναν στα αεροπλάνα και τα βαπόρια για να ψηφίσουν, περνάμε σε μια φάση όπου υπάρχει διχογνωμία, αν πρέπει να υπάρξει αυτοπρόσωπη παρουσία ή ηλεκτρονική ψήφος, και τα επιχειρήματα είναι ισχυρά και από τις δυο πλευρές. Στην πρώτη περίπτωση, θα μπορεί να ψηφίσει όποιος έχει την τύχη να ζει κοντά σε πρεσβεία-προξενείο ή σε περιοχή που υπάρχει μαζική παρουσία αποδήμων, ή αυτός που έχει χρήματα. Στη δεύτερη περίπτωση, μπορούν να ψηφίζουν όλοι, άποψη που ασπάζονται και οι Απόδημοι.

Το ΚΚΕ θέτει δυο βασικά ζητήματα, βάζει πλαφόν 30-35 ετών απομάκρυνσης από τη χώρα με διετή παρουσία εντός Ελλάδας και ΑΦΜ, επισημαίνοντας το θέμα των δεσμών. Όμως:

>>Ζήτημα 1ον: Πώς διασφαλίζεται λοιπόν η ισονομία και η ισοπολιτεία, αν κάποιος απόδημος μπορεί να ψηφίσει με την ψήφο των Αποδήμων αλλά κάποιος άλλος όχι, επειδή δεν έχει Αριθμό Φορολογικού Μητρώου στη χώρα, το οποίο θεωρεί ότι πρέπει να υπάρχει δεσμός με τη μητρόπολη;

Όμως, η 35ετία με δύο χρόνια παρουσία διακεκομμένη, ως διάταξη είναι προβληματική, κατά το ΚΙΝΑΛ και την Ελληνική Λύση. Αν δηλαδή ένας Έλληνας ζει στη Γερμανία ως Ευρωπαίος πολίτης δεν μπορεί καν να αποδείξει κάθε πότε έρχεται.  Ομογενής στην Αυστραλία, ο οποίος  για οικονομικούς λόγους,  υγείας ή άλλους λόγους, ενώ αγαπά την Ελλάδα,  αποκλείεται, αν δεν έχει ΑΦΜ ή δεν έχει επιστρέψει τα τελευταία 35 χρόνια, για μία διετία. Πρέπει να ψάχνει να βρει αεροπορικά εισιτήρια; Υπάρχουν ομογενείς, που έφυγαν με μόνο τα ναύλα τους αλλά έχουν πολλή  αγάπη για την Ελλάδα.

Το πατριωτικό συναίσθημα δεν έχει σχέση με την οικονομική δραστηριότητα και σε αυτό έχει δίκιο το ΚΙΝΑΛ. Επίσης, δεν είναι λίγοι οι απόδημοι, οι οποίοι ενώ αγαπούν την Ελλάδα επέλεξαν να διαθέσουν τα χωράφια που είχαν στα αδέλφιά τους, έναντι μηδαμινού τιμήματος ή και χαριστικά, αφού δεν είχαν σκοπό να επιστρέψουν.

>>Ζήτημα 2ον: Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι θα ψηφίσουν όλοι με διαφανείς διαδικασίες, όταν γίνει ηλεκτρονική η ψήφος; Η κυβέρνηση θέλοντας και μη δέχτηκε  την αυτοπρόσωπη παρουσία,  όπως επέμεινε κυρίως το ΚΚΕ. Τέτοια όμως ενέργεια, παρ’ ότι δεν ήταν στις διαθέσεις της κυβέρνησης, αποκλείει τους οικονομικά αδύναμους, που δεν μένουν σε περιοχές με μαζική παρουσία αποδήμων. Η ηλεκτρονική ψηφοφορία έχει εφαρμοστεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και είναι δυνατή, εφόσον υπάρξει επικαιροποίηση και διασταύρωση των στοιχείων. Ειδάλλως, είναι συνταγματικά αδύναμη, γιατί και πάλι δημιουργεί αποδήμους δύο ταχυτήτων. Έτσι, ο απόδημος που μένει στο εξωτερικό, στην Αυστραλία, δεν θα έχει τις ίδιες δυνατότητες με κάποιον ψηφοφόρο που μένει στην Αλάσκα.  Η αυτοπρόσωπη παρουσία, την οποία θέτει το ΚΚΕ, σαφέστατα εξασφαλίζει το θέμα της διαφάνειας. Όμως, παρ’ όλα αυτά εγείρει ζήτημα Συνταγματικότητας της ψήφου όλων των Αποδήμων Ελλήνων και βρίσκει αντίθετους τους απόδημους Έλληνες της Γερμανίας.

>>Ζήτημα 3ον: Πρόβλημα υπαρκτό είναι και το θέμα των θέσεων βουλευτών Αποδήμων, και ορθώς το θέτουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Το ψηφοδέλτιο Επικρατείας δεν βοηθά κανέναν απόδημο ούτε τη Νέα Δημοκρατία. Ίσα-ίσα τείνει να γίνει δώρον άδωρον,  γιατί ουσιαστικά ο Απόδημος βουλευτής, αντί να είναι εκλεγμένος, στην ουσία θα είναι διορισμένος. Επομένως, είναι στη σωστή κατεύθυνση η πρόταση ΣΥΡΙΖΑ – ΜέΡΑ25 για συγκεκριμένες εκλογικές περιφέρειες αποδήμων. Βοηθά στον κοινοβουλευτισμό και τη δημοκρατία, ώστε να είναι στα ψηφοδέλτια υποψήφιοι των κομμάτων και όχι των αποδήμων.

>>Ζήτημα 4ον: Τα κόμματα ταλαιπωρήθηκαν λόγω της κρίσης και οι δυνατότητες για προεκλογικό αγώνα των Αποδήμων δημιουργούν ζητήματα οικονομικής αντοχής. Έτσι, αν δεν προβλεφθεί νέο κονδύλι στα κόμματα, με κάποιον τρόπο, για να μπορέσουν να στηρίξουν έναν προεκλογικό αγώνα και στο εξωτερικό, κινδυνεύει να δημιουργήσει βουλευτές αποδήμων μίας ταχύτητας, διότι μόνον όσοι έχουν χρήματα θα μπορέσουν να στηρίξουν έναν προεκλογικό αγώνα και να είναι υποψήφιοι ή να είναι  φερέφωνα των κομμάτων και όχι ουσιαστικές φωνές των αποδήμων.

>>Ζήτημα 5ον: Με το ισχύον καθεστώς οι βουλευτές δεν μπορούν να μετάσχουν σε εξωχώριες εταιρείες, ενώ το κόστος μεταφοράς των Αποδήμων στις περιφέρειές τους πρέπει να προβλεφθεί στον νέο προϋπολογισμό. Όμως, τι νόημα έχει ένας βουλευτής Αποδήμων της Αυστραλίας, αν δεν μπορεί να επισκεφθεί ούτε τον τόπο που εκλέγεται ή να μην μπορεί να έχει εταιρείες στο εξωτερικό όπου μένει; Όλα αυτά πρέπει να συζητηθούν, διότι κινδυνεύει η πιο αξιόλογη πρωτοβουλία της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που αποτελεί διαχρονικό αίτημα, να γκρεμιστεί όχι από την ουσία αλλά από τις λεπτομέρειες λόγω συνταγματικών ή άλλων κωλυμάτων.

(*) Η Άννα Στεργίου είναι κοινοβουλευτική συντάκτρια και συγγραφέας

Διαβάστε επίσης